Leylâ vü Mecnûn · Fuzûlî
Leylâ vü Mecnûn — 1. Bölüm: Hamd ve Münâcât
Bu bölümde · Beyit 1–100
Mesnevî geleneğine uygun olarak eser Allah’a hamd ile açılır. Tevhid beyitleri, bir münâcât (yakarış) ve Allah’ı öven bir kaside bu bölümdedir; şair hem nimetlere şükreder hem kusurlarının örtülmesini diler.
Bu Hazret-i İzzetden izhâr-ı hamd ile istimdâd-ı husûl-i metâlibdür ve Âsâr-ı şükr ile istid’â-yı setr-i Meâyibdür
1Elhamdü li-vâhib’il-mekârim
Ve’ş-şükrü li-sahibi’l-merâhim
2Veh’ve’l-ezeliyyü fi’l-bidâye
Veh’ve’l-ebediyyü fi’n-nihâye
3Kad şâa bi-sun‘ihi beyâneh
Mâ a’zamu fi’l-bakâi şâneh
4Sübhânallah zihî hudâvend
Bî-şibh u şerîk u misl u mânend
5Meşşâta-i nev arûs-i âlem
Gevher-keş-i silk-i nesl-i Âdem
6Sarrâf-ı cevâhir-i hakâyık
Keşşâf-ı gavâmız-ı dekâyık
7Peydâ-kon-i her nihan ki bâşed
Pinhân-kon-i her iyan ki bâşed
8Mi‘mâr-ı binâ-yı âferîniş
Sîr-âb-kon-i riyâz-ı bîniş
9Yâ Rab mededî ki derd-mendem
Aşüfte vü zâr ü müst-mendem
10Ez feyz-i huner haber ne-dârem
Cuz bî-hunerî huner ne-dârem
11Şugl-i acebî girifteem pîş
Pîş u pes-i û tamâm teşvîş
12Sengîst be-râhem uftâde
Bahrîst merâ hirâs dâde
13Tevfîk-i toem eger ne-bâşed
V’er lutf-ı to râhber ne-bâşed
14Muşkil ki der in girîve-i teng
La‘lî beder ârem ez dil-i seng
15Muşkil ki mûrad ruh numâyed
Zin bahr durî be-destem âred
16An kon ki dilem furûğ- gîred
Levham rakam-ı safâ pezîred
17Âyîne-i hâtıram şeved pâk
Rûşen gerded çerâğ-ı idrâk
18Kufl-i der-i ârzû bitâbem
Her çîz taleb konem biyâbem
19Bahşed be-riyâz-ı devletem âb
Ebr-i kerem-i Rasûl u ashâb
Bu şükûfe-i gül-zâr-ı tevhîddür ve Nev bâve-i bûstân-ı temcîddür
20Ey mûnis-i ehl-i zevk yâdun
Ebvâb-ı emel kilîdi adun
21Ey genc-i atâ tılısmı ismün
Sen genc-i nihân cihân tılısmun
22Ey cûd-ı vücûdı kevne vâhib
Zâtı kimi i‘tirâfı vâcib
23Ey silsile-i vücûda nâzım
Rezzâk-ı erâzil ü eâzım
24Ey perde-keş-i rümûz-ı mübhem
Müstahfız-ı intizâm-ı âlem
25Ey mûnis-i hâtır-ı perîşân
Bî-cân olana mahabbetün cân
26Ey nakş-tırâz-ı safha-i hâk
Sâhib-rakam-ı hutût-ı eflâk
27Ey muhtesib-i cihât-ı erkân
Kân-ı güher-i vücûb ü imkân
28Ey mebde-i feyz-i âferîniş
Senden rûşen çerâğ-ı bîniş
29Ey perde-i mâsivâ nikâbun
Senden özge senün hicâbun
30Ey sırr-ı vücûdun emr-i ma‘lûm
Mevcûd hemîn sen özge ma‘dûm
31Ey yeddi gül ü tokuz gülistân
Feyz-i keremünle sebz ü handân
32Ey varı yoh eyleyen yohı var
Yoh varlığunda zann ü inkâr
33Ey şâhid-i gayb perde-dârı
Fikrün güli ma‘rifet bahârı
34Ey âleme feyz-i cûd senden
Halka şeref-i vücûd senden
35Ey cümle cihân sana rızâ-cû
Senden hâlî senünle memlû
36Ey şem‘-i ezel fetîle-sûzı
Bezm-i ebed encümen-fürûzı
