Rubai 59: Yıldızlar da başı dönenlerdir
Ömer Hayyam · Çeviri: leylailemecnun.net
Bu sarayın sakinleri olan gök cisimleri,
Akıllıların şaşkınlığına sebeptir.
Sakın aklın ipinin ucunu kaçırma;
Çünkü dünyayı yönettiği sanılanlar da başı dönüp duranlardır.
Şiir hakkında
Eski inanışa göre yıldızlar ve gezegenler insanların kaderini yönetirdi. Astronom Hayyam bu inancı tersine çevirir: Yönetici sanılan gök cisimleri de durmadan dönen, "başı dönmüş" varlıklardır. "Ser-gerdân" kelimesi hem "dönen" hem de "şaşkın" anlamına gelir.
Furûgî ve Ganî baskısında 59. rubai. Türkçesi ve okunuşu: leylailemecnun.net (Farsçadan). Öteki rubailer için: Ömer Hayyam Rubaileri.
Özgün metin
اجرام که ساکنان این ایوانند
اسباب تردُّدِ خردمندانند
هان تا سرِ رشتهٔ خِرَد گُم نکنی
کانانکه مدبّرند سرگردانند
Okunuşu
Ecrâm ki sâkinân-ı în eyvân-end
Esbâb-ı teraddüd-i hıredmendân-end
Hân tâ ser-i rişte-i hıred gum nekonî
K'ânân ki müdebbir-end ser-gerdân-end
Sözlük
- ecrâm
- gök cisimleri
- eyvân
- saray; (burada) gök
- teraddüd
- tereddüt, şaşkınlık
- hıredmend
- akıllı
- rişte
- ip
- müdebbir
- yöneten
- ser-gerdân
- başı dönen, şaşkın
