İçeriğe geç
23 Kasım 2026, Pazartesi Günün dizesi: “Yardan bir name gelmiş”

Rize Mânileri

Anonim · Anonim, Rize mânileri; metin: Vikikaynak

Kuş uşti yavri kaldi
Gokyuzi mavi kaldi
Anahtar yar koynina
Gonlum kilitli kaldi

Oy dereler oy taşlar
Akar gözümden yaşlar
Kuruttun beni yavrim
Nasil kurur ağaçlar

Çimenlu çaruklarum
Çimenleri çiğnarum
Ya sorun çimenlere
Geçti mi burdan yarum

Dumanim yayilamam
Ben senden ayrilamam
Ben senden ayrilursam
Halim yamandur yaman

Kiraz çiçek açayi
Aykiri dal üstüne
Alur kaçarum seni
Kollarumun üstüne

Derenin kenarina
Sereceğum kilimi
Vermezsa seni baban
Alalum biribirni

Şiirin açıklaması

Mâni, halk şiirinin en kısa ve en yaygın türlerinden biridir: Genellikle yedi heceli dört dizeden oluşur, birinci, ikinci ve dördüncü dizeler kafiyelidir; asıl söylenmek istenen çoğu zaman son iki dizededir. Bu sayfadaki altı mâni, Rize ağzının ses özelliklerini (ı yerine i, -ım yerine -um gibi) koruyan biçimleriyle verilmiştir.

Birinci mâni: Kuş uçup gitmiş, yavrusu kalmıştır; anahtar sevgilinin koynunda kaldığı için âşığın gönlü de kilitli kalmıştır.

İkinci mâni: Dereler ve taşlar arasında gözyaşı döken âşık, sevgilinin onu bir ağacın kuruması gibi kuruttuğunu söyler.

Üçüncü mâni: Çarıklarıyla çimenleri çiğneyen âşık, sevdiğinin buradan geçip geçmediğini çimenlere sormayı önerir.

Dördüncü mâni: Sevgiliden ayrılamayacağını, ayrılırsa hâlinin pek kötü olacağını anlatır.

Beşinci ve altıncı mâniler: Kiraz çiçeği ve dere kenarına serilecek kilim imgeleriyle, ailenin karşı çıkması durumunda sevgiliyle birlikte kaçma hayali dile getirilir; bu, halk şiirinde sık rastlanan bir "kız kaçırma" temasıdır.

Sözlük

uşti
uçtu
yavri
yavru
gokyuzi
gökyüzü
koynina
koynuna
gonlum
gönlüm
yavrim
yavrum, sevgilim
çimenlu
çimenli
çaruk
çarık
çiğnarum
çiğnerim
yarum
yârim
ayrilursam
ayrılırsam
yamandur
yamandır, çok kötüdür
aykiri
aykırı, eğri
alur kaçarum
alır kaçarım
kollarumun
kollarımın
sereceğum
sereceğim
vermezsa
vermezse
biribirni
birbirimizi

Anonim · diğer şiirleri

Tüm şiirleri

Aynı duyguda başka şairlerden

İlk Aşk şiirleri

Düşüncenizi yazın

E-posta adresiniz yayımlanmaz.