Leylâ vü Mecnûn · Fuzûlî
Leylâ vü Mecnûn — 6. Bölüm: Mektep Günleri: Kays ile Leylâ
Bu bölümde · Beyit 501–600
Kays büyür ve mektebe verilir. Aynı mektepte okuyan Leylâ ile aralarında saf bir sevgi başlar; Fuzûlî’nin deyişiyle bu, "belâ binasının temeli" olur. Bölümün sonunda aşkla değişen Kays’ın hâli anlatılır.
501Maksad şem‘i münevver oldı
Sandûk-ı emel dür ile doldı
502Tedrîc ile kıldı kilk-i takdîr
Nakş-ı garazı rahimde tasvîr
503Ber verdi nihâl-i bâğ-ı maksûd
Açıldı gül-i hadîka-i cûd
504Çün va‘de erişdi doğdı bir ay
Hurşîd ruhıyla âlem-ârây
505Şâd oldılar andan ata ane
Şükrâne verildi çoh hizâne
506El kıssa ademden oldı peydâ
Bir tıfl-ı müzekker ü müzekkâ
507Hurşîd kimi kemâle kâbil
İsâ kimi tıfllıkda kâmil
508Ol dem ki bu hâk-dâna düşdi
Hâlini bilüp figâna düşdi
509Âhir günine evvel eyleyüp yâd
Ahıtdı sirişk kıldı feryâd
510Ya‘nî ki vücûd dâm-ı gamdur
Âzâdelerün yeri ademdür
511Her kim ki esîr olur bu dâma
Sabr etse gerek gam-ı müdâma
512Olmışdı zebân-ı hâli gûyâ
Söylerdi ki ey cefâcı dünyâ
513Bildüm gamunı senün ki çohdur
Gam çekmeğe bir harîf yohdur
514Geldüm ki olam gamun harîfi
Gel tecribe kıl men-i zaîfi
515Her handa gam olsa kılma ihmâl
Cem‘ eyle dil-i hazînüme sal
516Hem ver mana gam yemek kemâli
Hem âlemi gamdan eyle hâlî
517Peyveste meni esîr-i gam kıl
Kem kılma nasîbümi kerem kıl
518Zevk ile geçürme rûzgârum
Fânî olana yoh i‘tibârum
519Ey aşk garîb-i âlem oldum
Âvâre-i vâdî-i gam oldum
520Tedbîr-i gam etmek olmaz oldı
Geldüm gerü getmek olmaz oldı
521Senden dilerem meded ki dâim
Temkînüm ola senünle kâim
522Bir bezmde kim şarâbı kandur
Sâkî cellâd-ı bî-emândur
523Bir mey mana sun ki mest ü medhûş
Dâim özümi kılam ferâmûş
524Ne geldüğümi bilem cihâna
Ne anı ki nişedür zemâne
525Âlem gözüme görünmeye hîç
Bu riştede bulmayam ham u pîç
526Dâye anı pâk kıldı kandan
Kaldurdı bu tîre hâk-dandan
527Guslin verüp âb-ı çeşm-i terden
Süt yerine verdi kan ciğerden
528Akvâm u kabâili olup şâd
Ol nev-rese Kays koydılar ad
529Cân ile kılurdı dâye i‘zâz
Esbâb-ı kemâl-i terbiyet sâz
530Lâkin o edüp hemîşe nâle
Hoşnûd değüldi hîç hâle
531A‘zâsın edüp eliyle efgâr
Eylerdi müdâm nâle-i zâr
532Süt içse sanurdı kim içer kan
Emcek görünürdi ana peykân
533Yoh idi firîb ile karârı
Yanında firîbün i‘tibârı
534Bir gün anı gezdürürdi dâye
Derdini yetürmeğe devâya
535Bir evde meğer ki bir perî-veş
Ol tıflı görüp besî müşevveş
536Rahm etdi eline aldı bir dem
Tıfl anı görünce oldı hurrem
537Hüsnine bahup karâr dutdı
Feryâd ü figânını unutdı
538Oldukça elinde oldı handân
