İçeriğe geç
18 Kasım 2026, Çarşamba Günün dizesi: “Uçmakta bu ateşli havada,”
Nasreddin Hoca

Pusula

Ciğerin nasıl pişirileceğini bir kâğıda yazdıran Hoca, ciğeri kapan çaylağa tarifeyi göstererek seslenir.

Nasreddin Hoca2 dk okuma
Paylaş

İlk yayımlandığı eser: Anonim halk fıkrası; Z. Bayraktar, Mizah Teorileri ve Mizah Teorilerine Göre Nasreddin Hoca Fıkralarının Tahlili (Ege Üniversitesi doktora tezi, 2010) ve Vikikaynak; metin yeniden anlatılmıştır.

Bu sayfada Nasreddin Hoca’nın “Pusula” fıkrası ve fıkradan çıkan ders yer alıyor. Fıkralar yüzyıllardır halk arasında anlatılan anonim anlatılardır; buradaki metin Vikikaynak’taki anlatıma dayanılarak bugünkü Türkçeyle yeniden anlatılmıştır.

“Pusula”, Nasreddin Hoca‘ya mal edilen fıkralardan biridir. Fıkraların genel özellikleri için Fıkra Nedir? yazımıza bakabilirsiniz.

Reklam

Pusula fıkrası

Hoca bir gün ciğer almış, eve giderken bir tanıdığına rastlamış. Adam sormuş:

– Bunu nasıl pişireceksin?

Hoca:

– Her zamanki gibi, deyince adam:

– Olmaz! Bunun güzel bir pişirilişi var. Ben sana tarif edeyim de öyle yap, demiş.

Hoca:

Reklam

– Senin tarif ettiklerin aklımda kalmaz. Bir kâğıda yaz da ona bakarak pişirteyim, demiş. Adam da tarifi yazıp vermiş.

Hoca, ballandıra ballandıra anlatılan tarifin açtığı iştahla dalgın dalgın eve giderken bir çaylak elinden ciğeri kapıp yıldırım hızıyla havalanmış. Hoca hiç telaşlanmadan elindeki tarifi çaylağa gösterip seslenmiş:

– Nafile! Ağız tadıyla yiyemezsin, pusula bende!

Fıkradan çıkan ders

Fıkra, kaybı karşısında soğukkanlılığını koruyan Hoca’nın teselliyi kendi mantığında bulmasını anlatır. Ciğer gitmiştir ama “nasıl pişeceğini” bilen yalnızca odur. Fıkra aynı zamanda bilgiyi elinde tutmakla nimete sahip olmayı birbirine karıştıran saflığa da gülümser.

Fıkradaki kelimeler

  • ciğer: karaciğer (yemek olarak)
  • pusula: kısa not, küçük yazılı kâğıt; burada yemek tarifi
  • çaylak: yırtıcı bir kuş
  • nafile: boşuna

Başka Nasreddin Hoca fıkraları

Kaynak

  • Zülfikar Bayraktar, Mizah Teorileri ve Mizah Teorilerine Göre Nasreddin Hoca Fıkralarının Tahlili, doktora tezi, Ege Üniversitesi, İzmir, 2010 (acikerisim.ege.edu.tr); fıkra metni Vikikaynak’taki “Nasreddin Hoca fıkraları” derlemesinden

Bunları da sevebilirsiniz

Bu duyguyu anlatan şiirler

Düşüncenizi yazın

E-posta adresiniz yayımlanmaz.