Leylâ vü Mecnûn · Fuzûlî
Leylâ vü Mecnûn — 16. Bölüm: Nevfel’in Savaşları
Bu bölümde · Beyit 1501–1600
Nevfel, Leylâ’yı Mecnûn’a almak için Leylâ’nın kabilesiyle savaşır; ilk savaşta yenilip barış ister. İkinci savaşta galip gelir ama verdiği sözü tutmaz ve Mecnûn yine eli boş kalır.
1501K’ey tâife-i bülend-pâye
Bî-gâneliğ etmen âşinâya
1502Edüp meni iltifâta memnûn
Leylîni edün refîk-i Mecnûn
1503Ol lâle ise bu nesterendür
Şimşâd ise ol bu nârvendür
1504Ol muna bu anadur sezâ-vâr
Ey ehl-i garaz nedür bu âzâr
1505Kâm olsa nizâsuz müyesser
Ha genc-i dür ü hizâne-i zer
1506V’er olsa bu hayr işde te’hîr
Ha ta‘n-ı sinân ü darb-ı şemşîr
1507Ol kavme çü rûşen oldı ahvâl
Oldı bu cevâb olardan irsâl
1508Kim bizde cünûn ilâcı yohdur
Divâneler ihtiyâcı yohdur
1509Genc ü zere eyleme tefâhur
Besdür bize gencümüzdeki dür
1510Lâf ile kılıçdan urmagıl dem
Kim var kılıcumuz bizüm hem
Bu Nevfel’ün Leylî haşemiyle rezm etdüğidür ve Rezmde mağlûb olup sulha azm etdüğidür
1511Nevfel ki eşitdi ol cevâbı
Terk eyledi şâhed ü şarâbı
1512Cem‘ etdi sipâh-ı bî-nihâyet
Çaldurdı nefîr ü çekdi râyet
1513Ol kavm hem oldılar haberdâr
Cem‘ eylediler sipâh-ı hûn-hâr
1514Ref‘ oldı iki tarafdan âzerm
Hengâme-i rezmi etdiler germ
1515Bir subh ki kıldı husrev-i Rûm
Şâm ehline Hind fethini şûm
1516Seyyâreden aldı mihr meydân
Saldı kılıç u getürdi kalhan
1517Gün hançeri oldı âşikâre
Gerdûn zırıhını etdi pâre
1518Satranc-sıfat ol iki leşker
Birbirine durdılar berâber
1519Geh nîze kılurdı cân-sitânlığ
Geh nâvek ederdi hûn-feşânlığ
1520Ol benzer idi kad-i nigâra
Bu gamze-i dil-firîb-i yâra
1521Eylerdi zebân-ı ta‘n-ı şemşîr
Ahvâl-i adem vücûda takrîr
1522Ahvâline halkun ağlayup zâr
Çeşm-i zırıh olmış idi hûn-bâr
1523Gürz ile olurdı hurd her sû
Cevşenlere üstühân-ı pehlû
1524Rezm oldı belâ yağışlu bir mîğ
Ra‘d ü berki tüfeng ile tîğ
1525Gösterdi güzâr-ı gürz ü peykân
Kalhanda zırıh zırıhda kalhan
1526Mecnûn olara kılup nezâre
Çekmişdi özini bir kenâra
1527Durmışdı alem-misâl bî-bâk
Bir arsada şerm-sâr ü gam-nâk
1528Çekmişdi bu leşker içre râyet
Ol leşker içün dilerdi nusret
1529Munlar ile hây ü hûy ederdi
Feth anlara cüst ü cûy ederdi
1530Bu leşker ana muîn ü gam-hâr
Ol tâlib-i feth-i leşker-i yâr
1531Ger öz sipehinde görse maktûl
Şükr eylemeğe olurdı meşgûl
1532V’er görse katîl-i kavm-î dildâr
Derd ile kılurdı nâle vü zâr
1533Sebze kimi olsa ger müyesser
Öz leşkerine ururdı hançer
1534Bir kimse dedi ki ey siyeh-rûz
Hasmını diler mi kimse fîrûz
1535Biz cân kıluruz yolunda pâ-mâl
Sen düşmen içün dilersen ikbâl
1536Akla bu iş eylemez delâlet
Ger âkil isen nedür bu hâlet
