Gönül Çalab’ın tahtı

Yunus Emre'nin "Gönül Çalab'ın tahtı" dizesiyle tanınan şiiri. Çalap, eski Türkçede Allah demektir; Yunus'a göre gönül, Allah'ın tahtıdır ve O, insana gönlünden bakar. Bu yüzden gönül kırmak iki dünyada da bahtsızlığın sebebidir. Şiirde alçak gönüllülük, başkasına kendin gibi bakmak ve aşk ile anlam aramak öğütlenir. "Sen sana ne sanırsan ayruğa da onu san" dizesi, "Kendine yapılmasını istemediğini başkasına yapma" ilkesinin Türkçedeki en güzel söylenişlerinden biridir.

1. Kimde yiğitlik varsa onu alçak gönüllülükte buldular; yüksekten bakanı ise merdivenden ittiler.

2. Gönül yükseklerde gezer, her an yolundan sapabilir; insanın içinde ne varsa dışına o sızar.

3. Ak sakallı, yaşlı hoca hâlin nice olduğunu bilemez; bir gönül yıkıyorsa hacca gitmek için emek vermesin, boşunadır.

4. Sağır sözü işitmez, geceyi gündüz sanır; dünya aydınlık olsa da inkâr edenin gözü kördür.

5. Gönül Allah'ın tahtıdır, Allah gönüle bakar; kim bir gönül yıkarsa iki cihanda da bahtsızdır.

6. Kendin için ne düşünürsen başkası için de onu düşün; dört kutsal kitabın anlamı, eğer bir anlamı varsa, budur.

7. Bildiğimiz gelenler gelip geçmiş, konanlar göçüp gitmiş; anlamı duyan kişi aşk şarabından içmiştir.

8. Yunus yoldan sapıp yüksek yerde durmasın. Sevdiği Hakk'ın yüzü olan kişi mezarı da sıratı da korkuyla görmez.