Sen Olmasan
Tevfik Fikret · Tevfik Fikret, Rübâb-ı Şikeste, "Sen Olmasan"; metin: Vikikaynak
Sen olmasan… Seni bir lahza görmesem yâhûd,
bilir misin ne olur?
Semâ, güneş ebediyyen kapansa, belki vücûd
bu leyl-i serd ile bir çare-i te’ennüs arar,
ve bulur;
fakat o zulmete mümkün müdür alıştırmak
bütün güneşle, semâlarla beslenen rûhu,
bu rûh-i mecrûhu? ..
Sen olmasan… Seni bulmak hayâli olsa muhâl,
yaşar mıyım dersin?
Söner üfûlüne bir lahza kaa’il olsa hayâl;
soğur, donar, kırılır senden ayrılınca nazar;
ne hazin
gelir hayât o zaman vücûda, hem rûha!
Yaşar mıyız seni kaybetsek âah ben, kalbim,
bu kalb-i muztaribim? ..
Sen olmasan… Bu samimi bir itiraf işte
Sen olmasan yaşamam;
Seninle râbıtamız hoş bir iytilâf işte;
fakat bu râbıta haalî mi ruhu ezmekden? ..
Akşam
gurûba karşı düşündüm sükûn içinde bunu
Fena değil sevişip ağlamak, fakat heyhât,
bükaye değse hayât! ..
Şiirin açıklaması
Tevfik Fikret'in Rübâb-ı Şikeste kitabında yer alan bir aşk şiiri. Şair sevdiğine "Sen olmasan... bilir misin ne olur?" diye seslenir ve onsuz bir hayatı güneşi, göğü kapanmış bir dünyaya benzetir: insan soğuk bir geceye belki alışır, ama güneşle beslenmiş yaralı bir ruh o karanlığa alışamaz. Şiir ilerledikçe bu bağlılık açık bir itirafa dönüşür: "Sen olmasan yaşamam." Son bölümde ise Fikret'in kuşkucu yanı belirir; akşam güneşi batarken sevgiyle bağlı olmanın ruhu ezmekten de büsbütün uzak olmadığını düşünür ve "sevişip ağlamak" ile hayatın değeri arasında bir hesaplaşmaya girer. Kısalı uzunlu dizeler ve dize içinde bölünen cümleler, Servet-i Fünûn şiirinin serbest müstezat denemelerini hatırlatır. Dönemin özellikleri için Servet-i Fünûn edebiyatı, şair için Tevfik Fikret yazılarımıza bakabilirsiniz.
Sözlük
- lahza
- an, kısa bir süre
- yâhûd
- ya da
- semâ
- gök
- ebediyyen
- sonsuza dek
- vücûd
- beden, varlık
- leyl-i serd
- soğuk gece
- çare-i te'ennüs
- alışma, ısınma çaresi
- zulmet
- karanlık
- rûh-i mecrûh
- yaralı ruh
- muhâl
- imkânsız
- üfûl
- batma, sönme
- kaa'il olmak
- razı olmak
- nazar
- bakış
- kalb-i muztarib
- acı çeken kalp
- râbıta
- bağ
- iytilâf
- uyum, kaynaşma
- haalî
- boş, uzak
- gurûb
- güneşin batışı
- sükûn
- sessizlik
- heyhât
- ne yazık
- bükâ
- ağlama
Düşüncenizi yazın