İçeriğe geç
27 Ekim 2026, Salı Günün dizesi: “Bu uzun yolun bütün yolcuları arasında”

Hilâf-ı re’yüm ile ey felek medâr etdün

Fuzûlî · Leylâ vü Mecnûn

Hilâf-ı re’yüm ile ey felek medâr etdün
Meni gül ister iken mübtelâ-yı hâr etdün

Mürûr-ı ömrde bir dönmedün murâdum ile
Döne döne mana zulm etmeği şiâr etdün

İhânetümde nedür bilmezem murâdun kim
Azîz-i âlem iken hâr ü hâk-sâr etdün

Ümîd-vâr idüm evvel ki bir neşât görem
Binâ-yı mihnetümi şimdi üstüvâr etdün

Cefâ eliyle kılup çâk perde-i sabrum
Nihân olan gamumı halka âşikâr etdün

Vefâda vermeğe cân vermedün mana mühlet
Meni bu ahd vefâsında şerm-sâr etdün

Bir özgeni mana yâr eylemekdesen gûyâ
Menümle yâr olanı özge ile yâr etdün

Meğer bilindi Fuzûlî sana felek hâli
Ki varını bu cihânun yoh i‘tîbar etdün

Şiirin açıklaması

İbn Selâm, Leylâ'yı istemiştir ve ailesi bu evliliğe razıdır. Leylâ ise içinden İbn Selâm'a sitem eder, "Kurtar beni anamdan babamdan" diye düşünür; ama derdini kimseye açamaz. Feleğe yönelttiği bu gazelde, isteğine aykırı dönen talihinden yakınır.

1. Ey felek, isteğime aykırı döndün; ben gül isterken beni dikene tutsak ettin.

2. Ömür boyunca bir kez bile isteğimce dönmedin; döne döne bana zulmetmeyi âdet edindin.

3. Beni hor görmekteki amacın ne, bilmiyorum; dünyanın aziziyken beni hor ve hakir ettin.

4. Önceleri bir sevinç göreceğimi umuyordum; şimdi sıkıntımın binasını sağlamlaştırdın.

5. Eziyet eliyle sabır perdemi yırtıp gizli derdimi halka açık ettin.

6. Vefa uğruna can vermem için bana fırsat vermedin; beni bu ahdin vefasında mahcup ettin.

7. Sanki bana başka birini sevgili yapıyorsun; benimle dost olanı da başkasıyla dost ettin.

8. Fuzûlî, felek meğer senin hâlini anladı ki bu dünyanın varını sana değersiz kıldı.

Bu gazel, Fuzûlî'nin Leylâ vü Mecnûn mesnevîsinde Leylâ'nın dilinden söylenir ve 18. Bölüm: İbn Selâm’ın Umudu bölümünde yer alır (beyit 1750–1757). Mesnevînin tamamı için: Leylâ vü Mecnûn. Günümüz Türkçesi: leylailemecnun.net.

Sözlük

hilâf-ı re'y
isteğe aykırı
medâr etmek
dönmek
hâr
diken
mürûr
geçme
şiâr
âdet
ihânet
aşağılama
hâk-sâr
toprak gibi hakir
neşât
sevinç
üstüvâr
sağlam
çâk
yırtık
şerm-sâr
utanmış
i'tibâr
değer

Fuzûlî · diğer şiirleri

Tüm şiirleri

Aynı duyguda başka şairlerden

Hüzün şiirleri

Bu şiirden söz eden yazılar