Düşdükde elinden etdi efgân
539Mâhiyyetini çü dâye bildi
Ol mâhı ana enîs kıldı
540Oldı bu dahi anunla mu‘tâd
Ne dâye ne ane eyledi yâd
541Zâtında çü var idi mahabbet
Mahbûb görünce dutdı ülfet
542Aşk idi ki oldı hüsne mâil
Hüsni ne bilürdi tıfl-ı gâfil
543Ma‘lûm idi ehl-i hâle ol hâl
Kim nüsha-i aşkdur bu timsâl
544Elbette bu tıflı zâr eder aşk
Âşüfte-i rûzgâr eder aşk
545Elbette kılur bu subh te’sîr
Hurşîd çıhup olur cihân-gîr
546Çün terbiyeti edip o dâye
Verdi eser-i tamâm ol aya
547Gün günden edüp kemâl hâsıl
Ol mâh-ı nev oldı bedr-i kâmil
548Geldükçe mey-i vefâdan eyyâm
Her devrede sundı ana bir câm
549Tâ kıldı anı tamâm ser-mest
Tedrîc ile dâm-ı aşka pâ-best
550Çün sür’at ile dönüp zemâne
On yaşına yetdi ol yegâne
551Babasına muktezâ-yı âdet
Farz oldı ki anı ede sünnet
552Cem‘ etdi ehâlî-i diyârı
Her sâhib-i izz ü i‘tibârı
553Bezl eyledi ol kadar zer ü sîm
Kim yetdi kıyâsa fakrdan bîm
554Halk anda görende kesret-i mâl
Bîm oldı ki mün‘akis ola hâl
555Ol sâf-zamîr ü pâk-meşreb
Bir bezm-geh eyledi müretteb
556Kim görmedi anı çeşm-i sâgar
Cemşîdden özgeye müyesser
557İtmâma yetüp tarîk-i sünnet
Ta’lîm-i ulûma yetdi nevbet
558Esbâb ana eyleyüp mürettep
Verdiler anunla zîb-i mektep
Bu bünyâd-ı binâ-yı belâdur ve Mukaddime-i elem-i ibtilâdur
559Mektebde anunla oldı hem-dem
Bir niçe melek-misâl kız hem
560Bir saf kız oturdı bir saf oğlan
Cem‘ oldı behişte hûr ü gılmân
561Oğlanlara kızlar olsalar yâr
Aşka bulunur revâc-ı bâzâr
562Kız nergis-i mest edüp füsûn-sâz
Oğlana satanda işve vü nâz
563Oğlan niçe sabr pîşe kılsun
Ve sabrı hem olsa nişe kılsun
564Ol kızlar içinde bir perî-zâd
Kays ile mahabbet etdi bünyâd
565Bir turfe sanem ki akl-ı kâmil
Gördükde anı olurdı zâil
566Zülfeyn-i müselseli girih-gîr
Cân boynına bir belâlu zencîr
567Ebrû-yı hamı belâ-yı uşşâk
Hem cüft letâfet içre hem tâk
568Her kirpüği bir hadeng-i hun-rîz
Peykân-ı hadengi gamze-i tîz
569Deryâ-yı belâ cebîn-i pâki
Çîn cünbişi mevc-i sehm-nâki
570Çeşm-i siyehine sürmeden âr
Hindûsına sürme hem giriftâr
571Ruhsârına reng-i gâzeden neng
Hergiz ana gâze vermemiş reng
572Göz merdümeğinden olsa hâlî
Göz merdümeği olurdı hâlî
573La‘l ü düri gösterürdi her dem
Evrâk-ı gül içre ıkd-i şeb-nem
574Ebvâb-ı tekellüm etse meftûh
Emvâta verürdi müjde-i rûh
575Şimşâd-ı latîfine mürekkeb
Sîb-i zenah u türünc-i gabgab
576Endâmı latîfe-i ilâhî
Deryâ-yı letâfet içre mâhî
577Şehbâz bahışlu âhu gözlü
Şîrîn hareketlü şehd sözlü
578Râh u revişi müdâm gamze
Başdan ayağa tamâm gamze
579Ayruhsıca-şekl ü hoşça-peyker
Yahşice sanem güzelce dilber