1537Mecnûn dedi men fedâ-yı yârem
Vaslına anun ümîd-vârem
1538Çün leşker-i yârdur kılan rezm
Ol rezme ne lâyık eylemek azm
1539Çün dûst sipâhıdur eden ceng
Düşmenliğe hem-râz değüldür âheng
1540Hem-râzdur ki bulam visâle fursat
Yârum tarafından ola nusret
1541Cânum ola dûst dil-pezîri
Yâ küştesi ola yâ esîri
1542Bu ma‘rekede neşât-mendem
Ol silsilede esîr-i bendem
1543Müşkil işe olmışem giriftâr
Ağyârum yâr u yârum ağyâr
1544Ger katlüme dûst çekse şemşîr
Yoh mende rızâdan özge tedbîr
1545Hoşnûd değül miyem bu hâle
Kim cân verem ü yetem visâle
1546Çün beyle cevâb eşitdi sâil
Ol fazl ü kemâle oldı kâil
1547Geldükçe olup ziyâde âşûb
Az kaldı ki Nevfel ola mağlûb
1548El-kıssa müyesser olmayup kâm
Ol gün cedel oldı subh-tâ-şâm
1549Çün oldı ıyân talîa-i şeb
Meydân-ı sipihri dutdı kevkeb
1550Âsâyişe hâsıl oldu fursat
Cân almağa merg verdi mühlet
1551Her saf bir arada dutdı menzil
Birbirine kondılar mukâbil
1552Hem-demlere râzın açdı Nevfel
Kim müşkil-i hâlümi kılun hall
1553Men eşca‘-ı ehl-i rûzgârem
Hurşîd-i sipihr-i kâr-zârem
1554Yoh kimsede tâb-ı tîğ-i tîzüm
Endîşe-i tâkat-ı sitîzüm
1555Bu rezmde bilmezem nedür hâl
Kim fethüme nusret eyler ihmâl
1556Elbette ki Hak rızâsıdur bu
Bir ehl-i Hakun duâsıdur bu
1557Arz eylediler ki ey cihân-dâr
Mecnûndan olup mısen haberdâr
1558Biz cân kıluruz anun fedâsı
A‘dâmuzadur anun duâsı
1559Biz kasd ederüz anun murâdın
Ol düşmene bağlar i‘tikâdın
1560Nevfel ki eşitdi ol kelâmı
Kalmadı ol emre ihtimâmı
1561Bilmişdi ki sâhib-i nazardur
Elbette dûası mu‘teberdür
1562Bildi ki müyesser olmaz ol kâm
Te’sîr kılur duâ ser-encâm
1563Çün vasl değüldi hükm-i takdîr
Müşkil ki eser vereydi tedbîr
1564Vehm etdi ki mün‘akis ola hâl
Rezminde mubârek olmaya fâl
1565Kirdârını görmedi münâsib
Nezr etdi ki ger olursa gâlib
1566Zikr etmeye dahi Leylî adın
Terk ede bu emr içün inâdın
Bu Nevfelün ikinci nevbet rezm edüp gâlip olduğıdur ve Vefâ-yı ahdde kâzib olduğıdur
1567Çün tîğ çeküp mübâriz-i Rûm
Şâm ehlini etdi emre mahkûm
1568Feth oldı sipâh-ı Türke mensûb
Oldı Arabın sipâhı mağlûb
1569Âdetçe yine ol iki leşker
Rezm etmeği etdiler mukarrer
1570Tığ aldı eline pehlevânlar
Başlar kesilüp tökildi kanlar
1571Cân eyledi terk-i hâne-i ten
Ol çıhmağa açdı tîr revzen
1572Başlarda belânı çoh görüp akl
Bir özge makâma eyledi nakl
1573Peykân sünük içre oldı peyvend
Gül şâhlarında gonca mânend
1574El-kıssa hilâf-ı resm-i evvel
A‘daya muzaffer oldı Nevfel
1575Hasm etdi kabül-i hükm-i tâat
Başlandı tazarru‘-ı şefâat
1576Leylînün atası açdı başın
Doldurdu gözine kanlu yaşın
1577Acz ile dedi ki ey hudâvend
Şâhenşeh-i âdil ü hıred-mend
