Yazısız Mektup
Orhan Veli Kanık · Orhan Veli Kanık, "Yazısız Mektup" (manzum Nasreddin Hoca fıkrası); metin: Vikikaynak
Derler ki: – “Düğün var falanca yerde.
Kazanlar dolusu pilavla zerde!
Galiba şimdi de yemek zamanı…”
Görmeyin Hoca’daki heyecanı.
Bir anda zihni allak bullak olur.
Ne yapsa da gitse düğün evine?
Düşünür taşınır, çareyi bulur.
Çabucacık bir zarf alır eline;
Alı al moru mor, kapıya damlar.
Açıp ne istediğini sorarlar.
– “Bir mektubu var da ev sahibinin;
Onu getirmiştim…” – “Eh! Buyrun, girin.”
Sırtında samur bir kürk, görünür ev sahibi.
Hoca zarfı eline tutuşturduğu gibi
Geçer kurulur sofranın başına;
Çala kaşık dalar düğün aşına.
Adam bakar bakar zarfın üstüne;
Sonra Hoca’ya der ki: — “Yahu, bu ne?
Üzeri yazılı değil bu zarfın.”
Hoca içine gömülüp hoşafın:
– “Aceleye geldi, der, af buyurun;
İçi de yazılı değildir onun.”
Şiirin açıklaması
"Yazısız Mektup", Orhan Veli'nin halk fıkralarını ölçülü ve uyaklı dizelerle yeniden anlattığı manzum Nasreddin Hoca fıkralarından biridir.
Hikâye. Bir düğünde kazan kazan pilav ve zerde olduğunu duyan Hoca'nın aklı karışır: Davetsiz nasıl gidecektir? Çareyi bulur; eline bir zarf alır, kapıya gelip ev sahibine mektup getirdiğini söyler ve içeri alınır. Zarfı verir vermez sofranın başına kurulur.
Nükte. Ev sahibi zarfın üstünün boş olduğunu fark edince Hoca hoşafın içine gömülmüş hâlde cevabı yapıştırır: "Aceleye geldi, af buyurun; içi de yazılı değildir onun." Fıkranın gülmecesi, Hoca'nın yakalandığı anda bile pişkinliğini bozmayan hazırcevaplığındadır.
Orhan Veli bu fıkrayı akıcı bir dil ve konuşmaları canlandıran tırnaklarla, neredeyse bir sahne gibi anlatır. Fıkranın bilinen anlatımları için Nasreddin Hoca fıkraları yazımıza da bakabilirsiniz.
Sözlük
- zerde
- safranla sarıya boyanmış pirinçli tatlı
- allak bullak
- karmakarışık
- alı al moru mor
- telaştan ve heyecandan yüzü kızarmış
- damlamak
- (bir yere) ansızın gelivermek
- samur
- kürkü çok değerli bir hayvan; bu kürkten yapılmış
- çala kaşık
- kaşığı hızlı hızlı daldırarak, iştahla
- hoşaf
- şekerli suda pişirilmiş kuru meyve, komposto
Düşüncenizi yazın