İçeriğe geç
18 Kasım 2026, Çarşamba Günün dizesi: “Uçmakta bu ateşli havada,”

Gurbet Elde Baş Yastığa Gelende

Anonim · Halk Edebiyatı Antolojisi (İstanbul, 1938), "Âşık Garip" başlığı altında; metin: Vikikaynak

Gurbet elde baş yastığa gelende
Gayet yaman olur işi garibin
Gelen olmaz giden olmaz yanına
Siyah toprak ile taşı garibin

Yazık oldu şu garibin adına
Doymak olmaz lezzetine, tadına
Her geldikçe yarenleri yadına
Dinmez asla çeşmi yaşı garibin

GARİP eder ben garibe kim baksın
Anam yoktur gelsin göz yaşı döksün
Senem yoktur mezarıma taş diksin
Bir çalıdır mezar taşı garibin

Şiirin açıklaması

"Gurbet Elde Baş Yastığa Gelende", 1938'de İstanbul'da basılan Halk Edebiyatı Antolojisi'nde Âşık Garip'e ait olarak yer alan bir koşmadır. Âşık Garip, Anadolu'dan Azerbaycan'a kadar anlatılan ünlü halk hikâyesinin kahramanıdır; hikâyedeki şiirler halk arasında ona mal edilerek yaşamıştır. Hikâyenin kendisini Âşık Garip hikâyesi yazımızda okuyabilirsiniz.

Gurbette hastalık: İlk dörtlük, gurbette "baş yastığa gelince", yani hastalanıp yatağa düşünce garibin işinin çok zorlaştığını söyler. Yanına ne gelen olur ne giden; yalnız kara toprak ve taş ona eşlik eder.

Dostları anmak: İkinci dörtlükte garip, dostlarını her hatırladığında gözyaşının dinmediğini anlatır.

Mezar taşı: Son dörtlükte şair kendi adıyla seslenir: "Ben garibe kim baksın?" Ağlayacak annesi, mezarına taş dikecek sevgilisi Senem yanında değildir; garibin mezar taşı bir çalıdır. Hikâyede Garip, sevdiği Şah Senem'e kavuşmak için gurbete çıkmıştır; bu yüzden şiirdeki "Senem" adı hikâyeyle doğrudan bağ kurar.

Şiir, Türk halk şiirinde çok işlenen gurbet temasının en yalın örneklerinden biridir. Benzer bir şiir için Name Geldi Vatanımdan koşmasına bakabilirsiniz.

Sözlük

gurbet el
yabancı memleket
baş yastığa gelmek
hastalanıp yatağa düşmek
yaman
kötü, çetin
yaren
dost, arkadaş
çeşm
göz
Senem
hikâyedeki sevgili Şah Senem

Anonim · diğer şiirleri

Tüm şiirleri

Aynı duyguda başka şairlerden

Hasret şiirleri

Bu şiirden söz eden yazılar

Düşüncenizi yazın

E-posta adresiniz yayımlanmaz.