Biraz da Katran İlave Et
Uyuz keçisini iyileştirmesi için Hoca'nın "nefesine" güvenen köylüye Hoca'dan gerçekçi bir öğüt: Nefes iyi ama katran daha iyi.
İlk yayımlandığı eser: Anonim halk fıkrası (Vikikaynak'ta “Biraz da Katran İlave Et” adıyla); Z. Bayraktar, Mizah Teorileri ve Mizah Teorilerine Göre Nasreddin Hoca Fıkralarının Tahlili (Ege Üniversitesi doktora tezi, 2010) ve Vikikaynak; metin yeniden anlatılmıştır.
Bu sayfada Nasreddin Hoca’nın “Biraz da Katran İlave Et” fıkrası ve fıkradan çıkan ders yer alıyor. Fıkralar yüzyıllardır halk arasında anlatılan anonim anlatılardır; buradaki metin Vikikaynak’taki anlatıma dayanılarak bugünkü Türkçeyle yeniden anlatılmıştır.
“Biraz da Katran İlave Et”, Nasreddin Hoca‘ya mal edilen fıkralardan biridir. Fıkraların genel özellikleri için Fıkra nedir?, Hoca’nın öteki fıkraları için Nasreddin Hoca Fıkraları sayfamıza bakabilirsiniz.
Biraz da Katran İlave Et fıkrası
Bir köylünün keçisi uyuz olmuş. Komşuları ona, hayvanın derisine katran sürmesini tavsiye etmişler. Ama köylü onları dinlememiş; keçiyi alıp Nasreddin Hoca’ya getirmiş.
– Hoca Efendi, demiş, senin nefesinin uyuza birebir geldiğini söylüyorlar. Şu keçiye bir nefes ediver de iyileşsin.
Hoca keçiye bakmış, köylüye bakmış, sonra şu öğüdü vermiş:
– Nefes ederim etmesine ama hastalığın hayvandan bir an önce gitmesini istiyorsan, benim nefesime sen de biraz katran ekle!
Fıkradan çıkan ders
Fıkra, derdine çareyi okuyup üflemekte arayan köylüye, Hoca’nın ağzından sağduyulu bir cevap verir. Hoca köylüyü kırmaz, “nefes ederim” der; ama asıl işe yarayacak olanın bilinen ilaç, yani katran olduğunu da açıkça söyler.
Bu yönüyle fıkra, iyi niyetli inançlarla gerçek tedavi arasındaki farkı gülümseten bir dille anlatır: Umut etmek güzeldir, ama işin gereğini yapmak da şarttır.
Fıkradaki kelimeler
- uyuz: deride kaşıntı ve yara yapan bulaşıcı bir hastalık
- katran: çam gibi ağaçlardan elde edilen, eskiden hayvanlarda deri hastalıklarına sürülen koyu, yapışkan madde
- nefes etmek: halk inanışında, hastaya dua okuyup üflemek
- birebir: tam uygun, çok etkili
Düşüncenizi yazın