37Ey şirk ü şerîkden münezzeh
Sırr-ı ezel ü ebedden âgeh
38Ey bâr-ı Hudâ-yı âlem-ârây
Tahsîn işüne hemîn ola rây
39Ahsent zihî hakîm-i kâmil
Ne şükr ola sun‘una mukâbil
40Fıtrat rakamın çeken zamanda
Hakkâ ki bu emr-i kün fe kânda
41Hükm etdün kim ne ola ahvâl
Ne vaz‘ ile çizgine meh ü sâl
42Devrân ne zamanda ola âhir
Her devrinde ne ola zâhir
43Nişe ola ferd-i nesl-i Âdem
Her ferdi anun ne ede her dem
44Eşyâya çoh etmezem tehayyür
Senden yanadur hemîn tefekkür
45Eşyâ aceb olmaz olsa zâhir
Kim var senün kimi muzâhir
46Ammâ çü sana kadîmdür zât
İdrâk sana yeter mi heyhât
47İdrâkümüze kemâl-i hayret
Tevhîdüne besdürür delâlet
48Endîşe-i zât kılmak olmaz
Bilmek bu yeter ki bilmek olmaz
49Ol dem ki urup binâ-yı muhkem
Çekdün rakam-ı nizâm-ı âlem
50Hakkâ ki hoş intizâm verdün
Ârâyişini tamâm verdün
51Etdün gereğin ger az ger çoh
Bir nesne gereklü yoh ki ol yoh
52Bir nev’ ile eyledün müheyyâ
Kim geldi kusûrdan müberrâ
53Eşyâda egerçi râz çohdur
Ol kim ola râzun anda yohdur
54Eşyâ nişe senden olsun âgâh
El kudretu ve’l-bekâu li’llâh
Bu münâcât deryâsından bir cevherdür ve Tazarru‘ ma‘deninden bir gevherdür
55Yâ Rab kerem et ki hâr ü zârem
Dergâha besî ümîd-vârem
56Toprağ idüm eyledün bir insân
Müstevcib-i akl ü kâbil-i cân
57Ger cân ise hâk-i dergehündür
V’er akl ise sâlik-i rehündür
58Men gülşen-i cân içinde hârem
Âyîne-i akla bir gubârem
59Nem var ki lâf edem özümden
Mahv eyle meni menüm gözümden
60Ol gün ki yoh idi mende kudret
Kıldun mana gaybetümde şefkat
61Cân verdün ü sâhib-i dil etdün
İdrâk-i umûra kâbil etdün
62Ger safha-ı sûrete misâlüm
Çekmezdi kazâ n’olurdı hâlüm
63Hâlâ ki havâlegâh-ı cûdem
Makbûl-ı saâdet-i vücûdem
64Yüz şükr ki yoh sana hilâfum
İnsâfum var ü i‘tirâfum
65Eyle değülem ki bu arada
Sedd ola sülûküm i‘tikâda
66Her lahza akîdem ola zâil
Tevhîdüne isteyem delâil
67Râh-i talebünde bî-karârem
Ammâ talebümde şermsârem
68Doğrı yola getmedüm ne hâsıl
Bir menzile yetmedüm ne hâsıl
69Bu arsada her eser ki gördüm
Sensen dedüm ol eser yöğürdüm
70Çün verdi hayâl ana ham ü pîç
Men münfail oldum ol eser hîç
71Men akldan isterem delâlet
Aklum mana gösterür dalâlet
72Tahkîk yolında akl n’etsün
A‘mâ vü garîb handa getsün
73Tevfîk edersen meger refîkum
Tâ sehl ola şiddet-i tarîkum
74Gör hırsumı isteğünce ver kâm
Senden ikbâl ü menden ikdâm
75İlmünde ıyandur i‘tikâdum
Sensen senden hemîn murâdum
76Dünyâ nedür ü taallukâtı
Endîşe-i mevtdür hayâtı
77Ammâ demezem yamandur ol hem
Ser-menzil-i imtihandur ol hem
78Bi’llâh ki bu dil-firîb menzil
Eyle mana verdi râhat-i dil
79Kim eski makâmumı unutdum