580Âlem ser-i mûyınun tufeyli
Mahbûbe-i âlem adı Leylî
581Kays anı görüp helâki oldı
Min şevk ile derd-nâki oldı
582Ol nâdire hem ki Kaysi gördü
Min zevk bulup özin itürdi
583Gördi ki bir âfet-i zemâne
Misli dahi gelmemiş cihâna
Bu sıfat-ı Mecnûndur ve İbtidâ-yı mihnet-i füzûndur
584Bir dilber-i serv-kadd ü gül-rûy
Serv-i hoş u gül-ruh u semen-bûy
585Şîrîn lebi menşe’-i letâfet
Ra‘nâ kadi durduğiyle âfet
586Evsâf-ı letâfetinde söz çoh
Eltâf-ı melâhatinde söz yoh
587Şehlâ gözi nergis-pür-efsûn
Zîbâ kaşı nergis üzreki nûn
588Hüsni güli lâle-i şafak-fâm
Zülfi hamı lâle üzreki lâm
589Ağzı sıfatı hod etmek olmaz
Esrâr-ı nihâna yetmek olmaz
590Zülfi sözi zikr-i halka-i râz
La‘l-i lebi âb-ı çeşme-i nâz
591Devr-i meh-i rûyi çeşme-i nûr
Hâk-i kef-i pâyı sürme-i hûr
592Bir gâyet ile şemâili hûb
Kim Leylî olanda ana matlûb
593Bir gözgüye ger açup gözini
Gözgüde göreydi öz yüzini
594Öz ârızına olurdı meyli
Kılmazdı hevâ-yı hüsn-i Leylî
595Ol iki semen-ber ü sehî-kad
Bir birine oldılar mukayyed
596Bir câmdan içdiler mey-i zevk
Ol iki harâb-ı bâde-i şevk
597Girdâb-ı belâya oldılar gark
Kalmadı aralarında bir fark
598Evzâ-ı muhâlif oldı yek-sân
Gûyâ iki tende idi bir cân
599Her kim sorar olsa Kaysa bir râz
Leylîden ana gelürdi âvâz
600Kim Leylîye kılsa bir hitâbı
Kays idi ana veren cevâbı
İçindekiler
- Dîbâce: Giriş Rubaileri
- 1. Bölüm: Hamd ve Münâcât
- 2. Bölüm: Tevhid ve Na’t
- 3. Bölüm: Mi’rac ve Peygamber Kasidesi
- 4. Bölüm: Padişaha Övgü ve Kitabın Yazılış Sebebi
- 5. Bölüm: Bey’e Övgü ve Kays’ın Doğumu
- 6. Bölüm: Mektep Günleri: Kays ile Leylâ
- 7. Bölüm: Annenin Azarı, Leylâ’nın Eve Kapanması
- 8. Bölüm: Ayrılık Gazelleri
- 9. Bölüm: Mecnûn’un Deliliği
- 10. Bölüm: Babanın Arayışı ve Annenin Öğüdü
- 11. Bölüm: Kız İsteme ve Kâbe Yolculuğu
- 12. Bölüm: Çöl Dostları: Dağ, Ceylan ve Güvercin
- 13. Bölüm: Leylâ’nın Geceleri: Mum, Pervane ve Ay
- 14. Bölüm: Seher Yeli, Gül Bahçesi ve Bulut
- 15. Bölüm: İbn Selâm ve Nevfel
- 16. Bölüm: Nevfel’in Savaşları
- 17. Bölüm: Zincirli Mecnûn
- 18. Bölüm: İbn Selâm’ın Umudu
- 19. Bölüm: Zeyd’in Haberi ve Mecnûn’un Sitemi
- 20. Bölüm: Mektuplaşma: İki Murabba
- 21. Bölüm: Babanın Son Öğüdü
- 22. Bölüm: Vedâ ve Babanın Ölümü
- 23. Bölüm: Mecnûn’un Olgunluğu ve Duası
- 24. Bölüm: Münâcât ve Leylâ’nın Gazeli
- 25. Bölüm: İbn Selâm’ın Ölümü
- 26. Bölüm: Leylâ ve Devesi
- 27. Bölüm: Kavuşma ve İstiğnâ
- 28. Bölüm: Leylâ’nın Takdiri
- 29. Bölüm: Leylâ’nın Ölümü
- 30. Bölüm: Mecnûn’un Ölümü
- 31. Bölüm: Hâtime: Âşıkların Kabri