Leylâ vü Mecnûn · Fuzûlî
Leylâ vü Mecnûn — 15. Bölüm: İbn Selâm ve Nevfel
Bu bölümde · Beyit 1401–1500
Leylâ gizli gizli ağlarken Mecnûn çöllerde dolaşır. İbn Selâm adında varlıklı bir genç Leylâ’yı ister ve Leylâ istemediği bu evliliğe bağlanır. Bu sırada Arap emirlerinden Nevfel çölde Mecnûn’la tanışır, derdini dinler ve ona umut verir.
1401Hazerüm ta‘neden ol gâyete yetmişdür kim
Yâra ağyâr olup ağyârum ile yâr olubem
1402Demezem dahi sana âşıkem ey gül zîrâ
Sana âşıklığum izhâr edeli hâr olubem
1403Akl u sabr u dil ü dîn getdi bi-hamdi’llâh kim
Sefer-i sâhil-i sevdâya sebük-bâr olubem
1404Yoh Fuzûlî haberüm mutlak özümden bes kim
Vâlih-i nakş-ı hayâl-i ruh-i dildâr olubem
Bu Leylînün künc-i gamda giryânlığıdur ve Mecnûnun vâdî-i aşkda ser-gerdânlığıdur
1405Zâr ağlar iken bu resme ol mâh
Bir turfe sadâ eşitdi nâgâh
1406Bir kimse ohurdı şi‘r-i Mecnûn
Bu nükte ibâretinde mazmûn
1407K’ey neş’e-i aşkdan uran dem
Mecnûnı sağınma Leylîden kem
1408Mecnûn ile Leylîni berâber
Ger kimse der ise kılma bâver
1409Leylîde eğerçi derd çohdur
Mecnûn-ı hazînce derdi yohdur
1410Leylî eli iğnedendür efgâr
Mecnûna kılıçlar eylemez kâr
1411Leylîni eder harîr dil-gîr
Mecnûna verür neşât zencîr
1412Leylî ister ki eksile gam
Mecnûn gamın arturur demâdem
1413Mecnûndur ola gama girftâr
Leylî kime olmış ola gam-hâr
1414Mecnûna yeter şikence-i teb
Leylî kimedür tabîb yâ Rab
1415Mecnûndur esîr-i dâm-ı Leylî
Leylî kime salmış ola meyli
1416Leylî dutup ol terâneye gûş
Öz nağmesin eyledi ferâmûş
1417Tahkîk ile bildi bu hisâbı
Kim yoh şererinde şu‘le tâbı
1418Elbette belâ vü derdi gerdûn
Mecnûna verüpdür andan efzûn
Bu Leylînün İbni Selâma giriftâr olduğıdur ve Yârdan mahrûm ü mukayyed-i ağyâr olduğıdur
1419Mi‘mâr-ı serâçe-i ibâret
Beyle bu evi kılur imâret
1420Kim seyrden olmayup tesellî
Öz menziline dönende Leylî
1421Vermişdi özine dürlü zîver
Her zîvere bir netîce muzmer
1422Tâ mahv ola gözden ahıdan hûn
Hem gönleği hem donıydı gül-gûn
1423Tâ kim ola dûd-i âha mânend
Bağlanmış idi benefşe ser-bend
1424Tâ kim ola savt-ı nâle pâ-mâl
Kollanmış idi sadâlu halhâl
1425Tâ olmaya eşki yüzde ma‘lûm
Ruhsârına lû’lû’ idi manzûm
1426Ra‘nâ başa serpüben leçekler
Nazük bele sancuben etekler
1427Pervânesüz eylemezdi şem‘in
Eylerdi dür-i sirişk cem‘in
1428Ra‘nâ ra‘nâ yürürdi mâh
Bir şekl ile kim tebâreka’llâh
1429Ol asrda var idi Arabda
Bir mu‘teber aslda nesebde
1430Manzûr-ı eâzım u eâli
Makbûl-ekâbir ü ehâli
1431İdrâki bülend ü hüsni dil-keş
Etvârı huceste sîreti hâş
1432Vermiş Hak anun olan murâdın
Baht İbni Selâm kılmış adın
1433Ol turfe hümâ-yı evc-i ikbâl
Asûde-zamîr ü fâriğu’l-bâl
1434Av kasdına eylemişdi pervâz
Altında ukâb elinde şehbâz
1435Bir râh-güzerde ol nigâra
Uğraşdı vü kıldı bir nezâre
1436Cân ü ciğerinde kalmadı tâb
Mahv oldı nite ki odda sîm-âb
1437Terk etdi azîmet-i şikârı
