Felek ayırdı meni cevr ile cânânumdan
Fuzûlî · Leylâ vü Mecnûn
Felek ayırdı meni cevr ile cânânumdan
Hazer etmez mi aceb nâle vü efgânumdan
Oda yandurmasa bir şu‘le ile nüh feleği
Ne biter âteş-i âh-ı dil-i sûzânumdan
Gam-ı pinhân meni öldürdi bu hem bir gam kim
Gül-ruhum olmadı âgeh gam-ı pinhânumdan
Âh idi hem-nefesüm âh ki ol hem âhir
Çıhdı ikrâh kılup külbe-i ahzânumdan
Men ne hâcet ki kılam dâğ-ı nihânum şerhin
Âkıbet zâhir olur çâk-i girîbânumdan
Hak bilür yâr değül cân ü dilümden gâib
N’ola ger gâib ise dîde-i giryânumdan
Cân eğer çıhsa tenümden eser-i mihri ile
Eser-i mihri sağınman ki çıhar cânumdan
Lutf edüpsen meğer ey bâd bu günden beyle
Veresen bir haber ol serv-i hırâmânumdan
Ey Fuzûlî gam-ı hecr ile perîşândur hâl
Kimse âgâh değül hâl-i perîşânumdan
Şiirin açıklaması
Leylâ ile Kays'ın mektepte başlayan sevgisi dillere düşünce Leylâ'nın annesi kızını azarlar ve onu evden çıkarmaz. Sevdiğinden ayrı düşen, derdini kimseye açamayan Leylâ, bu gazeli kendi kendine durmadan okur. Gazelde felekten şikâyet, gizli tutulan dert ve sabah rüzgârından haber bekleyiş öne çıkar.
1. Felek beni zulmüyle sevgilimden ayırdı; acaba inleyip feryat etmemden hiç çekinmez mi?
2. Yanık gönlümün ah ateşi bir alevle dokuz kat göğü tutuşturmayacaksa ne işe yarar?
3. Gizli derdim beni öldürdü; bu da ayrı bir dert ki gül yanaklı sevgilim bu gizli derdimden habersiz kaldı.
4. Ahım benim tek dert ortağımdı; ne yazık ki o da sonunda bıkıp hüzün kulübemden çıkıp gitti.
5. Gizli yaramı anlatmama ne gerek var? Nasılsa sonunda yırtılmış yakamdan belli olur.
6. Allah bilir ki sevgili canımdan ve gönlümden uzak değildir; ağlayan gözümden uzaksa ne çıkar?
7. Can, onun sevgisinin iziyle birlikte tenimden çıksa bile, o sevginin izinin canımdan çıkacağını sanmayın.
8. Ey sabah rüzgârı, lütfedip bundan sonra bana o salınarak yürüyen servi boylu sevgilimden bir haber getirir misin?
9. Ey Fuzûlî, ayrılık derdiyle hâlim perişan; ama kimse bu perişan hâlimden haberdar değil.
Bu gazel, Fuzûlî'nin Leylâ vü Mecnûn mesnevîsinde Leylâ'nın dilinden söylenir ve 8. Bölüm: Ayrılık Gazelleri bölümünde yer alır (beyit 715–723). Mesnevînin tamamı için: Leylâ vü Mecnûn. Günümüz Türkçesi: leylailemecnun.net.
Sözlük
- felek
- gökyüzü; kader
- cevr
- eziyet, zulüm
- cânân
- sevgili
- hazer
- sakınma, çekinme
- nâle vü efgân
- inilti ve feryat
- nüh felek
- dokuz kat gök
- sûzân
- yanan
- pinhân
- gizli
- gül-ruh
- gül yanaklı
- külbe-i ahzân
- hüzün kulübesi
- dâğ
- yara, dağlama izi
- çâk-i girîbân
- yırtılmış yaka
- dîde-i giryân
- ağlayan göz
- mihr
- sevgi
- serv-i hırâmân
- salınarak yürüyen servi; (mecazen) sevgili
- hecr
- ayrılık