Bir Şehri Bırakmak
Orhan Veli Kanık · Orhan Veli Kanık, "Bir Şehri Bırakmak"; metin: Vikikaynak
Bu şehirde yağmur altında dolaşılır
Limandaki mavnalara bakıp
Şarkılar mırıldanılır geceleri.
Bu şehrin sokakları çoktur,
Binlerce insan gelir, gider sokaklarında..
Her akşam çayımı getiren
Ve bir Beyaz Rus olmasına rağmen
Hoşuma giden garson kadın bu şehirdedir.
Bu şehirdedir
Valsler, fokstrotlar arasında
Şuman’dan, Brams’dan
Parçalar çaldığı zaman dönüp
Bana bakan ihtiyar piyanist.
Doğduğum köye müşteri taşıyan
Şirket vapurları bu şehirdedir.
Hâtıralarım bu şehirdedir.
Sevdiklerim,
Ölmüşlerimin mezarları.
Bu şehirdedir işim, gücüm,
Ekmek param.
Fakat bütün bunlara mukabil
Yine budur başka bir şehirdeki
Bir kadın yüzünden
Bıraktığım şehir.
Şiirin açıklaması
"Bir Şehri Bırakmak", Orhan Veli'nin gündelik hayatın küçük ayrıntılarını bir aşk itirafına dönüştürdüğü şiirlerinden biridir. Şiir, uzun bir sayımla kurulur ve bütün ağırlığı son dört dizeye bırakır.
İlk bölümler: Şair, şehri yaşadığı hâliyle anlatır: yağmurda dolaşmak, limandaki mavnalara bakıp şarkı mırıldanmak, her akşam çayını getiren garson kadın, valsler ve fokstrotlar arasında Schumann ile Brahms'tan parçalar çalıp ona dönüp bakan ihtiyar piyanist. Bunlar şehrin kartpostal görüntüleri değil, bir insanın gündelik hayatıdır.
Bağlar: Ardından şehre bağlanmanın daha ağır sebepleri gelir: doğduğu köye giden vapurlar, hatıraları, sevdikleri, ölülerinin mezarları, işi ve ekmek parası. Okur, bu kadar bağın insanı bir yerde tutacağını düşünür.
Son dörtlük: "Fakat bütün bunlara mukabil" diye başlayan son bölüm, beklentiyi tersine çevirir: Bütün bunlara rağmen şair bu şehri başka bir şehirdeki bir kadın yüzünden bırakmıştır. Şiir, aşkın bir insanın bütün köklerinden daha ağır basabileceğini süssüz, konuşur gibi bir dille söyler.
Sözlük
- mavna
- limanlarda yük taşımakta kullanılan büyük tekne
- Beyaz Rus
- Rus İç Savaşı'nda devrim karşıtı tarafta yer alıp ülkesinden göç eden Rus
- fokstrot
- 20. yüzyılın başında yaygınlaşan bir dans ve dans müziği
- Şuman, Brams
- besteciler Robert Schumann ve Johannes Brahms
- mukabil
- karşılık, karşı
Düşüncenizi yazın