Sordum sarı çiçeğe
Yunus Emre · Divan
Sordum sarı çiçeğe benzin neden sarıdır
Çiçek eydür ey derviş ahım dağlar eridir
Yine sordum çiçeğe sizde ölüm var mıdır
Çiçek eydür ey derviş ölümsüz yer var mıdır
Yine sordum çiçeğe kışın nerde olursuz
Çiçek eydür ey derviş kışın türâb oluruz
Yine sordum çiçeğe tamuya girer misiz
Çiçek eydür ey derviş ol münkirler yeridir
Yine sordum çiçeğe uçmağa girer misiz
Çiçek eydür ey derviş uçmak Âdem şehridir
Yine sordum çiçeğe gül sizin neniz olur
Çiçek eydür ey derviş gül Muhammed teridir
Yine sordum çiçeğe Âdem’i bilir misiz
Çiçek eydür ey derviş Âdem binde biridir
Yine sordum çiçeğe kırkları bilir misiz
Çiçek eydür ey derviş kırklar Allah yâridir
Yine sordum çiçeğe rengi kandan alırsız
Çiçek eydür ey derviş ay ile gün nurudur
Yine sordum çiçeğe boynun neden eğridir
Çiçek eydür ey derviş kalbim Hakk’a doğrudur
Yine sordum çiçeğe atan anan var mıdır
Çiçek eydür ey derviş bu ne aceb sorudur
Yine sordum çiçeğe sen Kâbe’yi gördün mü
Çiçek eydür ey derviş Kâbe Allah evidir
Yine sordum çiçeğe bahçene girsem n’ola
Çiçek eydür ey derviş kokla beni geri dur
Yine sordum çiçeğe sen sıratı gördün mü
Çiçek eydür ey derviş cümlenin ol yoludur
Yine sordum çiçeğe gözün neden yaşlıdır
Çiçek eydür ey derviş bağırcığım başlıdır
Yine sordum çiçeğe Yunus’u bilir misiz
Çiçek eydür ey derviş Yunus kırklar yâridir
Şiirin açıklaması
Yunus Emre'ye mal edilen en sevilen şiirlerden biri. Bir derviş ile sarı bir çiçek arasında geçen soru cevap biçimindeki bu şiirde çiçek, sorulara bir bilge gibi cevap verir. Doğadaki her varlığın Allah'ı tanıdığı ve O'nu andığı düşüncesi, tasavvufun temel inançlarındandır. Çiçeğin sarı benzi bir âşığın solgunluğu, eğik boynu ise Hakk'a dönük bir kalbin alçak gönüllülüğüdür.
Çiçeğin sarılığı: Derviş, çiçeğe benzinin neden sarı olduğunu sorar. Çiçek, ahının dağları erittiğini söyler; sarılık, aşk ateşinin izidir.
Ölüm ve kış: Derviş ölümü sorunca çiçek "Ölümsüz yer var mı?" diye karşılık verir; kışın toprak olduklarını söyler. Her canlı gibi çiçek de ölümü ve toprağa dönmeyi kabullenmiştir.
Cennet ve cehennem: Çiçek, cehennemin inkâr edenlerin yeri olduğunu, cennetin ise insanın asıl yurdu, "Âdem şehri" olduğunu söyler. Gülün Hz. Muhammed'in terinden yaratıldığı inancı da şiirde yer alır.
Gerçek insan: "Âdem binde biridir" cevabı, gerçek anlamda insan olmanın az kişiye nasip olduğunu anlatır. Kırklar, halkın arasında gizli yaşadığına inanılan ermişlerdir.
Eğik boyun: Derviş, boynunun neden eğri olduğunu sorar. Çiçek, kalbinin Hakk'a doğru olduğunu söyler; görünüşteki eğrilik, içteki doğruluğun işaretidir.
Son beyit: Derviş son olarak Yunus'u sorar; çiçek onun kırkların dostu olduğunu söyler. Şair kendi adını çiçeğin ağzından anarak şiiri tamamlar.
Sözlük
- benz
- beniz, yüz rengi
- eydür
- der, söyler
- derviş
- tasavvuf yolcusu
- türâb
- toprak
- tamu
- cehennem
- münkir
- inkâr eden
- uçmak
- cennet
- Âdem şehri
- insanın asıl yurdu
- kırklar
- halk arasında gizli yaşadığına inanılan kırk ermiş
- yâr
- dost
- sırat
- mahşerde geçilecek köprü
- cümle
- herkes
- bağır
- gönül, ciğer
- başlı
- yaralı


Düşüncenizi yazın