İçeriğe geç
13 Ekim 2026, Salı Günün dizesi: “Yâ Rab bela-yı aşk ile kıl âşîna beni”

Leylâ vü Mecnûn · Fuzûlî

Leylâ vü Mecnûn — 5. Bölüm: Bey’e Övgü ve Kays’ın Doğumu

6 / 32 5 dk okuma

Bu bölümde · Beyit 401–500

Bir beye yazılmış övgünün ardından asıl hikâye başlar: Arap kabilelerinden birinin ulu ve zengin reisi evlat hasretiyle yanar. Dualar kabul olur ve bir oğlu dünyaya gelir; adını Kays koyarlar. Fuzûlî bu kısmı "mihnet divanının dibacesi" diye adlandırır.

401Müşkil işe düşmişem meded kıl
Mey hırziyle belâmı red kıl

402Hall eyleye gör bu müşkilâtı
Kemm etme kulundan iltifâtı

403Bir gün ki mey-i Süheyl-te’sîr
Vermişdi mizâc-ı pâke tağyîr

404Hem-reng-i bahâr olup hazânum
Dönmişdi akîke za‘ferânum

405Cem‘ idi yanumda ittifâkî
Sâz ü meze vü şarâb ü sâkî

406Peyveste lebâleb ü peyâpey
Nûş eyler idüm kadeh kadeh mey

407Zevk üzre mey artururdı zevküm
Şevk üzre ziyâd olurdı şevküm

408Ol bezm idi âfiyet bahârı
Men bülbül-i zâr ü bî-karârı

409Bir hadde erişdi neş’e-i câm
Kim kalmadı ehl-i bezme ârâm

410Esrâr-ı dil oldı âşikârâ
Mesdûd oluben der-i müdârâ

Reklam

411Olmışdı refîk u hem-zebânum
Ayîne-i tûti-i revânum

412Bir niçe zarîf-i hıtta-i Rûm
Rûmî ki dedük kaziyye ma‘lûm

413Ya‘nî ki kamu dekâyık ehli
Her mes’elede hakâyık ehli

414Hem ilm feninde nükte-dânlar
Hem söz revişinde dür-feşânlar

415Kim eyler idi dekâyık-i râz
Şeyhîden ü Ahmedîden âğâz

416Kim söyler idi öğüp kelâmı
Evsâf-ı Halîlî vü Nizâmî

417Bilmişler idi ki hüsn-i güftâr
Kadrüm kaderince mende hem var

418Çün var idi mestlikde lâfum
Kim anlana sıdkum ü hilâfum

419Men hasteni etdiler nişâne
Bir reng ile tîr-i imtihâna

420Lutf ile dediler ey sühan-senc
Fâş eyle cihâna bir nihân genc

421Leylî Mecnûn Acemde çohdur
Etrâkde ol fesâne yohdur

422Takrîre getür bu dâstânı
Kıl tâze bu eski bûstânı

423Bildüm bu kaziyye imtihândur
Zîrâ ki bu bir belâ-yı cândur

424Sevdâsı dırâz ü bahrı kûtâh
Mazmûnı figân ü nâle vü âh

425Bir bezm-i musîbet ü belâdur
Kim evveli gam sonı fenâdur

426Ne bâdesine neşâtdan reng
Ne nağmesine ferahdan âheng

427İdrâke verür hayâli âzâr
Efkârı eder melâli efgâr

428Olsaydı teveccühi münâsib
Tevcîhine çoh olurdı râğıb

429Olsaydı tasarrufında râhat
Çoh kâmil ana kılurdı rağbet

430Bi’llâh ki ne hoş demiş Nizâmî
Bu bâbda hatm edüp kelâmı

431Esbâb-ı sühan neşât u nâzest
Z’in her dü sühan behâne-sâzest

432Meydân-ı sühan ferâh bâyed
Tâ tab‘ süvariî nümâyed

433Der-germî-i rîk u sahtî-i kûh
Tâ çend sühan reved be-enbûh

434Bir iş ki kılur şikâyet üstâd
Şâgirde olur rücûı bî-dâd

435Gerçi bilürem bu bir sitemdür
Teklîfi munun gam üzre gamdur

436Ammâ niçe etmek olur ikrâh
