Bir kez gönül yıktın ise

Yunus Emre'nin en çok bilinen dörtlüklerinden. İki kısa dörtlükte bütün bir ahlak anlayışını özetler: İbadetin değeri, insanın gönlüne gösterilen saygıyla ölçülür; gerçek yiğitlik de alçak gönüllülüktedir. Yunus'un "gönül" kavramı, Allah'ın tecelli ettiği yer olarak insanın kendisidir; bu yüzden bir gönül kırmak, en büyük ibadetleri bile boşa çıkarır.

1. dörtlük: Bir kez bile bir gönlü kırdıysan, kıldığın namaz namaz sayılmaz. Bu günahı yetmiş iki millet bir araya gelse yıkayıp temizleyemez.

2. dörtlük: Asıl yol, insanı doğruya ulaştıran yoldur; asıl göz, Hakk'ı (Allah'ı ve gerçeği) gören gözdür. Gerçek er, alçak gönüllü duran kişidir; insanlara yukarıdan bakan göz, göz değildir.