Yağmur
Tevfik Fikret · Tevfik Fikret, Rübâb-ı Şikeste, "Yağmur"; metin: Vikikaynak
Küçük, muttarid, muhteriz darbeler
Kafeslerde, camlarda pür ihtizaz
Olur dembedem nevha-ger, nagme-saz
Kafeslerde, camlarda pür ihtizaz
Küçük, muttarid, muhteriz darbeler…
Sokaklarda seylabeler ağlaşır
Ufuk yaklaşır, yaklaşır, yaklaşır;
Bulutlar karardıkça zerrata bir
Ağır, muhtazır dalgalanmak gelir;
Bürür bir soğuk, gölge etrafı hep,
Numayan olur gündüzün nısf-ı şeb.
Söner şimdi, manzur olurken demin
Hayulası karşımda bir alemin.
Açılmaz ne bir yüz, ne bir pencere;
Bakıldıkça vahşet çöker yerlere.
Geçer boş sokaktan, hayalet gibi,
İtaban u puşide-ser bir sabi;
O dem leyl-i yadımda, solgun, tebah,
Surur bir kadın bir rıda-yı siyah
Saçaklarda kuşlar -hazindir bu pek! –
Susarlar, uzaktan ulur bir köpek.
Öter guş-ı ruhumda boş bir enin,
Boğuk bir tezad-ı sukun u tanın;
Küçük, pür heves, gevherin katreler
Sokaklarda, damlarda pür ihtizaz
Olur muttasıl nevha-ger, nağme-saz
Sokaklarda, damlarda pür ihtizaz
Küçük, pür heves, gevherin katreler…
Şiirin açıklaması
Tevfik Fikret'in Rübâb-ı Şikeste kitabında yer alan "Yağmur", yağmurlu bir günü bir tablo gibi çizer. Şiir, kafeslere ve camlara vuran küçük, aralıksız damlaların sesiyle açılır ve aynı beş dizelik bölümün küçük değişikliklerle tekrarıyla kapanır; bu tekrar, durmadan yağan yağmurun ritmini hissettirir. Aradaki ikişer dizelik bölümlerde sokaklarda akan sel suları, kararan bulutlar, gündüzü gece yarısına çeviren karanlık, boş sokaktan geçen bir çocuk, siyah örtülü bir kadın, susan kuşlar ve uzaktan uluyan bir köpek görünür. Dış dünyadaki bu kasvet, şairin iç dünyasındaki boğuk bir inilti ile birleşir.
Günümüz Türkçesiyle: Küçük, ardı ardına gelen, çekingen vuruşlar kafeslerde ve camlarda titreşerek durmadan ağlar, şarkı söyler. Sokaklarda seller ağlaşır, ufuk yaklaştıkça yaklaşır. Her yanı soğuk bir gölge sarar; gündüz gece yarısına döner.
Sözlük
- muttarid
- düzenli, ardı ardına gelen
- muhteriz
- çekingen, sakınan
- pür ihtizaz
- titreşimle dolu, titreyerek
- dembedem
- zaman zaman, durmadan
- nevha-ger
- ağıt yakan
- nağme-saz
- nağme çıkaran, şarkı söyleyen
- seylabe
- sel suyu
- zerrat
- zerreler
- muhtazır
- can çekişen
- numayan
- görünen
- nısf-ı şeb
- gece yarısı
- manzur
- görülen
- heyula
- hayalet, karaltı
- puşide-ser
- başı örtülü
- sabi
- küçük çocuk
- tebah
- harap, perişan
- rıda
- örtü, çarşaf
- guş-ı ruh
- ruhun kulağı
- enin
- inilti
- tezad
- karşıtlık
- sükun u tanin
- sessizlik ve çınlama
- gevherin
- mücevher gibi
- katre
- damla
- muttasıl
- aralıksız
Düşüncenizi yazın