Rubai 114: Tus surundaki kuş
Ömer Hayyam · Çeviri: leylailemecnun.net
Tus surunun üstüne konmuş bir kuş gördüm,
Önüne Keykâvus’un kafatasını koymuştu.
Kafatasına “Yazık, yazık!” diyordu,
“Hani çanların sesi, nerede davulların iniltisi?”
Şiir hakkında
Tus, Hayyam'ın doğduğu Nişabur'a yakın, Horasan'ın eski şehirlerinden biridir; Şehnâme şairi Firdevsî de oralıdır. Keykâvus, Şehnâme'deki efsanevi İran şahlarındandır. Bir zamanlar çanlarla, davullarla yürüyen ihtişamdan geriye bir kuşun önündeki kafatası kalmıştır. "Efsûs efsûs" ve "kû" (hani) sözleri, Farsçada kuş sesini de andırır; aynı ses oyunu 149. rubaideki kumrunun "kû kû" ötüşünde de görülür.
Furûgî ve Ganî baskısında 114. rubai. Türkçesi ve okunuşu: leylailemecnun.net (Farsçadan). Öteki rubailer için: Ömer Hayyam Rubaileri.
Özgün metin
مرغی دیدم نشسته بر بارهٔ طوس
در پیش نهاده کلّه کیکاوس
با کلّه همی گفت که افسوس افسوس
کو بانگ جرسها و کجا نالهٔ کوس
Okunuşu
Murğî dîdem nişeste ber bâre-i Tûs
Der piş nihâde kelle-i Keykâvûs
Bâ kelle hemî goft ki efsûs efsûs
Kû bâng-ı ceresha vu kucâ nâle-i kûs
Sözlük
- murğ
- kuş
- bâre
- sur, kale duvarı
- kelle
- kafa, kafatası
- efsûs
- yazık, eyvah
- ceres
- çan
- kûs
- büyük davul
