İçeriğe geç
20 Kasım 2026, Cuma Günün dizesi: “Kader çiftçisi bizim gibi nicesini ekti ve biçti;”
Nasreddin Hoca

Dörtten Dört Çıkınca

Mektepte öğretmeni çıkarma işlemini cepten düşen metelikle anlatınca, küçük Nasreddin herkesi şaşırtan bir cevap verir.

Nasreddin Hoca2 dk okuma
Paylaş

İlk yayımlandığı eser: Anonim halk fıkrası (Vikikaynak'ta “Dörtten Dördü Çıkarırken” adıyla); Z. Bayraktar, Mizah Teorileri ve Mizah Teorilerine Göre Nasreddin Hoca Fıkralarının Tahlili (Ege Üniversitesi doktora tezi, 2010) ve Vikikaynak; metin yeniden anlatılmıştır.

Bu sayfada Nasreddin Hoca’nın “Dörtten Dört Çıkınca” fıkrası ve fıkradan çıkan ders yer alıyor. Fıkralar yüzyıllardır halk arasında anlatılan anonim anlatılardır; buradaki metin Vikikaynak’taki anlatıma dayanılarak bugünkü Türkçeyle yeniden anlatılmıştır.

“Dörtten Dört Çıkınca”, Nasreddin Hoca‘ya mal edilen fıkralardan biridir. Fıkraların genel özellikleri için Fıkra Nedir? yazımıza, Hoca’nın en bilinen fıkraları için Nasreddin Hoca Fıkraları sayfamıza bakabilirsiniz.

Reklam

Dörtten Dört Çıkınca fıkrası

Nasreddin Hoca daha mektepte okuduğu yıllarda, bir gün öğretmeni ona sormuş:

– Dörtten dördü çıkarırsan ne kalır?

Küçük Nasreddin biraz düşünmüş, cevap verememiş. Öğretmen soruyu kolaylaştırmak istemiş:

– Bak, şöyle düşünelim: Senin cebinde dört metelik var. Bu dört metelik cebinden düşmüş. Peki şimdi cebinde ne kalır?

Nasreddin hiç duraksamadan cevap vermiş:

Reklam

– Delik!

Fıkradan çıkan ders

Fıkra, soyut bir soruyu somut bir örnekle anlatmaya çalışan öğretmenin, beklemediği kadar “somut” bir cevapla karşılaşmasını konu alır. Öğretmen sıfırı, yani hiçliği anlatmak ister; çocuk ise paranın neden düştüğünü düşünür ve geriye kalanın cepteki delik olduğunu söyler.

Cevap hem yanlış hem de son derece mantıklıdır; gülmece bu ikisinin bir arada bulunmasından doğar. Fıkra, çocukların dünyayı yetişkinlerden farklı bir mantıkla gördüğünü de hatırlatır.

Fıkradaki kelimeler

  • mektep: okul
  • metelik: eskiden kullanılan çok küçük değerli bakır para; “metelik vermemek” deyimi buradan gelir

Başka Nasreddin Hoca fıkraları

Kaynak

  • Zülfikar Bayraktar, Mizah Teorileri ve Mizah Teorilerine Göre Nasreddin Hoca Fıkralarının Tahlili, doktora tezi, Ege Üniversitesi, İzmir, 2010 (acikerisim.ege.edu.tr); fıkra metni Vikikaynak’taki “Nasreddin Hoca fıkraları” derlemesinden

Bunları da sevebilirsiniz

Bu duyguyu anlatan şiirler

Düşüncenizi yazın

E-posta adresiniz yayımlanmaz.