İçeriğe geç
13 Ekim 2026, Salı Günün dizesi: “Yâ Rab bela-yı aşk ile kıl âşîna beni”

Leylâ vü Mecnûn · Fuzûlî

Leylâ vü Mecnûn — 6. Bölüm: Mektep Günleri: Kays ile Leylâ

7 / 32 5 dk okuma

Bu bölümde · Beyit 501–600

Kays büyür ve mektebe verilir. Aynı mektepte okuyan Leylâ ile aralarında saf bir sevgi başlar; Fuzûlî’nin deyişiyle bu, "belâ binasının temeli" olur. Bölümün sonunda aşkla değişen Kays’ın hâli anlatılır.

501Maksad şem‘i münevver oldı
Sandûk-ı emel dür ile doldı

502Tedrîc ile kıldı kilk-i takdîr
Nakş-ı garazı rahimde tasvîr

503Ber verdi nihâl-i bâğ-ı maksûd
Açıldı gül-i hadîka-i cûd

504Çün va‘de erişdi doğdı bir ay
Hurşîd ruhıyla âlem-ârây

505Şâd oldılar andan ata ane
Şükrâne verildi çoh hizâne

506El kıssa ademden oldı peydâ
Bir tıfl-ı müzekker ü müzekkâ

507Hurşîd kimi kemâle kâbil
İsâ kimi tıfllıkda kâmil

508Ol dem ki bu hâk-dâna düşdi
Hâlini bilüp figâna düşdi

509Âhir günine evvel eyleyüp yâd
Ahıtdı sirişk kıldı feryâd

510Ya‘nî ki vücûd dâm-ı gamdur
Âzâdelerün yeri ademdür

Reklam

511Her kim ki esîr olur bu dâma
Sabr etse gerek gam-ı müdâma

512Olmışdı zebân-ı hâli gûyâ
Söylerdi ki ey cefâcı dünyâ

513Bildüm gamunı senün ki çohdur
Gam çekmeğe bir harîf yohdur

514Geldüm ki olam gamun harîfi
Gel tecribe kıl men-i zaîfi

515Her handa gam olsa kılma ihmâl
Cem‘ eyle dil-i hazînüme sal

516Hem ver mana gam yemek kemâli
Hem âlemi gamdan eyle hâlî

517Peyveste meni esîr-i gam kıl
Kem kılma nasîbümi kerem kıl

518Zevk ile geçürme rûzgârum
Fânî olana yoh i‘tibârum

519Ey aşk garîb-i âlem oldum
Âvâre-i vâdî-i gam oldum

520Tedbîr-i gam etmek olmaz oldı
Geldüm gerü getmek olmaz oldı

521Senden dilerem meded ki dâim
Temkînüm ola senünle kâim

522Bir bezmde kim şarâbı kandur
Sâkî cellâd-ı bî-emândur

523Bir mey mana sun ki mest ü medhûş
Dâim özümi kılam ferâmûş

524Ne geldüğümi bilem cihâna
Ne anı ki nişedür zemâne

525Âlem gözüme görünmeye hîç
Bu riştede bulmayam ham u pîç

526Dâye anı pâk kıldı kandan
Kaldurdı bu tîre hâk-dandan

527Guslin verüp âb-ı çeşm-i terden
Süt yerine verdi kan ciğerden

528Akvâm u kabâili olup şâd
Ol nev-rese Kays koydılar ad

529Cân ile kılurdı dâye i‘zâz
Esbâb-ı kemâl-i terbiyet sâz

530Lâkin o edüp hemîşe nâle
Hoşnûd değüldi hîç hâle

531A‘zâsın edüp eliyle efgâr
Eylerdi müdâm nâle-i zâr

532Süt içse sanurdı kim içer kan
Emcek görünürdi ana peykân

533Yoh idi firîb ile karârı
Yanında firîbün i‘tibârı

534Bir gün anı gezdürürdi dâye
Derdini yetürmeğe devâya

535Bir evde meğer ki bir perî-veş
Ol tıflı görüp besî müşevveş

536Rahm etdi eline aldı bir dem
Tıfl anı görünce oldı hurrem

537Hüsnine bahup karâr dutdı
Feryâd ü figânını unutdı

