Fermân-ı aşka cân iledir inkıyâdımız
Bâkî · Dîvân
Fermân-ı aşka cân iledir inkıyadımız
Hükm-i kazaya zerre kadar yok inadımız
Bağ eğmeziz edâniye dünyâ-yi dûn içün
Allah'adır tevekkülümüz i'timâdımız
Biz muttekâ-yi zer-keş-i câha dayanmazız
Hakkın kemâl-i lûtfunadır istinâdımız
Zühd ü salâha eylemeziz ilticâ hele
Tutdu eğerçi âlem-i kevni fesadımız
Meyden safâ-yi bâtın-ı humdur garaz hemân
Erbâb-ı zâhir anlayamazlar murâdımız
Minnet Huda'ya devlet-i dünyâ fenâ bulur
Bâkî kalur sahîfe-i âlemde adımız.
Şiirin açıklaması
Bâkî'nin rint tavrını ve onurunu en iyi anlatan gazellerinden biridir. Son beyitte şairin mahlası olan "Bâkî" kelimesi "kalıcı" anlamıyla kullanılır: Dünya saltanatı yok olur, ama şairin adı dünya sayfasında bâkî (kalıcı) kalır. Bu beyit Türk edebiyatının en ünlü mahlas beyitlerindendir.
1. Aşkın buyruğuna canla başla boyun eğeriz; kaderin hükmüne zerre kadar inadımız yoktur.
2. Bu alçak dünya için alçaklara baş eğmeyiz; Allah'a dayanır, yalnız ona güveniriz.
3. Makamın sırmalı yastığına yaslanmayız; dayanağımız Hakk'ın sonsuz lütfudur.
4. Kötü ünümüz bütün âlemi tutmuş olsa da zühde ve sofuluğa sığınmayız.
5. Şaraptan muradımız gönül küpünün iç safasıdır; görünüşe bakanlar bizim amacımızı anlayamaz.
6. Allah'a şükür ki dünya saltanatı yok olup gider; dünya sayfasında bizim adımız ise bâkî (kalıcı) kalır.
Sözlük
- fermân
- buyruk
- inkıyâd
- boyun eğme
- hükm-i kazâ
- kaderin hükmü
- edânî
- alçaklar
- dünyâ-yı dûn
- alçak dünya
- tevekkül
- Allah'a dayanma
- i'timâd
- güven
- müttekâ
- yaslanılan yastık
- zer-keş
- sırmalı
- câh
- makam
- istinâd
- dayanma
- zühd
- dünya zevklerinden el çekme
- salâh
- takva, iyilik
- ilticâ
- sığınma
- fesâd
- kötü ün
- bâtın
- iç
- hum
- küp
- garaz
- amaç
- erbâb-ı zâhir
- dış görünüşe bakanlar
- fenâ
- yok olma
- sahîfe
- sayfa
- bâkî
- kalıcı (şairin mahlası)
Düşüncenizi yazın