Rubai 48: Feleği suçlama
Ömer Hayyam · Çeviri: leylailemecnun.net
İnsanın yaradılışındaki iyilik ve kötülük,
Kaderde yazılı sevinç ve keder için
Feleği suçlama; çünkü akıl yolunda
Felek senden bin kat daha çaresizdir.
Şiir hakkında
Klasik şiirde insanlar başlarına gelenler için hep "çarh-ı felek"e, yani dönen göğe sitem eder. Astronom Hayyam ise bu alışkanlığı alaya alır: Gök de kendi düzeninin tutsağıdır, insandan daha çaresizdir. Farsça metindeki "mekon" kelimesinde bulunan dizgi hatası düzeltilmiştir.
Furûgî ve Ganî baskısında 48. rubai. Türkçesi ve okunuşu: leylailemecnun.net (Farsçadan). Öteki rubailer için: Ömer Hayyam Rubaileri.
Özgün metin
نیکی و بدی که در نهادِ بشر است
شادی و غمی که در قضا و قدر است
با چرخ مکن حواله کاندر رَهِ عقل
چرخ از تو هزار بار بیچارهتر است
Okunuşu
Nîkî vu bedî ki der nihâd-ı beşer-est
Şâdî vu ğamî ki der kazâ vu kader-est
Bâ çarh mekon havâle k'ender reh-i akl
Çarh ez tu hezâr bâr bîçâre-ter-est
Sözlük
- nihâd
- yaradılış, öz
- beşer
- insan
- kazâ vu kader
- kaza ve kader
- havâle
- bir şeyi birine yükleme
- çarh
- felek, dönen gök
- bîçâre
- çaresiz