Geldi eve getdi ihtiyârı
1438Tarh etdi binâ-yı resm-i peyvend
Tedbir ile buldı bir hıred-mend
1439Kim lutf ile söz kılanda takrîr
Takrîri verürdi daşa tağyîr
1440İn‘âm edüben ana besî mâl
Leylî talebine kıldı irsâl
1441Şart eyledi ol bülend-ahter
Kim olsa bu kâm-ı dil müyesser
1442Sarf eyleye genc ü mâl-i âlem
Cânâne yolında belki cân hem
1443Çün geldi bu râz-ı dil beyâna
Oldı ana râzı ata ane
1444Ol müşterîye verildi zühre
Şâyeste görildi mâra mühre
1445Çün İbni Selâma yetdi peygâm
Tenbîh-i neşât ü müjde-i kâm
1446Deryâ-yı neşâtı geldi mevce
Baş çekdi nihâl-i bahtı evce
1447Mahzen mahzen cevâhir açdı
Hırmen hırmen nisâr saçdı
1448Açdı der-i genc-i gevher ü zer
Fakr ehlini eyledi tevân-ger
1449Ol servün ayağı bağlu oldı
Âzâde iken adağlu oldı
Bu Nevfelün Mecnûn ile mukaddime-i ihtilâtıdur ve Ol cevher-i pâkden tezyîn-i bisâtıdur
1450Sâkî yine kasd-ı cân eder gam
Ver câm-ı lebâleb ü demâdem
1451Bî-kes kalubem men-i sebük-rây
Sen eylemesen mana maded vây
1452Men şîftenün penâhı olgıl
Bî-kesler ümîd-gâhı olgıl
1453Cehd eyle vü kılma bir işe ahd
V’er ahd etsen vefâya kıl cehd
1454Şemşîr-i mübâriz-i fesâne
Bu rezmde beyle batdı kana
1455Kim var idi bir huceste-fercâm
Ol asrda âdil ü nîkû-nâm
1456Tîğiyle mesaff müşkili hall
Ma‘rûf-ı zemâne adı Nevfel
1457Hem aşk yolunda çoh yöğürmiş
Hem çoh sitem-i zemâne görmiş
1458Bezminde misâl-i dürr-i meknûn
Bir gün ohunurdı şi‘r-i Mecnûn
1459Gâyetde beğendi tarz-ı pâkin
Mazmûn-ı kelâm ü sûz-nâkin
1460Sordı sıfatın dediler ey şâh
Âşüfte kılupdur anı bir mâh
1461Rüsvâlığı edüp özine pîşe
Dâm ü ded ile gezer hemîşe
1462Nevfel kılup ârzû-yı Mecnûn
Ashâb ile kıldı azm-i hâmûn
1463Bir gûşede gördi hâr ü mehcûr
Hâli nesak-ı salâhdan dûr
1464Etrâfını tayr ü vahş almış
Vahşet anı bir hisâra salmış
1465Çün dâire-i sübâ‘-ı hâil
Kat‘etdi sipeh görüp selâsil
1466Mecnûna yetişdi ol vefâ-dâr
Âsâr-ı telattuf etdi izhâr
1467K’ey haste nedür bu çekdüğün renc
Vîrânede zâyî etdüğün genc
1468Vahşî ne bilür senün makâmun
Hem-cinsleründen iste kâmun
1469Hâl ehlisen iste ehl-i hâli
Sahrâlara düşme lâübâlî
1470Devlet dilesen hümâdan iste
Genc isetesen ejdehâdan iste
1471Gam çekme ki men olınca gam-hâr
Yârun sana an-karîb olur yâr
1472Ger olsa zer ile iş ser-encâm
Yük yük tökelüm zer alalum kâm
1473V’er olsa garaz mesaffa muhtâc
Biz kan tökelüm sen eyle târâc
1474Ancak olagör menümle hem-dem
Men kim senünem senündür ol hem
Bu Mecnûnun Nevfel ile derd-i dil edâsıdur ve Şerh ü tafsîl-i mâcerâsıdur
1475Mecnûn dedi ey yegâne-i ahd
Tedbîrüme çohlar etdiler cehd
1476Çoh ehl-i azâyim etdi tedbîr
Olmadı perî bu dîve teshîr
1477Toprağlara tökildi çoh zer
Olmadı bu kimyâ müyesser
1478Sende bilürem ki lutf çohdur
Ne sûd çü mende baht yohdur
1479Sürme bilürem ki arturur nûr
Ne fâide göz eğer ola kûr
1480İkbâlüme yohdur i‘timâdum
Müşkil görinür menüm murâdum