Bir vâkıadur ki düşdi nâgâh

437Yeğdür yine özrden şürûum
Bu işde tevekküle rücûum

438Ey tâb‘-ı latîf ü akl-ı vâlâ
İdrâk-i bülend ü nutk-ı gûyâ

439Düşdi seferüm diyâr-ı derde
Kimdür mana yâr bu seferde

440Her kimde ki vardur istitâat
Derd ü gam ü mihnete kanâat

441Oldur bu müsâferetde yârum
Zevk ehline yohdur i‘tibârum

442Merkeb gerek olsa azm-i râha
Besdür bize hâme vü siyâhe

443V’er tûşe-i râh olursa matlûb
Mazmûn-ı hoş u ibâret-i hûb

444Azm eyleyelüm teallül etmen
Menzil keselüm tegâfül etmen

445Ey baht vefâsuz olma sen hem
Hem-râhlığ et bizümle bir dem

Bu saâdetlü Beg hazretlerinün medhidür

446Ey hâme-i ser-keş ü sebük-hîz
Vakt oldı ki olasen güher-rîz

447Men âcizem ü bu emr müşkil
İmdâd demidür olma gâfil

448Âsâr-ı mürüvvet eyle izhâr
Tez depren eğer mürüvvetün var

449Sen kıl hüneri men eyleyem ad
Sen çek elemi men olayum şâd

450Çün nahl-i hadîka-i hünersen
Miftâh-ı hizâne-i gühersen

451Cehd eyle çıhar cevâhir-i pâk
Fikr etme ki yohdur ehl-i idrâk

452Deme ki bulup kesâdı bâzâr
Bulmaz bu metâımuz hırîdâr

453Yetmez mi sana emîr-i kâmil
Serdâr-ı zemâne Veys-i âdil

454Ol bahr-i atâ vü kân-ı eltâf
Kim şânına geldi adl ü insâf

455Serdâr-ı muazzam ü mükerrem
Cânâne-i mülk ü cân-ı âlem

456Zâtında anun hemîşe mevcûd
Adl ü edeb ü şecâat ü cûd

Reklam

457Adlinden eğer terâne-i çeng
Fâş eylese bezmde bir âheng

458Yel şem‘e dahî taarruz etmez
Pervâneye şem‘ zulmi yetmez

459Hüsn-i edeb ile eyle mu‘tâd
Kim nûrı yanında kılsalar yâd

460Ol söz dilemez ki ola tekrâr
Tâ yetmeye sâyesine âzâr

461Üslûb-ı şecâat içre mâhir
Hurşîd-sıfat cihânda zâhir

462Hem hâs anı söylemekde hem âm
Hem Rûm dolu adı ile hem Şâm

463Ger cûdına kimse olsa tâlib
Mümkin ola kahrı lutfa gâlib

464Ya‘ni mana öğredüp sahâvet
Bir hâceti istemek ne hâcet

465Olmış ana hâne-i emâret
Bu dört binâ ile imâret

466Ey dûst-nevâz ü düşmen-endâz
Şâhin-reviş ü bülend-pervâz

467Düzdüm sana turfe âşiyâne
Ya‘ni ebedî neşât-hâne

468Ma‘mûr edübem binâ-yi âlî
Cennet sıfatı İrem misâli

469Tâ rûz-i ebed munı makâm et
Bî-dağdağa işret-i müdâm et

470Bi’llâh ki değül yaman eser bu
Ger ad ise müddeâ yeter bu

471Men kim sana olmışam senâ-hân
Sultan Veyis’e niçük ki Selmân

472Budur garazum ki câvidânî
Adun duta arsa-i cihânı

473Tâ bâkî ola bu sebz gülşen
Hem men olam ehl-i zikr hem sen

Bu tuğrâ-yı misâl-i mahabbetdür ve Dîbâce-i dîvân-ı mihnetdür

474Dihkân-ı hadîka-i hikâyet
Sarrâf-ı cevâhir-i rivâyet

475Ma‘nî çemenine gül tikende
Söz riştesine güher çekende

476Kılmış bu revişde nükte-dânlığ
Gül-rîzliğ ü güher-feşânlığ

477Kim hayl-i Arabda bir cevân-merd
Cem‘iyyet-i izz ü câh ile ferd

478Müstecmi‘-i cümle-i fezâil
