Dörtten Dört Çıkınca
Mektepte öğretmeni çıkarma işlemini cepten düşen metelikle anlatınca, küçük Nasreddin herkesi şaşırtan bir cevap verir.
İlk yayımlandığı eser: Anonim halk fıkrası (Vikikaynak'ta “Dörtten Dördü Çıkarırken” adıyla); Z. Bayraktar, Mizah Teorileri ve Mizah Teorilerine Göre Nasreddin Hoca Fıkralarının Tahlili (Ege Üniversitesi doktora tezi, 2010) ve Vikikaynak; metin yeniden anlatılmıştır.
Bu sayfada Nasreddin Hoca’nın “Dörtten Dört Çıkınca” fıkrası ve fıkradan çıkan ders yer alıyor. Fıkralar yüzyıllardır halk arasında anlatılan anonim anlatılardır; buradaki metin Vikikaynak’taki anlatıma dayanılarak bugünkü Türkçeyle yeniden anlatılmıştır.
“Dörtten Dört Çıkınca”, Nasreddin Hoca‘ya mal edilen fıkralardan biridir. Fıkraların genel özellikleri için Fıkra Nedir? yazımıza, Hoca’nın en bilinen fıkraları için Nasreddin Hoca Fıkraları sayfamıza bakabilirsiniz.
Dörtten Dört Çıkınca fıkrası
Nasreddin Hoca daha mektepte okuduğu yıllarda, bir gün öğretmeni ona sormuş:
– Dörtten dördü çıkarırsan ne kalır?
Küçük Nasreddin biraz düşünmüş, cevap verememiş. Öğretmen soruyu kolaylaştırmak istemiş:
– Bak, şöyle düşünelim: Senin cebinde dört metelik var. Bu dört metelik cebinden düşmüş. Peki şimdi cebinde ne kalır?
Nasreddin hiç duraksamadan cevap vermiş:
– Delik!
Fıkradan çıkan ders
Fıkra, soyut bir soruyu somut bir örnekle anlatmaya çalışan öğretmenin, beklemediği kadar “somut” bir cevapla karşılaşmasını konu alır. Öğretmen sıfırı, yani hiçliği anlatmak ister; çocuk ise paranın neden düştüğünü düşünür ve geriye kalanın cepteki delik olduğunu söyler.
Cevap hem yanlış hem de son derece mantıklıdır; gülmece bu ikisinin bir arada bulunmasından doğar. Fıkra, çocukların dünyayı yetişkinlerden farklı bir mantıkla gördüğünü de hatırlatır.
Fıkradaki kelimeler
- mektep: okul
- metelik: eskiden kullanılan çok küçük değerli bakır para; “metelik vermemek” deyimi buradan gelir
Başka Nasreddin Hoca fıkraları
Kaynak
- Zülfikar Bayraktar, Mizah Teorileri ve Mizah Teorilerine Göre Nasreddin Hoca Fıkralarının Tahlili, doktora tezi, Ege Üniversitesi, İzmir, 2010 (acikerisim.ege.edu.tr); fıkra metni Vikikaynak’taki “Nasreddin Hoca fıkraları” derlemesinden
Düşüncenizi yazın