Batan Ayın Kenarında Satırlar
Ahmet Haşim · Ahmet Haşim, "Batan Ayın Kenarında Satırlar"; metin: Vikikaynak
Bir vurulmuş ilâhı andırıyor
Suda teskin-i zahm eden bu kamer,
Nısf-ı leylin miyah-ı dûrunda
Yıkanır, dinlenir, durur ve güler..
Eli bazan sükût’u ürkütüyor
Ki miyah ellerinde hâbide,
Ediyor bazı kuşları davet,
Ah! O kuşlar ki şimdi bîhareket
Suların ateşinde sallanıyor..!
Zühalî bir cidalin âsarı:
Gizli bir kavs-i bitenâhiden
Oklar indikçe —aksi âlem-i dûr—
O muzi cüsse-i ilâhiden
Suya bir hun-u ateşin akıyor…
Şiirin açıklaması
"Batan Ayın Kenarında Satırlar", Ahmet Haşim'in su, ışık ve renk imgeleriyle kurulmuş şiirlerindendir. Şair, gece yarısı uzak sulara doğru batan ayı yaralı bir varlık olarak görür.
1. kıta: Suda yarasını dindiren ay, vurulmuş bir tanrıyı andırır; gece yarısının uzak sularında yıkanır, dinlenir ve güler.
2. kıta: Ayın "eli", yani suya vuran ışığı, sessizliği ürkütür ve suların kucağında uyuyan, ateşli yansımaların içinde kıpırtısız sallanan kuşları çağırır gibidir.
3. kıta: Şair batan ayın kızıllığını karanlık, uğursuz bir savaşın izi olarak yorumlar: Gizli ve sonsuz bir yaydan oklar indikçe, ilahi gövdeden suya ateşten bir kan akar. Böylece gökteki bir manzara, mitolojik bir yaralanma sahnesine dönüşür.
Ayın, suyun ve kızıl rengin bir araya geldiği bu tablo, Haşim'in sonraki Göl Saatleri şiirlerinde olgunlaşacak dünyanın erken bir örneğidir. Ahmet Haşim'in şiir anlayışı için bu yazımıza bakabilirsiniz.
Sözlük
- ilâh
- tanrı
- teskin-i zahm
- yarayı dindirme
- kamer
- ay
- nısf-ı leyl
- gece yarısı
- miyâh
- sular
- dûr
- uzak
- hâbîde
- uyumuş, uyuyan
- bîhareket
- hareketsiz
- zühalî
- Zühal'e (Satürn) ait; uğursuz, karanlık
- cidâl
- savaş, çatışma
- âsâr
- izler
- kavs
- yay
- bî-tenâhî
- sonsuz
- aks
- yansıma
- âlem-i dûr
- uzak âlem
- cüsse
- gövde
- hûn
- kan
- âteşîn
- ateşten, ateş gibi
Düşüncenizi yazın