İçeriğe geç
23 Kasım 2026, Pazartesi Günün dizesi: “Yardan bir name gelmiş”

Berg-i Hazân

Cenab Şahabeddin · Cenab Şahabeddin, "Berg-i Hazân", Mekteb dergisi, sayı 27; metin: Vikikaynak

Bir varakpâre-i hazandîde
Ayrılıp sâk-ı meyvebârından
Düştü bir ş’airane ümmîde

Sandı kim sarsar-ı gusûn-efken
Bayka bir yerde eylemiş ihzâr
Ona mahsûs taze bir gülşen.

Peyrev-i rûzgâr-ı köhne bahar
Olarak bir zaman hevâlarda
Nâşikîbâne etti geşt ü güzâr

Mütesâdif olurdu her yerde
Başka bir ‘âlemi gamefzâya
Başka bir ye’se, başka bir derde

En sonunda düşünce gabrâya
Dedi: – Eyvah, bu ümmîd ile ben
Düştüm aguş-ı hâk-i sevdâya!

Kıldın âvâre sevgilim beni sen
Ben de şimdi misâl-i berg-i hazân
Geçerim bir hevesle her yerden.

Seni gördüm de ey perî, gönlüm
Düştü bir âşıkâne ümmîde
Ta ebed kaldı serseri gönlüm!

Şiirin açıklaması

"Berg-i Hazân", "sonbahar yaprağı" demektir. Cenab Şahabeddin şiirin ilk bölümünde, meyveli dalından kopan solgun bir yaprağın hikâyesini anlatır: Yaprak, kendisini koparan sert rüzgârın onu bir yerde, yalnız kendisi için hazırlanmış taze bir gül bahçesine götüreceğini umar.

Oysa rüzgârın ardından sabırsızca dolaşıp durdukça her yerde başka bir kedere, başka bir umutsuzluğa rastlar. Sonunda yere düşünce "Eyvah, bu umutla ben toprağın kucağına düştüm" der.

Son iki üçlükte şiirin asıl konusu açığa çıkar: Şair, sevgilisinin kendisini de bu yaprak gibi başıboş bıraktığını söyler. Onu gördüğü gün gönlü âşıkça bir umuda düşmüş, o günden beri sonsuza dek serseri kalmıştır. Doğa ile ruh hâli arasında kurulan bu benzetme, Servet-i Fünûn şiirinin sevdiği bir yoldur. Metin Mekteb dergisinin 27. sayısındaki baskıya dayanır; dizelerdeki "Bayka" sözcüğü, kaynaktaki yazımla verilmiştir ve büyük olasılıkla "Başka"nın dizgi hatasıdır.

Sözlük

berg
yaprak
hazan
sonbahar
varakpâre
yaprak parçası
hazandîde
sonbahar görmüş, solmuş
sâk
sap, dal
meyvebâr
meyve veren
ümmîd
umut
sarsar
sert ve soğuk rüzgâr
gusûn-efken
dalları deviren
ihzâr etmek
hazırlamak
mahsûs
özel
gülşen
gül bahçesi
peyrev
ardından giden
köhne
eski
nâşikîbâne
sabırsızca
geşt ü güzâr
gezip dolaşma
mütesâdif olmak
rastlamak
gamefzâ
kederi artıran
ye's
umutsuzluk
gabrâ
yeryüzü
aguş
kucak
hâk
toprak
âvâre
başıboş, perişan
misâl-i
... gibi
ebed
sonsuzluk

Cenab Şahabeddin · diğer şiirleri

Tüm şiirleri

Aynı duyguda başka şairlerden

Hasret şiirleri

Düşüncenizi yazın

E-posta adresiniz yayımlanmaz.