Ben Sağ İken
Bayılan Hoca'yı ölü sanıp tabuta koyan köylüler bataklıkta yol ararken, tabuttan doğrulan Hoca'dan beklenmedik bir yol tarifi gelir.
İlk yayımlandığı eser: Anonim halk fıkrası (Vikikaynak'ta “Ben Sağ İken” adıyla); Z. Bayraktar, Mizah Teorileri ve Mizah Teorilerine Göre Nasreddin Hoca Fıkralarının Tahlili (Ege Üniversitesi doktora tezi, 2010) ve Vikikaynak; metin yeniden anlatılmıştır.
Bu sayfada Nasreddin Hoca’nın “Ben Sağ İken” fıkrası ve fıkradan çıkan ders yer alıyor. Fıkralar yüzyıllardır halk arasında anlatılan anonim anlatılardır; buradaki metin Vikikaynak’taki anlatıma dayanılarak bugünkü Türkçeyle yeniden anlatılmıştır.
“Ben Sağ İken”, Nasreddin Hoca‘ya mal edilen fıkralardan biridir. Fıkraların genel özellikleri için Fıkra nedir?, Hoca’nın öteki fıkraları için Nasreddin Hoca Fıkraları sayfamıza bakabilirsiniz.
Ben Sağ İken fıkrası
Bir gün Nasreddin Hoca yol kenarında bayılıp yere yığılıvermiş. Civar köyün halkı başına toplanmış, Hoca’nın kıpırdamadığını görünce “Zavallı adam ölmüş” demişler.
Hemen köyden bir tabut getirip Hoca’yı içine yatırmışlar ve onu şehre götürmek üzere yola koyulmuşlar.
Yolda çamurlu, geçilmesi zor bir bataklığa gelmişler. Yol orada birkaç kola ayrılıyormuş. Hangisinden gitmenin daha iyi olacağını bir türlü kestirememişler. “Şuradan mı gitsek, buradan mı?” diye aralarında tartışmaya başlamışlar.
Tabutta yatan Hoca bu sırada kendine gelmiş. Başını yavaşça kaldırıp bir yolu göstermiş:
– Ben sağken hep şuradan geçerdim, demiş.
Fıkradan çıkan ders
Fıkranın gülmecesi, durumun saçmalığı ile Hoca’nın soğukkanlılığı arasındaki karşıtlıktan doğar. Kendisini ölü sanan kalabalığa telaşla “Ben ölmedim!” demek yerine, onların en çok işine yarayacak bilgiyi, yani doğru yolu söyler.
Fıkra aynı zamanda, bir işe acele karar vermenin ve kimseye danışmadan hükme varmanın nasıl gülünç sonuçlar doğurabileceğini de gösterir. Herkesin “öldü” dediği Hoca, bataklıkta yolu bilen tek kişidir.
Fıkradaki kelimeler
- yığılmak: birdenbire düşüp kalmak
- tabut: ölünün mezara götürüldüğü uzun sandık
- bataklık: suyu çekilmeyen, çamurlu yer
Düşüncenizi yazın