1481Ah er kılasen bu şuğle ikdâm
Râyunca iş olmaya ser-encâm
1482Hem dûstum olmaya mana yâr
Hem düşmen ola ne dûst kim var
1483Bahtum bilürem menüm yamandur
Sûd istedüğün mana ziyandur
1484Bahtum sıfatında bir gazel var
Dâim kılurem men anı tekrâr
Bu gazel Mecnûn dilindendür
1485Vefâ her kimseden kim istedüm andan cefâ gördüm
Kimi kim bî-vefâ dünyâda gördüm bî-vefâ gördüm
1486Kime kim derdümi izhâr kıldum isteyüp dermân
Özümden min beter derd ü belâya mübtelâ gördüm
1487Mükedder hâtırumdan kılmadı bir kimse def‘-i gam
Safâdan dem uran hem-demleri ehl-i riyâ gördüm
1488Eğer su dâmenin dutdum revân dönderdi yüz menden
Ve ger gözgüden umdum sıdk aks-i müddeâ gördüm
1489Ayak basdum reh-i ümmîde ser-gerdânlığ elverdi
Emel ser-riştesin dutdum elümde ejdehâ gördüm
1490Mana gösterdi gerdun tîre bahtum gözgüsin yüz kez
Men-i bed-baht ana her gâh kim bahdum kara gördüm
1491Fuzûlî ayb kılma yüz çevirsem ehl-i âlemden
Neden kim her kime yüz dutdum andan yüz belâ gördüm
Bu Nevfelün Mecnûna ümmîd-vârlığ verdüğidür ve Hüsn-i musâhabetiyle rızâsın ele getürdüğidür
1492Nevfel dedi ey edîb-i kâmil
Feyz-i nazarumdan olma gâfil
1493Li’llâhi’l-hamd gayretüm var
Gayret kadarınca kudretüm var
1494Sen cehd eyle ki yâr ola ehl
Çün yâr ola ehl kârdur sehl
1495Mecnûn hem ümîd ile olup şâd
Terk etdi tarîk-i tab‘-ı mu‘tâd
1496Hem sildi gubâr-ı fark u gîsû
Hem eyledi kat‘-ı nâhun ü mû
1497Hem cismine verdi zîb-i câme
Hem başına zîver-i imâme
1498Bezm-i tarabı makâm dutdı
Meyl–i tarab etdi câm dutdı
1499Nevfel hem olup mülâzim-i ahd
İmdâdına kıldı cân ile cehd
1500Aldı ele müşg-bâr hâme
Leylî haşemine yazdı nâme
İçindekiler
- Dîbâce: Giriş Rubaileri
- 1. Bölüm: Hamd ve Münâcât
- 2. Bölüm: Tevhid ve Na’t
- 3. Bölüm: Mi’rac ve Peygamber Kasidesi
- 4. Bölüm: Padişaha Övgü ve Kitabın Yazılış Sebebi
- 5. Bölüm: Bey’e Övgü ve Kays’ın Doğumu
- 6. Bölüm: Mektep Günleri: Kays ile Leylâ
- 7. Bölüm: Annenin Azarı, Leylâ’nın Eve Kapanması
- 8. Bölüm: Ayrılık Gazelleri
- 9. Bölüm: Mecnûn’un Deliliği
- 10. Bölüm: Babanın Arayışı ve Annenin Öğüdü
- 11. Bölüm: Kız İsteme ve Kâbe Yolculuğu
- 12. Bölüm: Çöl Dostları: Dağ, Ceylan ve Güvercin
- 13. Bölüm: Leylâ’nın Geceleri: Mum, Pervane ve Ay
- 14. Bölüm: Seher Yeli, Gül Bahçesi ve Bulut
- 15. Bölüm: İbn Selâm ve Nevfel
- 16. Bölüm: Nevfel’in Savaşları
- 17. Bölüm: Zincirli Mecnûn
- 18. Bölüm: İbn Selâm’ın Umudu
- 19. Bölüm: Zeyd’in Haberi ve Mecnûn’un Sitemi
- 20. Bölüm: Mektuplaşma: İki Murabba
- 21. Bölüm: Babanın Son Öğüdü
- 22. Bölüm: Vedâ ve Babanın Ölümü
- 23. Bölüm: Mecnûn’un Olgunluğu ve Duası
- 24. Bölüm: Münâcât ve Leylâ’nın Gazeli
- 25. Bölüm: İbn Selâm’ın Ölümü
- 26. Bölüm: Leylâ ve Devesi
- 27. Bölüm: Kavuşma ve İstiğnâ
- 28. Bölüm: Leylâ’nın Takdiri
- 29. Bölüm: Leylâ’nın Ölümü
- 30. Bölüm: Mecnûn’un Ölümü
- 31. Bölüm: Hâtime: Âşıkların Kabri