Leylâ vü Mecnûn — 2. Bölüm: Tevhid ve Na’t

101Kudretün gül-zârına bir sebze Sidrü’l-müntehâ
Hikmetün şem‘ine bir pervâne Cibrîl-i emîn

102Sun‘un eyvânında bir kandîldür nüh âsmân
San‘atun dîbâcesinden bir varak rûy-i zemîn

103Dergeh-i ta‘zîm ü tekrîmünden âlem kâm-cûy
Hırmen-i ihsân ü eltâfundan âdem hûşe-çîn

104Arsa-i idrâk-i fevz-i re’fetün dârül-emân
Rişte-i ümmîd-i feyz-i rahmetün hablü’l-metîn

105Hâkdan her zerre te’yîdünle bir cism-i latîf
Âbdan her katra tevfîkünle bir dürr-i semîn

106Ol amîmü’l-feyz mün’imsen ki feyz-i şâmilün
Rızk taksîminde kılmaz imtiyâz-ı küfr ü dîn

107Vâdî-i derkündedür ser-geşte fehm-i tünd-seyr
Mülk-i tevhîdündedür mahsûr akl-ı dûr-bîn

108İlm-i irfânunda her kim bir yakîn bulmuş velî
Hîç şek yohdur kim ol idrâki hasr etmez yakîn

109İktizâ-yı hikmetün izhâr-ı kudret kılmağa
İhtilâf-ı tab‘ ile ezdâdı etmiş hem-nişîn

110Hâdisât-ı ihtilâf-ı devrden görmez halel
Kime kim ma‘mûre-i hıfzun olur hısn-ı hasîn

111Hîç kim cürm ile dergâhundan olmaz nâ-ümîd
Senden ister kâm eger rüsvâ vü ger halvet-nişîn

112Sensen izhâr eyleyen ma‘şûka âşık şevkini
Âşıkı sensen kılan ma‘şûk şevkiyle hazîn

113Neş’e-i aşkunladur Mecnûn sürûdı sûznâk
Pertev-i hüsnünledür Leylî cemâli nâzenîn

114Pâdişâhâ iktizâ-yı hikmetün tenbîh edüp
Gerçi havrâ ravza-i tâ‘âta konmışdır rehîn

115Tâ‘atun eyler Fuzûlî tâkat oldukça velî
Hırs ile ne ravza-i Rıdvan diler ne hûr-i ‘în

116Hûr-i ‘în ü ravza-i Rıdvan havâyîlikdürür
Nefsden geçmişdür ol senden rızâ ister hemîn

Bu vâcibü’l-vücûd isbâtına bürhân-ı kâtı‘dur ve Bekâ-i sâir-i mevcûdâta delîl-i mâni‘dür.

