Yarasaydı Sahibine Yarardı
At nalının uğur getirdiğine inanan birine Hoca, dört nalı olan atın hâlini hatırlatarak akıllıca bir cevap verir.
İlk yayımlandığı eser: Anonim halk fıkrası (Vikikaynak'ta “Yarasaydı Sahibine Yarardı” adıyla); Z. Bayraktar, Mizah Teorileri ve Mizah Teorilerine Göre Nasreddin Hoca Fıkralarının Tahlili (Ege Üniversitesi doktora tezi, 2010) ve Vikikaynak; metin yeniden anlatılmıştır.
Bu sayfada Nasreddin Hoca’nın “Yarasaydı Sahibine Yarardı” fıkrası ve fıkradan çıkan ders yer alıyor. Fıkralar yüzyıllardır halk arasında anlatılan anonim anlatılardır; buradaki metin Vikikaynak’taki anlatıma dayanılarak bugünkü Türkçeyle yeniden anlatılmıştır.
“Yarasaydı Sahibine Yarardı”, Nasreddin Hoca‘ya mal edilen fıkralardan biridir. Fıkraların genel özellikleri için Fıkra nedir?, Hoca’nın öteki fıkraları için Nasreddin Hoca Fıkraları sayfamıza bakabilirsiniz.
Yarasaydı Sahibine Yarardı fıkrası
At nalının insana uğur getirdiğine inanan biri bir gün Nasreddin Hoca’ya gelmiş:
– Hocam, at nalının uğur getirdiğini söylüyorlar. Evin kapısına bir nal assak, ne dersin?
Hoca, böyle boş inançları her zaman eleştirirmiş; ama bu kez cevabını başka bir yoldan vermiş:
– Uğur getiriyorsa asabilirsin, demiş. Ama bana sorarsan getirmez. Çünkü atın bir değil tam dört nalı var; şimdiye kadar ona bir faydasını görmedim. Tersine, akşama kadar yediği kamçının, sırtında taşıdığı yükün, koşturulduğu yolun hesabı yok!
Fıkradan çıkan ders
Fıkra, batıl inançlara mantıkla ve mizahla karşı çıkar. Hoca, karşısındakini azarlamak ya da uzun uzun öğüt vermek yerine, herkesin gözünün önündeki bir gerçeği hatırlatır: Nal gerçekten uğur getirseydi, önce dört nalı birden taşıyan atın talihi açılırdı.
Fıkranın adı da bu mantığı özetler: Bir şey işe yarasaydı, önce sahibine yarardı. Bu söz, gündelik hayatta da bir şeyin faydasını abartanlara cevap olarak kullanılabilir.
Fıkradaki kelimeler
- nal: atın ayağına çakılan, tabanını koruyan demir parça
- uğur: talih, iyi şans
- batıl inanç: akla ve gerçeğe dayanmayan, boş inanç
Benzer fıkralar
Bana İnanmıyorsun da Eşeğe mi İnanıyorsun? · Göle Maya Çalmak
Düşüncenizi yazın