Su Dediğin Böyle Olur
Susuzluktan deniz suyu içip pişman olan Hoca, tatlı su bulunca kavuğuyla denize ders vermeye kalkar.
İlk yayımlandığı eser: Anonim halk fıkrası (Vikikaynak'ta “Böyle Olmalı” adıyla); Z. Bayraktar, Mizah Teorileri ve Mizah Teorilerine Göre Nasreddin Hoca Fıkralarının Tahlili (Ege Üniversitesi doktora tezi, 2010) ve Vikikaynak; metin yeniden anlatılmıştır.
Bu sayfada Nasreddin Hoca’nın “Su Dediğin Böyle Olur” fıkrası ve fıkradan çıkan ders yer alıyor. Fıkralar yüzyıllardır halk arasında anlatılan anonim anlatılardır; buradaki metin Vikikaynak’taki anlatıma dayanılarak bugünkü Türkçeyle yeniden anlatılmıştır.
“Su Dediğin Böyle Olur”, Nasreddin Hoca‘ya mal edilen fıkralardan biridir. Fıkraların genel özellikleri için Fıkra Nedir? yazımıza, Hoca’nın en bilinen fıkraları için Nasreddin Hoca Fıkraları sayfamıza bakabilirsiniz.
Su Dediğin Böyle Olur fıkrası
Nasreddin Hoca bir yaz günü deniz kıyısı boyunca uzun bir yola çıkmış. Sıcak öyle bastırmış ki yanındaki suyu çabucak bitmiş, dudakları kurumuş.
Dayanamayıp “Biraz olsun susuzluğumu dindirir” diyerek denizden avuç avuç su içmiş. Ama tuzlu su içini bir kat daha yakmış.
Bir süre daha yürüdükten sonra bir tatlı su birikintisine rastlamış, kana kana içmiş. Sonra başından kavuğunu çıkarıp içini tatlı suyla doldurmuş, kendinden emin adımlarla deniz kıyısına dönmüş. Kavuktaki suyu denize doğru savururken şöyle demiş:
– Bırak kabarmayı, dalgalanıp köpürmeyi! Su dediğin işte böyle olur!
Fıkradan çıkan ders
Fıkra, Hoca’nın koca denize bir kavuk dolusu suyla “ders vermeye” kalkışmasıyla güldürür. Deniz büyüklüğüyle, dalgalarıyla gösteriş yapar ama susuz kalana bir yudum bile fayda sağlamaz; küçük bir su birikintisi ise insanın derdine çare olur.
Bu yönüyle fıkra, gösterişli olanla işe yarayanın aynı şey olmadığını anlatan bir benzetme gibi de okunabilir. Hoca’nın kendinden emin tavrı ve imkânsız bir işe girişmesi ise sahneye ayrıca bir saflık ve sevimlilik katar.
Fıkradaki kelimeler
- kavuk: eskiden başa giyilen, çevresine sarık sarılan başlık
- savurmak: bir şeyi hızla bir yöne doğru atmak
Başka Nasreddin Hoca fıkraları
Kaynak
- Zülfikar Bayraktar, Mizah Teorileri ve Mizah Teorilerine Göre Nasreddin Hoca Fıkralarının Tahlili, doktora tezi, Ege Üniversitesi, İzmir, 2010 (acikerisim.ege.edu.tr); fıkra metni Vikikaynak’taki “Nasreddin Hoca fıkraları” derlemesinden
Düşüncenizi yazın