117Etmek gerek ehl-i feyz ü bîniş
Tahkîk-i vücûd-ı âferîniş

118Bilmek gerek anı kim cevâhir
Ne genc-i nihândan oldı zâhir

119Ne dâiredür bu devr-i eflâk
Ne zâbıtadur bu merkez-i hâk

120Cisme arazı kim etdi kâim
Nâra neden oldı nûr lâzım

121Her hilkate gerçi bir sebep var
Âyâ sebebi kim etdi izhâr

122Ger kâf ile nûndan oldı âlem
Âyâ neden oldı kâf ü nûn hem

123Bî-hûde değül bu kâr-hâne
Bî-fâide gerdiş-i zemâne

124Hâşâ ki bu turfe nakş-ı garrâ
Nakkâşından ola müberrâ

125Hâşâ ki bu bârgâh-ı âli
Bir dem eyesinden ola hâlî

126Fikr eyle vü gör nedür bu üslûb
Ne sâni‘edür bu sun‘ mensûb

127Her zerre-i zâhirün zuhûrı
Bir özgeye bağludur zarûrî

128Ger gâyete eylesen teemmül
Zâhir olur anda mazhar-ı kül

129Versen özüne fenâ-yı mutlak
İsbât olur ol fenâ ile Hak

130Ger var ise ma‘rifet mezâkı
Fânî sana bes delîl-i bâkî

131Hakkâ ki hemîn vücûd birdür
Bir zâta vücûd münhasırdur

132Aksidür anun vücûd-i ağyâr
Ma‘nîde yoh i‘tibâr ile var

133Var olanı halk yoh sanurlar
Yoh varlığına aldanurlar

134Yohdur bu vücûdun i‘tibârı
Hak âyînedür cihân gubârı

135Ey akl edeb riâyet eyle
Bu bilmek ile kifâyet eyle

136Tahkîk-i sıfâta kâni‘ olgıl
Endîşe-i zâta mâni‘ olgıl

137Ol perdeye kimse râh bulmaz
Tahkîk bil anı bilmek olmaz

138Ger yetse idi bu sırra idrâk
Demezdi Resûl mâ arefnâk

139Halk oldı bu bahr-ı hayrete gark
Tâ halkdan ola Hâlika fark

140Her rişte ki Hak ıyân edüpdür
Ser-riştesini nihân edüpdür

141Bir kimse eğer olaydı âgâh
Kim halkı nişe yaradur Allâh

142Mümkin ki irâdetiyle ol hem
Halk edebileydi özge âlem

143Vermez çü kemâl-i hikmet-i Hak
Tahkîk-i rümûza râh-ı mutlak

144Fâş oldı ki sırr-ı Hak nihândur
Âlemde nişânı bî-nişândur

Bu izhâr-ı i‘tirâf-ı cehâletdür ve İkrâr-ı isrâf-ı ma‘siyetdür

145Ey hikmete bahmayan nazarsuz
Ahvâl-i zemâneden habersüz

146Ta‘n etme ki çerh bî-vefâdur
Dâim işi cevr ile cefâdur

147Şerh eyle mana ki çerh n’etdi
Andan ne cefâ zuhûra yetdi

148Nen var idi kim elünden aldı
Ne mertebeden aşağa saldı

149Devrâna getürdi mihr ü mâhı
Anc’etdi sipîdi vü siyâhı

150Geh âteşe zecr-i âb verdi
Geh bâda gam-ı türâb verdi

151Şem‘-i emelün münevver etdi
Her ne diledün müyesser etdi

152Kıldı seni hîçden bir âdem
Esbâb-ı tena‘‘umun ferâhem

153Çerhun hod işi senünle böyle
Sen n’eyledün anun ile söyle

154Her dem anı bî-vefâ ohursen
Dönsün deyü min duâ ohursen

155Çün ol sana kıldı mihr-bânlığ
Yahşılığa eyleme yamanlığ

156Ey rûh ki câm-ı cehl edüp nûş
Hubb-i vatan eyledün ferâmûş

157Kim saldı seni bu teng râha
Handan düşdün bu dâm-gâha

158Sen terk kılup adem diyârın
Buldukda vücûd-ı i‘tibârın

159Kılmışdı senünle hikmetullâh
Ecnâs-ı havâs u aklı hem-râh

160Tâ âleme geldüğün zamanda
Bâzâr-ı tereddüd-i cihânda

161Sermâyeleründen edesen sûd
Ol sûd nedür rızâ-yı ma’bûd

162Hâlâ ki hasâret oldı vâki‘
Sermâyelerün tamâm zâyi‘

163Hayrân ü mükedder ü tehî-dest
Ahvâli harâb ü rütbesi pest

164Dönsen yine geldüğün makâma
Kâbil mi düşersen ihtirâma

165Elbetde zelil ü hâr olursen
Bu fi‘l ile şerm-sâr olursen

166Ey nefs-perest ü cism-perver
Olma gam-ı hırs ile mükedder

167Cehd ile azâb-ı gûr yığma
Sa‘y eyle metâ-ı mûr yığma

168Alma ele sâgar-ı mey-i nâb
Kim garka eder seni bu gird-âb

169Olma nigerân-ı sebze-i beng
K’âyîne-i dînüne salur jeng

170Def kimi gögüsde lehv koyma
Ney kimi hevâ-yı nefse uyma

171Dâmân-ı tarîk-i şer‘ dutgıl
Her ne ki hilâf-ı şer‘ unutgıl

172Tahkîk-i vesîle-i vusûl et
Taklîd-i şerîat-i Resûl et

Bu ser-defter-i enbiyânın evsâfından bir varakdur ve Server-i asfiyânun gül-zâr-ı eltâfından bir tabakdur

173Ey pâdişeh-i serîr-i levlâk
Maksûd-ı vücûd-ı hâk ü eflâk

174Olmış eflâk hâk-i râhun
Çekmiş eflâke hâk câhun

175Ey râkım-ı nüsha-i meânî
Ma’mûre-i ilm-i dîne bânî

176Şâhenşeh-i mesned-i risâlet
Ressâm-ı kavâid-i adâlet

177Ey arş-nevâz ü ferş-perver
Defterdâr-ı hisâb-ı mahşer

178Ser-defter-i enbiyâ-yı mürsel
Anlara hem âhir ü hem evvel

179Ey vâzı‘-ı ıstılâh-ı îmân
Hakdan sebeb-i nüzûl-i Fürkân

180Sensen sultân ü gayr haylün
Senden özge senün tufeylün

181Ey halvet-i kudse şem‘-i mahfil
Cibrîl teredüdine menzil

182Hak emri senünle halka cârî
Kavlünle ol emrün i‘tibârı

183Ey kıble-nümâ-yı ehl-i tâat
Gencîne-i gevher-i şefâat

184Tâc-ı ser-i arş hâk-i pâyun
Şem‘-i şeb-i Kadr nûr-ı râyun

185Ey vâsıta-i nizâm-ı âlem
Dîvân-ı Haka vezîr-i a‘zam

186İrfân-ı sıfât u zâta ârif
Keyfiyyet-i kâinâta vâkıf

187Ey zâtun içün beşer vücûdı
Âdemde sana melek sücûdı

188Yâsin sadef-i dür-i sıfâtun
Tâhâ gül-i bûstân-ı zâtun

189Ey mekteb-i dânişe muallim
Mahrûse-i hükm-i şer‘e hâkim

190Dergâhuna enbiyâ rücûı
Ta‘zîmüne âsman rükûı

191Tahsin sana ey huceste-fercâm
Kim vaz‘ kılup tarîk-ı İslâm

192Keyfiyyet-i hâli rûşen etdün
Hayr ü şer işin muayyen etdün

193Ahvâl-i evâmir ü nevâhî
Ma‘lûm etdün bize ke-mâhî

194Sen bildürdün ki kimdür Allâh
Sensüz kim olurdı andan âgâh

195Güm-râhları tarîka saldun
Üftâdelerün elini aldun

196Fâş oldı nasîhatün cihâna
Sen koymadun ortada behâne

197Ammâ bize yohdur ol saâdet
Kim hıfz-ı tarîkun ola âdet

198İhmâl ederüz itâatünde
Taksîr edâ-yı hidmetünde

199Her niçe ki hâr ü şerm-sâruz
Bu cürm ile hem ümîd-vâruz

200Kim feyz-i avâtıf-ı amîmün
Şad eyleye gönlin ehl-i bîmün