Ömer Seyfettin’in Şiirleri: Hikâyecinin Az Bilinen Yüzü
Hikâyeleriyle tanınan Ömer Seyfettin edebiyata şiirle başladı: "Perviz" imzası, ilk şiirleri ve bugün okunabilen şiirleri.
Ömer Seyfettin denince akla “Kaşağı”, “Pembe İncili Kaftan” ya da “Falaka” gibi hikâyeler gelir. Oysa yazarın edebiyata ilk adımı şiirle olmuştur. Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü’ne göre şiir yazma isteği askerî okul yıllarında başlamış, zamanla hayatı boyunca sürdürmek istediği bir uğraşa dönüşmüştür. Bu yazıda, hikâyecinin pek bilinmeyen şiir yüzünü anlatıyoruz.
Askerî okul yıllarında ilk şiirler
Ömer Seyfettin’in şiire ilgisi Eyüp’teki Askerî Rüştiye’de başladı, Askerî İdadi’nin son sınıfında yeniden canlandı ve Mekteb-i Harbiye’nin ilk yıllarında sürdü. İdadinin son sınıfındayken şiirlerini çeşitli dergilere gönderdi; ilk şiiri Mecmua-i Edebiye‘de yayımlandı. Fransızcasını ilerlettiği bu yıllarda Fransızca yazdığı birkaç şiiri de “Perviz” imzasıyla yayımladı.
“Perviz” imzası ve Edebiyat-ı Cedide etkisi
Selanik ve Manastır’da çıkan Bahçe, Kadın, Hüsn ve Şiir, Tenkîd ve Piyano gibi dergilere şiirler ve Fransız edebiyatından, özellikle Catulle Mendès’ten çeviriler gönderdi. Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü, bu şiirleri dil ve şiir anlayışı bakımından Edebiyat-ı Cedide etkisinde yazılmış “kalem tecrübeleri” olarak niteler; yazar bunları da çoğunlukla “Perviz” takma adıyla yayımladı. Ömer Seyfettin, yazılarında Ç. Kemal gibi başka takma adlar da kullanmıştır.
Bugün okunabilen şiirleri
Vikikaynak’ta Ömer Seyfettin’e ait yedi şiir bulunuyor. Bunlardan “Yalnızlık” 1905’te, “Hicrân-ı Müzmin” 1906’da, “Kaşkar” 1915’te, “Fantazi” alt başlıklı “Aşk” 1917’de, “Bahar Rüzgârı” ise 1918’de yazılmıştır; “Mefkure” (Ülkü) ve “Yıkık Han” da bu şiirler arasındadır.
Sitemizde bu şiirlerden ikisini okuyabilirsiniz: Akşam karanlığında atıyla yol alan yalnız bir yolcuyu anlatan sone Yalnızlık ve kırlangıçların dönüşünü bekleyen Bahar Rüzgârı. İlki gençlik yıllarının hüzünlü, iç dünyaya dönük havasını; ikincisi ise yazarın sonraki yıllarda benimsediği sade Türkçeyi yansıtır.
Şiirden hikâyeye
Hüsn ve Şiir dergisinin kurucularından Ali Cânib ile mektuplaşan Ömer Seyfettin, ona Türkçeyi sadeleştirme ve edebiyata millî bir nitelik kazandırma konusundaki görüşlerini açtı; dergi kısa süre sonra Genç Kalemler adıyla çıkmaya başladı. O zamana kadar şiir ve çeviriyle uğraşan yazar, bu dönemde asıl gücünü bulacağı hikâyeye yöneldi. Yayımlanan ilk hikâyesi ise daha önce, 1902’de Sabah gazetesinde çıkmıştı. Sitemize bugün eklediğimiz Bûse-i Mâder de “Ç. Kemal” imzasıyla 1903’te yayımlanan ilk dönem hikâyelerindendir. Yazarın hikâyeciliğini Ömer Seyfettin Hikâyeleri ve Millî Edebiyat dönemi yazılarımızda ayrıntılı olarak anlattık.
Kaynakça
- Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü (Kültür ve Turizm Bakanlığı), “Ömer Seyfettin” maddesi: https://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/omer-seyfettin
- Vikikaynak, Ömer Seyfettin şiirleri: Kategori: Ömer Seyfettin şiirleri
- Vikikaynak, “Buse-i Mader” (ilk yayım: Malûmat, sayı 370, 22 Ocak 1903): tr.wikisource.org/wiki/Buse-i_Mader
Düşüncenizi yazın