Hoca Kabaktan Bıkınca
Kabağı "cennet yemeği" diye öven Hoca, her akşam kapısına gelen kabak yemeklerinden bıkınca sözünü tatlı bir hileyle düzeltir.
İlk yayımlandığı eser: Anonim halk fıkrası (Vikikaynak'ta “Hoca Kabaktan Bıkınca” adıyla); Z. Bayraktar, Mizah Teorileri ve Mizah Teorilerine Göre Nasreddin Hoca Fıkralarının Tahlili (Ege Üniversitesi doktora tezi, 2010) ve Vikikaynak; metin yeniden anlatılmıştır.
Bu sayfada Nasreddin Hoca’nın “Hoca Kabaktan Bıkınca” fıkrası ve fıkradan çıkan ders yer alıyor. Fıkralar yüzyıllardır halk arasında anlatılan anonim anlatılardır; buradaki metin Vikikaynak’taki anlatıma dayanılarak bugünkü Türkçeyle yeniden anlatılmıştır.
“Hoca Kabaktan Bıkınca”, Nasreddin Hoca‘ya mal edilen fıkralardan biridir. Fıkraların genel özellikleri için Fıkra nedir?, Hoca’nın öteki fıkraları için Nasreddin Hoca Fıkraları sayfamıza bakabilirsiniz.
Hoca Kabaktan Bıkınca fıkrası
Nasreddin Hoca bir Ramazan ayında yakın köylerden birine misafir olarak gitmiş. Daha ilk gün, köylülere konuşurken lafı yemeklere getirmiş ve kabaktan “cennet yemeği” diye övgüyle bahsetmiş.
Mevsim de tam kabak mevsimiymiş. Hoca’yı memnun etmek isteyen köylüler o akşamdan başlayarak ona her gün kabak yemeği göndermeye başlamışlar. Bir gün, iki gün, beş gün, yedi gün… Sofraya hep kabak gelmiş.
Hoca sonunda kabaktan bıkmış; o sözü söylediğine bin kere pişman olmuş. Ama ok bir kere yaydan çıkmış, söz bir kere ağızdan kaçmış. Üstelik canı da bir tavuk yemeği çekiyormuş.
Bir ikindi vakti yine köylülerle konuşurken lafı dolandırıp gene yemeklere getirmiş. Kabağın gerçekten cennet yemeği olduğunu bir kez daha söylemiş, ardından da şunu eklemiş:
– Yalnız, siz bu fakir hocaya her gün cennet yemeği gönderirseniz, adamcağız gururlanıp kendini bir şey sanabilir. Alçakgönüllülük bakımından, arada bir ayağı çamurlu bir tavuk da gönderseniz daha iyi olur!
Fıkradan çıkan ders
Fıkra, insanın kendi sözüne yakalanmasını anlatır. Hoca kabağı fazla övdüğü için köylülerin iyi niyetli ikramı bir süre sonra ona eziyete dönüşür. Sözünü geri almak yerine, onu bozmadan yeni bir “gerekçe” bulması ise Hoca’nın hazırcevaplığını gösterir.
“Ayağı çamurlu tavuk” sözündeki incelik, isteğini doğrudan söylemek yerine alçakgönüllülük kılıfına sokmasıdır. Fıkra bu yönüyle hem ölçüsüz övgüye hem de dolambaçlı isteklere gülümseyerek bakar.
Fıkradaki kelimeler
- ok yaydan çıkmak: söylenen söz ya da yapılan iş artık geri alınamaz olmak
- ikindi: öğle ile akşam arasındaki vakit
- alçakgönüllülük (tevazu): kendini başkalarından üstün görmeme
Düşüncenizi yazın