İçeriğe geç
13 Ekim 2026, Salı Günün dizesi: “Yâ Rab bela-yı aşk ile kıl âşîna beni”

Leylâ vü Mecnûn · Fuzûlî

Leylâ vü Mecnûn — 16. Bölüm: Nevfel’in Savaşları

17 / 32 5 dk okuma

Bu bölümde · Beyit 1501–1600

Nevfel, Leylâ’yı Mecnûn’a almak için Leylâ’nın kabilesiyle savaşır; ilk savaşta yenilip barış ister. İkinci savaşta galip gelir ama verdiği sözü tutmaz ve Mecnûn yine eli boş kalır.

1501K’ey tâife-i bülend-pâye
Bî-gâneliğ etmen âşinâya

1502Edüp meni iltifâta memnûn
Leylîni edün refîk-i Mecnûn

1503Ol lâle ise bu nesterendür
Şimşâd ise ol bu nârvendür

1504Ol muna bu anadur sezâ-vâr
Ey ehl-i garaz nedür bu âzâr

1505Kâm olsa nizâsuz müyesser
Ha genc-i dür ü hizâne-i zer

1506V’er olsa bu hayr işde te’hîr
Ha ta‘n-ı sinân ü darb-ı şemşîr

1507Ol kavme çü rûşen oldı ahvâl
Oldı bu cevâb olardan irsâl

1508Kim bizde cünûn ilâcı yohdur
Divâneler ihtiyâcı yohdur

1509Genc ü zere eyleme tefâhur
Besdür bize gencümüzdeki dür

1510Lâf ile kılıçdan urmagıl dem
Kim var kılıcumuz bizüm hem

Reklam

Bu Nevfel’ün Leylî haşemiyle rezm etdüğidür ve Rezmde mağlûb olup sulha azm etdüğidür