Sandum vatanum makâm dutdum
80Müşkil gelür imdi terkin etmek
Bir özge makâma dahi getmek
81Men beyle kılurdum i‘tibârı
Kim munda olur gönül karârı
82Mundan özge makâm olmaz
Zevki bu yerün tamâm olmaz
83Ammâ çü senündürür bu güftâr
Kim dünyeden özge âhiret var
84Oldur ki makâm-ı câvidândur
Kâm-ı dil ü râhat-ı revândur
85Güftâruna i‘tikâd kıldum
Ol yahşırağ olduğını bildüm
86Bildüm ki budur senün murâdun
Kim ehl-i kemâl ola ibâdun
87Munda yete rütbe-i kemâle
Anda yete devlet-i visâle
88Farz oldı bu azmi cezm kılmak
Mi‘râc-ı kemâle azm kılmak
89Bu râhdan etmek olmaz ikrâh
Hoş râhdürür sana geden râh
90Evvelde çü lutfun oldı ma‘lûm
Âhir günde hem etme mahrûm
91Çün yâd-ı visâl edüp revânum
Azm-i reh-i kurbün ede cânum
92Ol lahza hem etme şefkatün kem
Tevfîki refîkum eyle bir dem
93Çün akl ile dil emânetündür
Mende eser-i inâyetündür
94Munları menümle zâr kılma
Bir niçe azîzi hâr kılma
95Tâ kim bu makâmı terk edende
Senden yana azm edüp gedende
96Menden âzürde getmesünler
Dergâha şikâyet etmesünler
97Şûm olmasun anlara visâlüm
Olmasun olardan infiâlüm
Bu kasîde Hazret-i Bârî Şânındadur
98Âferîn ey sâni‘-i ten-perver-i cân-âferîn
Hâliku’l-eşyâ İlâhu’l-halk Rabbu’l-âlemîn
99Mübdi’-i âsâr-ı kudret akd-peyvend-i vücûd
Zâbit-i erkân-ı fıtrat nakş-bend-i mâ’ ü tîn
100Ey semûm-ı satvetün te’sîri nîrân-ı cahîm
V’ey sehâb-ı rahmetün sîr-âbı Firdevs-i berîn
İçindekiler
- Dîbâce: Giriş Rubaileri
- 1. Bölüm: Hamd ve Münâcât
- 2. Bölüm: Tevhid ve Na’t
- 3. Bölüm: Mi’rac ve Peygamber Kasidesi
- 4. Bölüm: Padişaha Övgü ve Kitabın Yazılış Sebebi
- 5. Bölüm: Bey’e Övgü ve Kays’ın Doğumu
- 6. Bölüm: Mektep Günleri: Kays ile Leylâ
- 7. Bölüm: Annenin Azarı, Leylâ’nın Eve Kapanması
- 8. Bölüm: Ayrılık Gazelleri
- 9. Bölüm: Mecnûn’un Deliliği
- 10. Bölüm: Babanın Arayışı ve Annenin Öğüdü
- 11. Bölüm: Kız İsteme ve Kâbe Yolculuğu
- 12. Bölüm: Çöl Dostları: Dağ, Ceylan ve Güvercin
- 13. Bölüm: Leylâ’nın Geceleri: Mum, Pervane ve Ay
- 14. Bölüm: Seher Yeli, Gül Bahçesi ve Bulut
- 15. Bölüm: İbn Selâm ve Nevfel
- 16. Bölüm: Nevfel’in Savaşları
- 17. Bölüm: Zincirli Mecnûn
- 18. Bölüm: İbn Selâm’ın Umudu
- 19. Bölüm: Zeyd’in Haberi ve Mecnûn’un Sitemi
- 20. Bölüm: Mektuplaşma: İki Murabba
- 21. Bölüm: Babanın Son Öğüdü
- 22. Bölüm: Vedâ ve Babanın Ölümü
- 23. Bölüm: Mecnûn’un Olgunluğu ve Duası
- 24. Bölüm: Münâcât ve Leylâ’nın Gazeli
- 25. Bölüm: İbn Selâm’ın Ölümü
- 26. Bölüm: Leylâ ve Devesi
- 27. Bölüm: Kavuşma ve İstiğnâ
- 28. Bölüm: Leylâ’nın Takdiri
- 29. Bölüm: Leylâ’nın Ölümü
- 30. Bölüm: Mecnûn’un Ölümü
- 31. Bölüm: Hâtime: Âşıkların Kabri