İçeriğe geç
16 Kasım 2026, Pazartesi Günün dizesi: “Bir gün bile dünyanın bağından özgür değilim;”
Edebiyat

Madame Bovary: Konusu, Karakterleri ve Uyarlamaları

Flaubert'in Madame Bovary romanının konusu, karakterleri, yazılış hikâyesi, 1857 davası ve Renoir'dan Chabrol'e film uyarlamaları.

leylailemecnun3 dk okuma
Paylaş

Madame Bovary, Gustave Flaubert‘in 1857’de kitap olarak yayımlanan ve Fransız realizminin başyapıtı sayılan romanıdır. Alt başlığı Mœurs de province (Taşra Âdetleri) olan roman, bir taşra hekiminin karısı Emma Bovary’nin romanlarda okuduğu tutkulu hayata duyduğu özlemi ve bu özlemin onu sürüklediği yıkımı anlatır. Encyclopaedia Britannica, romanın “edebiyatta yeni bir çağın başlangıcı” olduğunu söyler.

Romanın yazılış hikâyesi

Britannica’ya göre Flaubert, 1849’da Ermiş Antonius’un Baştan Çıkarılması‘nın ilk taslağını dostları Louis Bouilhet ile Maxime du Camp’a okuduğunda ağır bir eleştiriyle karşılaştı. Bouilhet ona Balzac tarzında “ayakları yere basan” bir roman yazmasını ve konu olarak Delamare’nin hikâyesini önerdi. Eugène Delamare, karısı tarafından aldatılıp borca batırıldıktan sonra kederinden ölen Normandiyalı bir köy hekimiydi.

Reklam

Romanın tek kaynağı bu değildir: Heykeltıraş James Pradier’nin eşi Louise Pradier’nin başından geçenleri anlatan bir el yazması da Emma’nın hikâyesine çok benzer. Flaubert, romanı beş yıl boyunca titizlikle yazdı. Kahramanının modeli sorulduğunda verdiği “Madame Bovary benim” cevabı ünlüdür.

Madame Bovary’nin konusu

Charles Bovary iyi kalpli ama sıradan ve sıkıcı bir taşra hekimidir. Bir manastır okulunda yetişmiş güzel bir çiftçi kızı olan Emma ile evlenir. Emma evlilikten, okuduğu duygusal romanlardaki gibi heyecanlı bir hayat beklemektedir; ama kasabadaki tekdüze günler onu boğar. Kızları doğduktan sonra hayatının bittiğini hisseder.

Emma, kasabanın çapkın toprak sahiplerinden Rodolphe ile bir ilişkiye başlar ve onunla kaçmayı planlar. Ama Rodolphe onu sevmemektedir; son anda Emma’yı bırakır. Emma daha sonra genç kâtip Léon ile yeniden bir ilişkiye girer. Bu sırada lüks yaşama tutkusu yüzünden tüccar Lheureux’ye ağır borçlar biriktirmiştir. Borçlar ödenemez hâle gelip evine haciz gelince çaresiz kalan Emma arsenik içerek acılar içinde ölür.

Karakterler

  • Emma Bovary: Romantik hayalleriyle çevresindeki gerçeklik arasındaki uçurumu kapatamayan kahraman.
  • Charles Bovary: Emma’nın kocası; iyi niyetli ama sıkıcı ve sıradan bir hekim.
  • Rodolphe Boulanger: Emma’yla ilişki yaşayan, ama onunla kaçma planından son anda vazgeçen toprak sahibi.
  • Léon Dupuis: Emma’nın ikinci aşkı olan genç kâtip.
  • Lheureux: Emma’yı borç batağına sürükleyen kurnaz tüccar.
  • Homais: Kasabanın kendini beğenmiş eczacısı; taşra burjuvazisinin alaycı bir portresi.
  • Berthe: Emma ile Charles’ın kızı.

Temaları

  • Hayal ve gerçek çatışması: Britannica’ya göre roman, tutku ve mutluluk gibi soyut ideallerin peşinden koşarken içinde yaşadığı gerçekliği göremeyen bir kadını anlatır.
  • Kadının sınırlı seçenekleri: Roman, 19. yüzyıl kadınının özellikle ekonomik açıdan ne kadar az seçeneği olduğunu da gösterir.
  • Taşra burjuvazisinin sıkıntısı: Flaubert’in nefret ettiği “bourgeois” zihniyeti, yani düşük ve kalıplaşmış düşünce tarzı romanın her köşesindedir.
  • Gerçekçi anlatım: Flaubert’in “acımasız nesnelliği”, karakterlerin psikolojisini aydınlatan her ayrıntıyı tarafsızca kaydetmek anlamına gelir.

Madame Bovary davası

Roman, 1 Ekim–15 Aralık 1856 arasında dostu Maxime du Camp’ın kurduğu Revue de Paris dergisinde tefrika edildi. Fransız hükümeti, romanın ahlaka aykırı olduğu gerekçesiyle Flaubert’i yargıladı. Ocak–Şubat 1857’deki davada yazar kıl payı beraat etti. Britannica, aynı mahkemenin altı ay sonra şair Charles Baudelaire’i aynı suçlamayla mahkûm ettiğini hatırlatır. Dava, romana olan ilgiyi de artırdı.

Reklam

Madame Bovary uyarlamaları

Roman sinemaya defalarca uyarlandı. Fransız Ulusal Sinema Merkezi (CNC) şu uyarlamaları öne çıkarır:

  • Madame Bovary (1933): Yönetmen Jean Renoir.
  • Madame Bovary (1949): Yönetmen Vincente Minnelli; Amerikan yapımı.
  • Madame Bovary (1991): Yönetmen Claude Chabrol; Emma’yı Isabelle Huppert canlandırdı.
  • Gemma Bovery (2014): Yönetmen Anne Fontaine; Gemma Arterton’ın oynadığı film, romandan değil, Posy Simmonds’ın onu modern bir hikâyeye taşıyan çizgi romanından uyarlandı.
  • Emma Bovary (2021): Didier Bivel’in yönettiği televizyon filmi; Emma’yı Camille Metayer oynadı.

Evlilik içinde yasak aşkı işleyen öteki klasikler için Anna Karenina ve Aşk-ı Memnu yazılarına; Flaubert’den sonra gelen akım için Natüralizm Nedir? yazısına bakabilirsiniz.

Kaynakça

  • Encyclopaedia Britannica, “Gustave Flaubert”: britannica.com
  • Encyclopaedia Britannica, “Madame Bovary”: britannica.com
  • CNC (Centre national du cinéma et de l’image animée), “Cinq visages de « Madame Bovary »”, 12 Aralık 2021: cnc.fr
  • Gustave Flaubert, Madame Bovary, Project Gutenberg: gutenberg.org
Paylaş

Bunları da sevebilirsiniz

Düşüncenizi yazın

E-posta adresiniz yayımlanmaz.