Peşin Parayı Gördün Ya
Borcunu soran alacaklısına çalıya takılacak yünlerden kurulu bir ödeme planı anlatan Hoca'nın meşhur cevabı.
İlk yayımlandığı eser: Anonim (Nasreddin Hoca fıkrası); metin: Vikikaynak (Zülfikar Bayraktar, Mizah teorileri ve mizah teorilerine göre Nasreddin Hoca fıkralarının tahlili, doktora tezi, Ege Üniversitesi, 2010)
Bu sayfada Nasreddin Hoca’nın “Peşin Parayı Gördün Ya” fıkrası ve fıkradan çıkan ders yer alıyor. Fıkralar yüzyıllardır halk arasında anlatılan anonim anlatılardır; buradaki metin Vikikaynak’tan alınmıştır.
Borcunu ödemesi için kapısını aşındıran alacaklısına Hoca, ödeme planını uzun uzun anlatır.
Peşin Parayı Gördün Ya fıkrası
Nasreddin Hoca bir ahbabından borç almış. Elde avuçta olsa Hoca hemen ödeyecek ama yoksulluğun iki gözü de kör olsun. Daha vadesi gelmeden adam alacağı için Hoca’nın kapısını aşındırmaya başlamış. Bir böyle iki böyle derken yine bir gün adam borcunu istediğinde;
– Şu anda yok ama demiş, çok yakında ödeyeceğim,
Böylesi düşman başına, adam yüzsüz mü yüzsüz:
– Söyle Hoca, ne zaman vereceksin, kimden bulup vereceksin!
– Evin önüne çalı ektim!
– Niye?
– Koyun sürüsü geçerken yünleri çalıya takılacak.
– Sonra?
– Bizim hatun bu yünleri toplayacak, yıkayacak, tarayacak, eğirecek, dokuyacak, ben de götürüp satacağım.
– Eee?
– Ne e’si be adam, sordun ya, senin paranı o zaman öyle ödeyeceğim.
Buna kim gülmez; adam da kasıklarını tuta tuta gülünce Hoca:
– Gidi hâlden bilmez, demiş, peşin parayı gördün ya gül bakalım!
Fıkradan çıkan ders
Hoca’nın ödeme planı o kadar uzun ve belirsizdir ki aslında hiçbir zaman ödenmeyecek bir borcu anlatır: Çalıya takılan yün, toplanıp yıkanacak, taranacak, eğrilecek, dokunacak ve satılacaktır. Alacaklının kahkahası bu yüzdendir.
Fıkranın son cümlesi meseleyi tersine çevirir: Hoca, gülen alacaklıya parasını görmüş gibi sevinmesini söyler. Yoksulluk karşısında hazırcevaplığı bir savunma olarak kullanan Hoca, hem borçlunun çaresizliğini hem de sabırsız alacaklıyı aynı anda güldürerek eleştirir.
Diğer fıkralar
Fıkra türünün özellikleri için Fıkra nedir? ve Nasreddin Hoca fıkralarından doğan deyimler yazılarımıza bakabilirsiniz.
Düşüncenizi yazın