538Oldukça elinde oldı handân
Düşdükde elinden etdi efgân

539Mâhiyyetini çü dâye bildi
Ol mâhı ana enîs kıldı

540Oldı bu dahi anunla mu‘tâd
Ne dâye ne ane eyledi yâd

541Zâtında çü var idi mahabbet
Mahbûb görünce dutdı ülfet

542Aşk idi ki oldı hüsne mâil
Hüsni ne bilürdi tıfl-ı gâfil

543Ma‘lûm idi ehl-i hâle ol hâl
Kim nüsha-i aşkdur bu timsâl

544Elbette bu tıflı zâr eder aşk
Âşüfte-i rûzgâr eder aşk

545Elbette kılur bu subh te’sîr
Hurşîd çıhup olur cihân-gîr

546Çün terbiyeti edip o dâye
Verdi eser-i tamâm ol aya

547Gün günden edüp kemâl hâsıl
Ol mâh-ı nev oldı bedr-i kâmil

548Geldükçe mey-i vefâdan eyyâm
Her devrede sundı ana bir câm

549Tâ kıldı anı tamâm ser-mest
Tedrîc ile dâm-ı aşka pâ-best

550Çün sür’at ile dönüp zemâne
On yaşına yetdi ol yegâne

551Babasına muktezâ-yı âdet
Farz oldı ki anı ede sünnet

552Cem‘ etdi ehâlî-i diyârı
Her sâhib-i izz ü i‘tibârı

553Bezl eyledi ol kadar zer ü sîm
Kim yetdi kıyâsa fakrdan bîm

554Halk anda görende kesret-i mâl
Bîm oldı ki mün‘akis ola hâl

555Ol sâf-zamîr ü pâk-meşreb
Bir bezm-geh eyledi müretteb

556Kim görmedi anı çeşm-i sâgar
Cemşîdden özgeye müyesser

Reklam

557İtmâma yetüp tarîk-i sünnet
Ta’lîm-i ulûma yetdi nevbet

558Esbâb ana eyleyüp mürettep
Verdiler anunla zîb-i mektep

Bu bünyâd-ı binâ-yı belâdur ve Mukaddime-i elem-i ibtilâdur

559Mektebde anunla oldı hem-dem
Bir niçe melek-misâl kız hem

560Bir saf kız oturdı bir saf oğlan
Cem‘ oldı behişte hûr ü gılmân

561Oğlanlara kızlar olsalar yâr
Aşka bulunur revâc-ı bâzâr

562Kız nergis-i mest edüp füsûn-sâz
Oğlana satanda işve vü nâz

563Oğlan niçe sabr pîşe kılsun
Ve sabrı hem olsa nişe kılsun

564Ol kızlar içinde bir perî-zâd
Kays ile mahabbet etdi bünyâd

565Bir turfe sanem ki akl-ı kâmil
Gördükde anı olurdı zâil

566Zülfeyn-i müselseli girih-gîr
Cân boynına bir belâlu zencîr

567Ebrû-yı hamı belâ-yı uşşâk
Hem cüft letâfet içre hem tâk

568Her kirpüği bir hadeng-i hun-rîz
Peykân-ı hadengi gamze-i tîz

569Deryâ-yı belâ cebîn-i pâki
Çîn cünbişi mevc-i sehm-nâki

570Çeşm-i siyehine sürmeden âr
Hindûsına sürme hem giriftâr

571Ruhsârına reng-i gâzeden neng
Hergiz ana gâze vermemiş reng

572Göz merdümeğinden olsa hâlî
Göz merdümeği olurdı hâlî

573La‘l ü düri gösterürdi her dem
Evrâk-ı gül içre ıkd-i şeb-nem

574Ebvâb-ı tekellüm etse meftûh
Emvâta verürdi müjde-i rûh

575Şimşâd-ı latîfine mürekkeb
Sîb-i zenah u türünc-i gabgab

576Endâmı latîfe-i ilâhî
Deryâ-yı letâfet içre mâhî

577Şehbâz bahışlu âhu gözlü
Şîrîn hareketlü şehd sözlü

578Râh u revişi müdâm gamze
Başdan ayağa tamâm gamze

579Ayruhsıca-şekl ü hoşça-peyker
Yahşice sanem güzelce dilber

580Âlem ser-i mûyınun tufeyli
