Balıkçı
Mehmet Emin Yurdakul · Mehmet Emin Yurdakul, "Balıkçı", Türk Sazı; metin: Vikikaynak
— Babacığım, terlemişsin, gel, terini sileyim!.
— Sil bakayım, benim güzel, merhametli meleğim.
— Nerde kaldın?
— Denizdeydim, bugün sular azgındı.
O her zaman küreğime boyun eğen akıntı
Çılgın akan bir sel gibi öfkesini artırdı;
Beni epey uğraştırdı, ter içine batırdı.
— Yarın dinlen…
— Ya sizlere kimler ekmek getirir?
Hangi komşu bir küçük tas sıcak çorba yedirir?
Olmaz yavrum, her gün gibi yarın dahi giderim;
Çalışarak Yaradan’dan size rızık isterim.
Demek bana yüreciğin acıyor ha?… Hey çocuk!
Biz küçükten mayamızı terler ile yoğurduk.
Bugüne dek ne boralar içersinde çalıştık;
Sen üzülme yavrucuğum, biz zahmete alıştık.
Biz sefiller, çok vakitler bir parasız kalırız;
O kadar ki yorgan, döşek satıp ekmek alırız.
Lâkin Allah yine bizi esirgemiş, kayırmış;
Biz kullara sizler gibi teselliler ayırmış.
Evet bana tesellisin, zira ki ben her gece
Kulübemin eşiğinden içeriye girince:
Senin bana bir gülüşün her derdimi uyutur;
Ah seninle yorgun gönlüm çektiğini unutur!…
Şiirin açıklaması
"Balıkçı", Mehmet Emin Yurdakul'un Türk Sazı kitabında yer alan ve "babamın aziz hatırasına" ithafıyla açılan bir şiiridir. Şiir, denizden yorgun argın dönen bir balıkçı ile terini silmek isteyen çocuğu arasında geçen bir konuşma biçiminde kurulmuştur.
Balıkçı o gün suların azgın olduğunu, her zaman küreğine boyun eğen akıntının bir sel gibi öfkelendiğini anlatır. Çocuğu "yarın dinlen" deyince, kendisi çalışmazsa evine kimin ekmek getireceğini sorar; küçüklükten beri mayasını terle yoğurduğunu, fırtınalara ve zahmete alıştığını söyleyerek çocuğunu teselli eder.
Son bölümde yoksulluğun acı gerçeği açıkça dile gelir: Parasız kaldıklarında yorgan döşek satıp ekmek alırlar. Fakat balıkçının bütün yorgunluğunu unutturan bir şey vardır: Her gece kulübesine girdiğinde çocuğunun bir gülüşü bütün dertlerini uyutur. Sade bir Türkçeyle, hece ölçüsüyle yazılan şiir, halkın gündelik hayatını ve emeğini şiire taşımayı amaçlayan Yurdakul'un Millî Edebiyat anlayışını yansıtır.
Sözlük
- aziz
- değerli, sevgili
- azgın
- coşkun, dalgalı, öfkeli
- rızık
- Tanrı'nın verdiğine inanılan yiyecek, geçim
- maya
- öz, yaratılış
- bora
- sert rüzgâr, fırtına
- zahmet
- sıkıntı, güçlük
- sefil
- yoksul, sıkıntı içinde
- kayırmak
- korumak, gözetmek
- teselli
- avuntu, acıyı hafifleten şey
- kulübe
- küçük, basit ev
Düşüncenizi yazın