1578Ger Leylî içündür ıztırâbun
İkrâh ile vermezem cevâbun
1579Ammâ reh ü resmdür mukarrer
Bir avrete aybdür iki er
1580Leylî bu haşemde nâm-zeddür
Akd ile mukayyed-i ebeddür
1581Çün hükmün eder bu resmi pâ-mâl
Bârî anı gayre verme sen al
1582Gül bergümüzi hevâya verme
Nâmûsumuzı fenâya verme
1583Nevfel dedi ey güzîn-i eşrâf
Yoh mende hilâf-ı adl ü insâf
1584Men mahz-ı mürüvvet ü vefâyem
Gencîne-i gevher-i atâyem
1585Bî-dâd ü sitem değül şiârum
Adl içre tamâmdur ıyârum
1586Men hem hacîlem bu mâcerâdan
Âcizlere kılduğum cefâdan
1587Hakkâ bu değüldi i‘tikâdum
Kim hâsıl edem men öz murâdum
1588Bir sınmışa mûmyâ dilerdüm
Bir haste içün şifâ dilerdüm
1589Gördüm görinür bu emr müşkil
Bîmâr değül ilâca kâbil
1590Bî-dâddan olmışem peşîmân
Afv ede meğer bu sehvi Sübhân
1591Gelmez gözüme iyâl ü mâlün
Mâlün senün olsun ü iyâlün
1592Var imdi sen eymen ol hatardan
Min-ba‘d tevehhüm etme şerden
1593Munı dedi açdı âlet-i rezm
Öz memleketine eyledi azm
1594Mecnûn der-i i‘tirâz edüp bâz
Ol servere ta‘ne etdi âğâz
1595K’ey bîhûde kavlün ü karârun
Ahdünde bu mıdur i‘tibârun
1596Ne fâide sikkesüz diremden
Ne sûd netîcesüz keremden
1597Sâyen uludur velî ne hâsıl
Kim feyz değende oldı zâil
1598Her niçe ki etdiler mürâât
Kim eyleyelüm muna mükâfât
1599Andan yeğin edelüm sana yâr
Âsân işüni gel etme düşvâr
1600Mutlak eser etmedi ana pend
Zencir-i hevâ kaçan dutar bend
İçindekiler
- Dîbâce: Giriş Rubaileri
- 1. Bölüm: Hamd ve Münâcât
- 2. Bölüm: Tevhid ve Na’t
- 3. Bölüm: Mi’rac ve Peygamber Kasidesi
- 4. Bölüm: Padişaha Övgü ve Kitabın Yazılış Sebebi
- 5. Bölüm: Bey’e Övgü ve Kays’ın Doğumu
- 6. Bölüm: Mektep Günleri: Kays ile Leylâ
- 7. Bölüm: Annenin Azarı, Leylâ’nın Eve Kapanması
- 8. Bölüm: Ayrılık Gazelleri
- 9. Bölüm: Mecnûn’un Deliliği
- 10. Bölüm: Babanın Arayışı ve Annenin Öğüdü
- 11. Bölüm: Kız İsteme ve Kâbe Yolculuğu
- 12. Bölüm: Çöl Dostları: Dağ, Ceylan ve Güvercin
- 13. Bölüm: Leylâ’nın Geceleri: Mum, Pervane ve Ay
- 14. Bölüm: Seher Yeli, Gül Bahçesi ve Bulut
- 15. Bölüm: İbn Selâm ve Nevfel
- 16. Bölüm: Nevfel’in Savaşları
- 17. Bölüm: Zincirli Mecnûn
- 18. Bölüm: İbn Selâm’ın Umudu
- 19. Bölüm: Zeyd’in Haberi ve Mecnûn’un Sitemi
- 20. Bölüm: Mektuplaşma: İki Murabba
- 21. Bölüm: Babanın Son Öğüdü
- 22. Bölüm: Vedâ ve Babanın Ölümü
- 23. Bölüm: Mecnûn’un Olgunluğu ve Duası
- 24. Bölüm: Münâcât ve Leylâ’nın Gazeli
- 25. Bölüm: İbn Selâm’ın Ölümü
- 26. Bölüm: Leylâ ve Devesi
- 27. Bölüm: Kavuşma ve İstiğnâ
- 28. Bölüm: Leylâ’nın Takdiri
- 29. Bölüm: Leylâ’nın Ölümü
- 30. Bölüm: Mecnûn’un Ölümü
- 31. Bölüm: Hâtime: Âşıkların Kabri