Bulmışdı riyâset-i kabâil

479Emrine Arab mutî‘ ü münkâd
Geh Basra makâmı gâh Bağdâd

480Bir buk‘ada olmayup karârı
Gezmekde geçerdi rüzgârı

481Her lahza ururdı ol yegâne
Ser-çeşmelere siyâh hâne

482Seyr eyler idi sürüp tena‘‘um
Gözler üzere misâl-i merdüm

483Evzâ‘-ı hıyâm-ı müşg-fâmı
Halka şeb-i Kadr tek girâmî

484Her menzile kim güzâr ederdi
Sahrânı benefşe-zâr ederdi

485Gül-zârlar içre lâle çağı
Benzerdi evine lâle dâğı

486Emvâli cemî‘-i cinsden çoh
Ammâ bu cihânda vârisi yoh

487Ger kılsa anı telef havâdis
Yoh bir halefi ki ola vâris

488Ferzendsüz âdemî telefdür
Bâkî eden âdemi halefdür

489Nesl ile olur bekâ-yı insân
Nazm-ı beşer ü nizâm-ı devrân

490Cân cevherine bedeldür evlâd
Evlâd koyan koyar hemîn âd

491Hoş ol ki halefden ola hoş-dil
Dünyâda bir oğlı ola kâbil

492Pîrâyesi ola dest-gâha
Sermâyesi ola izz ü câha

493Ah er ola bir sefîh ü ser-keş
Etvârı kerîh ü hulkı nâ-hoş

494Teşnî‘ ohına olup nişâne
Bîzâr ola andan ata ane

495El kıssa ol efdal-i kabâil
Ol pîr-i hamîdetü’l-hasâil

496Ferzende olup hemîşe tâlib
Tahsîl-i bekâ-yı nesle râgıb

497Çoh mâh-likâ sanemler aldı
Çoh turfe zemîne tohm saldı

498Çoh nezrler etdi her mezâra
Çoh kıldı niyâz Kirdgâra

499Te’sîr kılup figân ü âhı
Avn etdi inâyet-i İlâhî

500Bir gece açıldı bâb-ı rahmet
Buldı eser-i duâ icâbet

İçindekiler
  1. Dîbâce: Giriş Rubaileri
  2. 1. Bölüm: Hamd ve Münâcât
  3. 2. Bölüm: Tevhid ve Na’t
  4. 3. Bölüm: Mi’rac ve Peygamber Kasidesi
  5. 4. Bölüm: Padişaha Övgü ve Kitabın Yazılış Sebebi
  6. 5. Bölüm: Bey’e Övgü ve Kays’ın Doğumu
  7. 6. Bölüm: Mektep Günleri: Kays ile Leylâ
  8. 7. Bölüm: Annenin Azarı, Leylâ’nın Eve Kapanması
  9. 8. Bölüm: Ayrılık Gazelleri
  10. 9. Bölüm: Mecnûn’un Deliliği
  11. 10. Bölüm: Babanın Arayışı ve Annenin Öğüdü
  12. 11. Bölüm: Kız İsteme ve Kâbe Yolculuğu
  13. 12. Bölüm: Çöl Dostları: Dağ, Ceylan ve Güvercin
  14. 13. Bölüm: Leylâ’nın Geceleri: Mum, Pervane ve Ay
  15. 14. Bölüm: Seher Yeli, Gül Bahçesi ve Bulut
  16. 15. Bölüm: İbn Selâm ve Nevfel
  17. 16. Bölüm: Nevfel’in Savaşları
  18. 17. Bölüm: Zincirli Mecnûn
  19. 18. Bölüm: İbn Selâm’ın Umudu
  20. 19. Bölüm: Zeyd’in Haberi ve Mecnûn’un Sitemi
  21. 20. Bölüm: Mektuplaşma: İki Murabba
  22. 21. Bölüm: Babanın Son Öğüdü
  23. 22. Bölüm: Vedâ ve Babanın Ölümü
  24. 23. Bölüm: Mecnûn’un Olgunluğu ve Duası
  25. 24. Bölüm: Münâcât ve Leylâ’nın Gazeli
  26. 25. Bölüm: İbn Selâm’ın Ölümü
  27. 26. Bölüm: Leylâ ve Devesi
  28. 27. Bölüm: Kavuşma ve İstiğnâ
  29. 28. Bölüm: Leylâ’nın Takdiri
  30. 29. Bölüm: Leylâ’nın Ölümü
  31. 30. Bölüm: Mecnûn’un Ölümü
  32. 31. Bölüm: Hâtime: Âşıkların Kabri
Paylaş