Hoca’nın Oğlunun Zekâsı
Oğlunu sınamak isteyen Hoca, eline on akçe verip bakkaldan minare almasını ister; oğlan da babasına layık bir mantıkla işi bambaşka bir yerden yakalar.
İlk yayımlandığı eser: Anonim halk fıkrası (Vikikaynak'ta “Hoca'nın Oğlunun Zekası” adıyla); metin yeniden anlatılmıştır.
Bu sayfada Nasreddin Hoca’nın “Hoca’nın Oğlunun Zekâsı” fıkrası ve fıkradan çıkan ders yer alıyor. Fıkralar yüzyıllardır halk arasında anlatılan anonim anlatılardır; buradaki metin Vikikaynak’taki anlatıma dayanılarak bugünkü Türkçeyle yeniden anlatılmıştır.
“Hoca’nın Oğlunun Zekâsı”, Nasreddin Hoca‘nın oğlunu konu alan, “armut dibine düşer” dedirten fıkralarından biridir. Hoca’nın öteki fıkraları için Nasreddin Hoca Fıkraları sayfamıza bakabilirsiniz.
Hoca’nın Oğlunun Zekâsı fıkrası
Nasreddin Hoca bir gün oğlunun aklını ölçmek için onu küçük bir sınavdan geçirmeye karar vermiş. Çağırmış yanına, eline on akçe tutuşturmuş:
– Al şu on akçeyi, bakkala git, bana bir minare al da gel, demiş.
Oğlan parayı almış, sokağa çıkmış. Karşısına çıkan ilk arkadaşına dert yanmaya başlamış:
– Şu babamın yaptığına bak! Elime on akçe verdi, “Git bakkaldan minare al” dedi.
Arkadaşı merakla sormuş:
– Eee, sen ne yapacaksın şimdi?
Oğlan omuz silkmiş:
– Ne yapacağım, hiçbir şey! Bugün tatil günü, bakkallar kapalı ki!
Fıkradan çıkan ders
Fıkranın inceliği, oğlanın asıl saçmalığı, yani bakkalda minare satılmayacağını hiç fark etmemesinde, yalnızca bakkalların kapalı olmasına takılmasındadır. Hoca’nın sınavı da oğlanın cevabı da aynı tuhaf mantıktan doğar; fıkra böylece “armut dibine düşer” sözünü güldürerek doğrular.
Fıkra ayrıca insanın bir işin imkânsızlığını sorgulamak yerine küçük ayrıntılara takılabileceğini, sorunun özünü kaçırıp kenarındaki engellerle uğraşabileceğini tatlı bir dille hatırlatır.
Fıkradaki kelimeler
- akçe: Osmanlı döneminde kullanılan küçük gümüş para
- minare: caminin, ezan okunan ince ve yüksek kulesi
- dert yanmak: sıkıntısını birine anlatıp yakınmak
- armut dibine düşer: çocuk, anne babasına benzer anlamında atasözü
Düşüncenizi yazın