1511Nevfel ki eşitdi ol cevâbı
Terk eyledi şâhed ü şarâbı

1512Cem‘ etdi sipâh-ı bî-nihâyet
Çaldurdı nefîr ü çekdi râyet

1513Ol kavm hem oldılar haberdâr
Cem‘ eylediler sipâh-ı hûn-hâr

1514Ref‘ oldı iki tarafdan âzerm
Hengâme-i rezmi etdiler germ

1515Bir subh ki kıldı husrev-i Rûm
Şâm ehline Hind fethini şûm

1516Seyyâreden aldı mihr meydân
Saldı kılıç u getürdi kalhan

1517Gün hançeri oldı âşikâre
Gerdûn zırıhını etdi pâre

1518Satranc-sıfat ol iki leşker
Birbirine durdılar berâber

1519Geh nîze kılurdı cân-sitânlığ
Geh nâvek ederdi hûn-feşânlığ

1520Ol benzer idi kad-i nigâra
Bu gamze-i dil-firîb-i yâra

1521Eylerdi zebân-ı ta‘n-ı şemşîr
Ahvâl-i adem vücûda takrîr

1522Ahvâline halkun ağlayup zâr
Çeşm-i zırıh olmış idi hûn-bâr

1523Gürz ile olurdı hurd her sû
Cevşenlere üstühân-ı pehlû

1524Rezm oldı belâ yağışlu bir mîğ
Ra‘d ü berki tüfeng ile tîğ

1525Gösterdi güzâr-ı gürz ü peykân
Kalhanda zırıh zırıhda kalhan

1526Mecnûn olara kılup nezâre
Çekmişdi özini bir kenâra

1527Durmışdı alem-misâl bî-bâk
Bir arsada şerm-sâr ü gam-nâk

1528Çekmişdi bu leşker içre râyet
Ol leşker içün dilerdi nusret

1529Munlar ile hây ü hûy ederdi
Feth anlara cüst ü cûy ederdi

1530Bu leşker ana muîn ü gam-hâr
Ol tâlib-i feth-i leşker-i yâr

1531Ger öz sipehinde görse maktûl
Şükr eylemeğe olurdı meşgûl

1532V’er görse katîl-i kavm-î dildâr
Derd ile kılurdı nâle vü zâr

1533Sebze kimi olsa ger müyesser
Öz leşkerine ururdı hançer

1534Bir kimse dedi ki ey siyeh-rûz
Hasmını diler mi kimse fîrûz

1535Biz cân kıluruz yolunda pâ-mâl
Sen düşmen içün dilersen ikbâl

1536Akla bu iş eylemez delâlet
Ger âkil isen nedür bu hâlet

1537Mecnûn dedi men fedâ-yı yârem
Vaslına anun ümîd-vârem

1538Çün leşker-i yârdur kılan rezm
Ol rezme ne lâyık eylemek azm

1539Çün dûst sipâhıdur eden ceng
Düşmenliğe hem-râz değüldür âheng

1540Hem-râzdur ki bulam visâle fursat
Yârum tarafından ola nusret

1541Cânum ola dûst dil-pezîri
Yâ küştesi ola yâ esîri

1542Bu ma‘rekede neşât-mendem
Ol silsilede esîr-i bendem

1543Müşkil işe olmışem giriftâr
Ağyârum yâr u yârum ağyâr

1544Ger katlüme dûst çekse şemşîr
Yoh mende rızâdan özge tedbîr

1545Hoşnûd değül miyem bu hâle
Kim cân verem ü yetem visâle

1546Çün beyle cevâb eşitdi sâil
Ol fazl ü kemâle oldı kâil

1547Geldükçe olup ziyâde âşûb
Az kaldı ki Nevfel ola mağlûb

1548El-kıssa müyesser olmayup kâm
Ol gün cedel oldı subh-tâ-şâm

1549Çün oldı ıyân talîa-i şeb
Meydân-ı sipihri dutdı kevkeb

1550Âsâyişe hâsıl oldu fursat
Cân almağa merg verdi mühlet

1551Her saf bir arada dutdı menzil
Birbirine kondılar mukâbil

1552Hem-demlere râzın açdı Nevfel
Kim müşkil-i hâlümi kılun hall

1553Men eşca‘-ı ehl-i rûzgârem
Hurşîd-i sipihr-i kâr-zârem

1554Yoh kimsede tâb-ı tîğ-i tîzüm
Endîşe-i tâkat-ı sitîzüm

1555Bu rezmde bilmezem nedür hâl
Kim fethüme nusret eyler ihmâl

1556Elbette ki Hak rızâsıdur bu
Bir ehl-i Hakun duâsıdur bu

Reklam

1557Arz eylediler ki ey cihân-dâr
Mecnûndan olup mısen haberdâr

1558Biz cân kıluruz anun fedâsı
A‘dâmuzadur anun duâsı

1559Biz kasd ederüz anun murâdın
Ol düşmene bağlar i‘tikâdın

1560Nevfel ki eşitdi ol kelâmı
Kalmadı ol emre ihtimâmı

1561Bilmişdi ki sâhib-i nazardur
Elbette dûası mu‘teberdür

1562Bildi ki müyesser olmaz ol kâm
Te’sîr kılur duâ ser-encâm

1563Çün vasl değüldi hükm-i takdîr
Müşkil ki eser vereydi tedbîr

1564Vehm etdi ki mün‘akis ola hâl
Rezminde mubârek olmaya fâl

1565Kirdârını görmedi münâsib
Nezr etdi ki ger olursa gâlib

1566Zikr etmeye dahi Leylî adın
Terk ede bu emr içün inâdın

Bu Nevfelün ikinci nevbet rezm edüp gâlip olduğıdur ve Vefâ-yı ahdde kâzib olduğıdur

