Garbi Yeli
Karacaoğlan · Karacaoğlan, "Garbi Yeli Garbi Yeli"; metin: Vikikaynak (Karacaoğlan türküleri, 2. türkü); birinci dörtlükteki "garbî yer" yazım hatası "garbî yeli" olarak düzeltilmiştir
Garbî yeli garbî yeli
Ne esersin deli deli
Behçemde açılan gülü
Sen soldurdun garbî yeli
Garbî yeli yeğin eser
Deli poyraz sana küser
Ak yâr duyar bana küser
Sen barıştır garbî yeli
Ak elinde sarı akik
Yüzün yıkık boynun bükük
Ak yâr dargın deye duyduk
Sen barıştır garbî yeli
Garbî yeli serin değer
Akça deniz dalga döğer
Karacaoğlan yârin anar
Sen estikçe garbî yeli
Şiirin açıklaması
"Garbi Yeli", Karacaoğlan'ın rüzgâra seslenerek yazdığı, sekizli hece ölçüsüyle söylenmiş bir türküsüdür. Garbî yeli, batıdan esen rüzgârdır; şair bu rüzgârı hem sitem ettiği hem de yardım istediği bir dost gibi karşısına alır.
İlk dörtlükte rüzgâr "deli deli" eserek bahçede açan gülü soldurmuştur; gül, halk şiirinde çoğu zaman sevgiliyi ya da sevdayı simgeler. Sonraki dörtlüklerde sevgilinin şaire küstüğü anlaşılır: Elinde sarı akik, yüzü asık, boynu bükük bir "ak yâr" vardır. Şair her dörtlüğü "Sen barıştır garbî yeli" nakaratıyla bağlayarak rüzgârdan aracılık etmesini ister.
Son dörtlükte rüzgâr serin serin eser, deniz dalga döğer; Karacaoğlan da rüzgâr her estiğinde sevgilisini anar. Doğa ile aşkı iç içe anlatması, koşma ve türkü geleneğinin en sevilen özelliklerindendir.
Sözlük
- garbî
- batı; batıdan esen rüzgâr
- behçe
- bahçe (ağız)
- yeğin
- sert, şiddetli
- poyraz
- kuzeydoğudan esen soğuk rüzgâr
- ak yâr
- güzel, ak tenli sevgili
- akik
- kırmızı, sarı ya da beyaz renkli değerli bir süs taşı
- yüzü yıkık
- yüzü asık, üzgün
- deye
- diye
- döğmek
- dövmek, çarpmak
Düşüncenizi yazın