Rubai 130: Paslı ayna ve Cem’in kadehi
Ömer Hayyam · Çeviri: leylailemecnun.net
Biziz sevincin kökü ve kederin madeni;
Adaletin sermayesi ve zulmün özüyüz.
Hem alçağız hem yüce, hem kusursuzuz hem eksik;
Hem paslı bir aynayız hem Cem’in kadehi.
Şiir hakkında
İnsanın çelişkili doğasını anlatan güçlü bir rubai. İnsan sevinç ile kederi, adalet ile zulmü, yücelik ile alçaklığı kendinde taşır. Son dizedeki karşıtlık özellikle anlamlıdır: "Cem'in kadehi" bütün dünyayı gösteren efsanevi kadehtir; insan hem bu kadeh gibi her şeyi yansıtabilir hem de paslanmış, hiçbir şey göstermeyen bir ayna olabilir.
Furûgî ve Ganî baskısında 130. rubai. Türkçesi ve okunuşu: leylailemecnun.net (Farsçadan). Öteki rubailer için: Ömer Hayyam Rubaileri.
Özgün metin
مائیم که اصل شادی و کانِ غمیم
سرمایهٔ دادیم و نهادِ ستمیم
پستیم و بلندیم و کمالیم و کمیم
آئینهٔ زنگ خورده و جام جمیم
Okunuşu
Mâ'îm ki asl-ı şâdî vu kân-ı ğamîm
Sermâye-i dâdîm u nihâd-ı sitemîm
Pestîm u bulendîm u kemâlîm u kemîm
Âyîne-i zeng-horde vu câm-ı Cemîm
Sözlük
- kân
- maden
- dâd
- adalet
- nihâd
- öz
- sitem
- zulüm
- pest
- alçak
- bulend
- yüce
- kemâl
- olgunluk, kusursuzluk
- zeng-horde
- paslı
- câm-ı Cem
- Cemşid'in dünyayı gösteren kadehi