Mahbûbe-i âlem adı Leylî

581Kays anı görüp helâki oldı
Min şevk ile derd-nâki oldı

582Ol nâdire hem ki Kaysi gördü
Min zevk bulup özin itürdi

583Gördi ki bir âfet-i zemâne
Misli dahi gelmemiş cihâna

Bu sıfat-ı Mecnûndur ve İbtidâ-yı mihnet-i füzûndur

584Bir dilber-i serv-kadd ü gül-rûy
Serv-i hoş u gül-ruh u semen-bûy

585Şîrîn lebi menşe’-i letâfet
Ra‘nâ kadi durduğiyle âfet

586Evsâf-ı letâfetinde söz çoh
Eltâf-ı melâhatinde söz yoh

587Şehlâ gözi nergis-pür-efsûn
Zîbâ kaşı nergis üzreki nûn

588Hüsni güli lâle-i şafak-fâm
Zülfi hamı lâle üzreki lâm

589Ağzı sıfatı hod etmek olmaz
Esrâr-ı nihâna yetmek olmaz

590Zülfi sözi zikr-i halka-i râz
La‘l-i lebi âb-ı çeşme-i nâz

591Devr-i meh-i rûyi çeşme-i nûr
Hâk-i kef-i pâyı sürme-i hûr

592Bir gâyet ile şemâili hûb
Kim Leylî olanda ana matlûb

593Bir gözgüye ger açup gözini
Gözgüde göreydi öz yüzini

594Öz ârızına olurdı meyli
Kılmazdı hevâ-yı hüsn-i Leylî

595Ol iki semen-ber ü sehî-kad
Bir birine oldılar mukayyed

596Bir câmdan içdiler mey-i zevk
Ol iki harâb-ı bâde-i şevk

597Girdâb-ı belâya oldılar gark
Kalmadı aralarında bir fark

598Evzâ-ı muhâlif oldı yek-sân
Gûyâ iki tende idi bir cân

599Her kim sorar olsa Kaysa bir râz
Leylîden ana gelürdi âvâz

600Kim Leylîye kılsa bir hitâbı
Kays idi ana veren cevâbı

İçindekiler
  1. Dîbâce: Giriş Rubaileri
  2. 1. Bölüm: Hamd ve Münâcât
  3. 2. Bölüm: Tevhid ve Na’t
  4. 3. Bölüm: Mi’rac ve Peygamber Kasidesi
  5. 4. Bölüm: Padişaha Övgü ve Kitabın Yazılış Sebebi
  6. 5. Bölüm: Bey’e Övgü ve Kays’ın Doğumu
  7. 6. Bölüm: Mektep Günleri: Kays ile Leylâ
  8. 7. Bölüm: Annenin Azarı, Leylâ’nın Eve Kapanması
  9. 8. Bölüm: Ayrılık Gazelleri
  10. 9. Bölüm: Mecnûn’un Deliliği
  11. 10. Bölüm: Babanın Arayışı ve Annenin Öğüdü
  12. 11. Bölüm: Kız İsteme ve Kâbe Yolculuğu
  13. 12. Bölüm: Çöl Dostları: Dağ, Ceylan ve Güvercin
  14. 13. Bölüm: Leylâ’nın Geceleri: Mum, Pervane ve Ay
  15. 14. Bölüm: Seher Yeli, Gül Bahçesi ve Bulut
  16. 15. Bölüm: İbn Selâm ve Nevfel
  17. 16. Bölüm: Nevfel’in Savaşları
  18. 17. Bölüm: Zincirli Mecnûn
  19. 18. Bölüm: İbn Selâm’ın Umudu
  20. 19. Bölüm: Zeyd’in Haberi ve Mecnûn’un Sitemi
  21. 20. Bölüm: Mektuplaşma: İki Murabba
  22. 21. Bölüm: Babanın Son Öğüdü
  23. 22. Bölüm: Vedâ ve Babanın Ölümü
  24. 23. Bölüm: Mecnûn’un Olgunluğu ve Duası
  25. 24. Bölüm: Münâcât ve Leylâ’nın Gazeli
  26. 25. Bölüm: İbn Selâm’ın Ölümü
  27. 26. Bölüm: Leylâ ve Devesi
  28. 27. Bölüm: Kavuşma ve İstiğnâ
  29. 28. Bölüm: Leylâ’nın Takdiri
  30. 29. Bölüm: Leylâ’nın Ölümü
  31. 30. Bölüm: Mecnûn’un Ölümü
  32. 31. Bölüm: Hâtime: Âşıkların Kabri
Paylaş