Işk Beni Yağma Kılupdur Sen Beni Sorma Bana

Eşrefoğlu Rûmî'nin Dîvân'ının Mustafa Güneş neşrinde 1 numarayla yer alan bu gazel, vahdet-i vücûd (varlığın birliği) anlayışını sade bir Türkçeyle anlatır. Şair aşkın onu öyle yağmaladığını söyler ki artık kendini bile bilemez; nasıl haber versin?

Sarhoşluk ve kadeh. Muğların meyhanesinden, yani mürşidin dergâhından içtiği kadehle aklı da canı da sarhoş olmuştur. İçtiği şarap kadehe sığmaz; onu sunan sâkî, ebedî olan yüzdür. Tasavvuf şiirindeki şarap, meyhane ve sâkî ilahî aşkın sembolleridir.

Damla ve deniz. Şair varlığının damlasını denize ulaştırmıştır; artık kımıldayışını denizin dalgası sayar. Dışı âşık gibi görünse de içi mâşukla doludur: âşık, mâşuk ve aşk birdir.

Birlik ve yokluk. Okura bu birlik şerbetinden bir kadeh içmesini, dört yana dağılmamasını öğütler. Bu "birlik" aslında yokluktur; ikilik ise insanın varlığa takılıp aslına dönmesini engeller. Yokluk, Dost'un yüzünü görmeye yarayan parlak bir aynadır.

Mahlas beyti. Son beyitte Eşrefoğlu ikilik defterini ateşe yaktığını, bir olup birliği bulduğunu söyler. Şiir, Yunus Emre çizgisindeki tekke şiirinin aruzla söylenmiş samimi bir örneğidir.