Akşam Hisleri
Cenab Şahabeddin · Cenab Şahabeddin, "Akşam Hisleri"; metin: Vikikaynak (Donanma Mecmuası tıpkıbasımından)
An be an vüs’at-ı sükût artar;
Uyur emvâc, uyur riyâh-ı tuyûr…
Sanki ruhum asümanda yatar,
Sanki ruhumda hep tabiat uyur!
Dolaşır arz u arşı bin kere
Hislerim mest-i bîfütûr u bîkarar;
Şimdi pervane, şimdi şebpere,
Şimdi zulmet ve şimdi şu’le arar.
Sînem üstünde şimdi hissederim
Sevdiğim bir elin nevâzişini;
Masseder âşıkâne dîdelerim
Gecenin intibâk-ı lerzişini…
Mağribin hüznü etti peyveste
İnce bir şi’re bir sükût-ı lezîz:
Bizet’in beste, Verlaine’in güfte;
İki dâhîyi şimdi hissederiz.
Sevgilim, bizleriz semâya veren
Şi’r-i ezvâkı, şi’r-i âlâmı;
Hiss alır encüm düçeşminden
Asumanın uyûn-ı ecrâmı!
Ruhumuz sanki bizden ayrılarak
Bize göz kırpıyor kevâkibden.
Kalbimizdir kamerde bizden uzak
Nazenîn nazenîn tebessüm eden.
Şiirin açıklaması
"Akşam Hisleri", Servet-i Fünûn şiirinin önde gelen adı Cenab Şahabeddin'in aşk ve tabiatı iç içe işlediği şiirlerinden biridir.
Büyüyen sessizlik. Şiir, akşamla birlikte sessizliğin genişlemesiyle açılır; dalgalar ve rüzgârlar uyur. Şair, ruhuyla tabiat arasında bir yer değiştirme hayal eder: Ruhu gökte yatar, tabiat ise onun ruhunda uyur.
Müzik ve şiir. Dördüncü dörtlükte akşamın hüznü, Bizet'nin bestesi ile Verlaine'in sözlerinin birleşimine benzetilir. Servet-i Fünûn şairlerinin Fransız şiirine ve müziğe duyduğu ilgi bu dizede açıkça görülür.
Gökyüzüne yansıyan aşk. Son iki dörtlükte sevgiliye seslenilir: Göğe şiirini veren onlardır; yıldızlar sevgilinin gözlerinden ışık alır, ayda gülümseyen de onların kalbidir. Şiir, aşkın tabiatı bile kendi rengine boyadığı duygusuyla kapanır.
Sözlük
- an be an
- andan ana, gittikçe
- vüs'at
- genişlik
- sükût
- sessizlik
- emvâc
- dalgalar
- riyâh
- rüzgârlar
- asüman
- gökyüzü
- mest-i bîfütûr u bîkarar
- yorulmaz ve durmak bilmez bir sarhoşluk içinde
- şebpere
- yarasa
- zulmet
- karanlık
- şu'le
- ışık, alev
- nevâziş
- okşama
- massetmek
- emmek, içine çekmek
- dîde
- göz
- lerziş
- titreme
- mağrib
- batı, akşam vakti
- peyveste
- bitişik, birleşmiş
- lezîz
- tatlı, hoş
- âlâm
- elemler, acılar
- encüm
- yıldızlar
- dü-çeşm
- iki göz
- uyûn-ı ecrâm
- gök cisimlerinin gözleri
- kevâkib
- yıldızlar
- kamer
- ay
- nazenîn
- nazlı, zarif
Düşüncenizi yazın