1567Çün tîğ çeküp mübâriz-i Rûm
Şâm ehlini etdi emre mahkûm

1568Feth oldı sipâh-ı Türke mensûb
Oldı Arabın sipâhı mağlûb

1569Âdetçe yine ol iki leşker
Rezm etmeği etdiler mukarrer

1570Tığ aldı eline pehlevânlar
Başlar kesilüp tökildi kanlar

1571Cân eyledi terk-i hâne-i ten
Ol çıhmağa açdı tîr revzen

1572Başlarda belânı çoh görüp akl
Bir özge makâma eyledi nakl

1573Peykân sünük içre oldı peyvend
Gül şâhlarında gonca mânend

1574El-kıssa hilâf-ı resm-i evvel
A‘daya muzaffer oldı Nevfel

1575Hasm etdi kabül-i hükm-i tâat
Başlandı tazarru‘-ı şefâat

1576Leylînün atası açdı başın
Doldurdu gözine kanlu yaşın

1577Acz ile dedi ki ey hudâvend
Şâhenşeh-i âdil ü hıred-mend

1578Ger Leylî içündür ıztırâbun
İkrâh ile vermezem cevâbun

1579Ammâ reh ü resmdür mukarrer
Bir avrete aybdür iki er

1580Leylî bu haşemde nâm-zeddür
Akd ile mukayyed-i ebeddür

1581Çün hükmün eder bu resmi pâ-mâl
Bârî anı gayre verme sen al

1582Gül bergümüzi hevâya verme
Nâmûsumuzı fenâya verme

1583Nevfel dedi ey güzîn-i eşrâf
Yoh mende hilâf-ı adl ü insâf

1584Men mahz-ı mürüvvet ü vefâyem
Gencîne-i gevher-i atâyem

1585Bî-dâd ü sitem değül şiârum
Adl içre tamâmdur ıyârum

1586Men hem hacîlem bu mâcerâdan
Âcizlere kılduğum cefâdan

1587Hakkâ bu değüldi i‘tikâdum
Kim hâsıl edem men öz murâdum

1588Bir sınmışa mûmyâ dilerdüm
Bir haste içün şifâ dilerdüm

1589Gördüm görinür bu emr müşkil
Bîmâr değül ilâca kâbil

1590Bî-dâddan olmışem peşîmân
Afv ede meğer bu sehvi Sübhân

1591Gelmez gözüme iyâl ü mâlün
Mâlün senün olsun ü iyâlün

1592Var imdi sen eymen ol hatardan
Min-ba‘d tevehhüm etme şerden

1593Munı dedi açdı âlet-i rezm
Öz memleketine eyledi azm

1594Mecnûn der-i i‘tirâz edüp bâz
Ol servere ta‘ne etdi âğâz

1595K’ey bîhûde kavlün ü karârun
Ahdünde bu mıdur i‘tibârun

1596Ne fâide sikkesüz diremden
Ne sûd netîcesüz keremden

1597Sâyen uludur velî ne hâsıl
Kim feyz değende oldı zâil

1598Her niçe ki etdiler mürâât
Kim eyleyelüm muna mükâfât

1599Andan yeğin edelüm sana yâr
Âsân işüni gel etme düşvâr

1600Mutlak eser etmedi ana pend
Zencir-i hevâ kaçan dutar bend

İçindekiler
  1. Dîbâce: Giriş Rubaileri
  2. 1. Bölüm: Hamd ve Münâcât
  3. 2. Bölüm: Tevhid ve Na’t
  4. 3. Bölüm: Mi’rac ve Peygamber Kasidesi
  5. 4. Bölüm: Padişaha Övgü ve Kitabın Yazılış Sebebi
  6. 5. Bölüm: Bey’e Övgü ve Kays’ın Doğumu
  7. 6. Bölüm: Mektep Günleri: Kays ile Leylâ
  8. 7. Bölüm: Annenin Azarı, Leylâ’nın Eve Kapanması
  9. 8. Bölüm: Ayrılık Gazelleri
  10. 9. Bölüm: Mecnûn’un Deliliği
  11. 10. Bölüm: Babanın Arayışı ve Annenin Öğüdü
  12. 11. Bölüm: Kız İsteme ve Kâbe Yolculuğu
  13. 12. Bölüm: Çöl Dostları: Dağ, Ceylan ve Güvercin
  14. 13. Bölüm: Leylâ’nın Geceleri: Mum, Pervane ve Ay
  15. 14. Bölüm: Seher Yeli, Gül Bahçesi ve Bulut
  16. 15. Bölüm: İbn Selâm ve Nevfel
  17. 16. Bölüm: Nevfel’in Savaşları
  18. 17. Bölüm: Zincirli Mecnûn
  19. 18. Bölüm: İbn Selâm’ın Umudu
  20. 19. Bölüm: Zeyd’in Haberi ve Mecnûn’un Sitemi
  21. 20. Bölüm: Mektuplaşma: İki Murabba
  22. 21. Bölüm: Babanın Son Öğüdü
  23. 22. Bölüm: Vedâ ve Babanın Ölümü
  24. 23. Bölüm: Mecnûn’un Olgunluğu ve Duası
  25. 24. Bölüm: Münâcât ve Leylâ’nın Gazeli
  26. 25. Bölüm: İbn Selâm’ın Ölümü
  27. 26. Bölüm: Leylâ ve Devesi
  28. 27. Bölüm: Kavuşma ve İstiğnâ
  29. 28. Bölüm: Leylâ’nın Takdiri
  30. 29. Bölüm: Leylâ’nın Ölümü
  31. 30. Bölüm: Mecnûn’un Ölümü
  32. 31. Bölüm: Hâtime: Âşıkların Kabri
Paylaş