Leylâ vü Mecnûn · Fuzûlî
Leylâ vü Mecnûn — 9. Bölüm: Mecnûn’un Deliliği
Bu bölümde · Beyit 801–900
Yoldaki karşılaşmanın ardından Kays’ın aklı başından gider; insanlar ona "Mecnûn" (deli) demeye başlar. Mecnûn’un gazeli ve aşk vadisine düşmüş birinin hâlinin tasviri.
801Olmışdı gül ile sebze-i ter
Firûze-fürûz ü la‘l-perver
802Bir niçe musâhib-i vefâ-dâr
Mecnûn-ı şikesteni görüp zâr
803Her yan dediler ki ey belâ-keş
Gül çağıdur olmagıl müşevveş
804Bu faslda âdemî gerek şâd
Endûh ü belâ vü gamdan azâd
805Çün ebr değülsen olma giryân
Çün seyl değülsen etme efgân
806Gül kimi bırahma sîneye çâk
Sebze kimi etme bisterün hâk
807Ancak özüni esîr-i gam kıl
Lutf eyle hırâma gel kerem kıl
808Sahrâ dutalum mey içelüm şâd
Endûh ile olma beyle mu‘tâd
809Ey gonca-dehân ü serv-kâmet
Gül oyna zamânı kıl ferâgat
810Pâkize vücûda hayfdur gam
Beyle dahi kalmaya bu âlem
811Şâyed açıla gül-i murâdun
Muhkem kıl esâs-ı i‘tikâdun
812Seyr üzre bu nevbahâr faslı
Şâyed bulına nigâr vaslı
813Mecnûn-ı hazîn ayağa durdı
Sahrâlara seyr içün yüz urdı
814Giryân giryân kılurdı seyrân
Hayrân hayrân gezerdi her yan
815Geh sezbeye arz-ı râz ederdi
Geh lâleye min niyâz ederdi
816Çeşmine sürerdi lâle dâğın
Âşık sağınup öpüp ayağın
817Nergis gözine nigâh ederdi
Yârı gözin anup âh ederdi
818Söylerdi benefşeye gam-ı dil
Kim söyleye olsa yâra vâsıl
819Bülbüllere şerh ederdi hâlin
Kumrîlere mihnet ü melâlin
820Her turfe çiçek görüp çeküp âh
Menzil menzil gezerdi nâgâh
821Bir menzile düşdi reh-güzârı
Kim seyrde idi anda yârı
822Bir niçe perî-ruh ile hem-dem
Mecnûn-ı şikesteden mukaddem
823Leylî güzer etmiş ol fezâya
Salmış gül ü lâle üzre sâye
824Bir sebzeye sebz har-geh urmış
Meh sahn-ı felekde hâle kurmış
825Gonca kimi ol latîf har-gâh
Gül berki kimi içinde ol mâh
826Mecnûna mukâbil oldı Leylî
Bahr-ı gama yetdi derd seyli
827Leylî deme şem‘-i meclis-efrûz
Mecnûn deme âteş-i ciger-sûz
828Leylî deme cennet içre bir hûr
Mecnûn deme zulmet içre bir nûr
829Leylî deme evc–i hüsne bir mâh
Mecnûn deme mülk-i aşka bir şâh
830Leylî deme bir yegâne-i dehr
Mecnûn deme bir fesâne-i şehr
831Leylî çemen-i belâ nihâli
Mecnûn felek-i vefâ hilâli
832Leylî meh-i âsmân-ı haşmet
Mecnûn şeh-i kişver-i melâmet
833Leylî saf-ı ehl-i hüsn emîri
Mecnûn ser-i kûy-ı gam fakîri
834Leylî işi işve vü kirişme
Mecnûn gözi yaşı çeşme çeşme
835Leylî vü neşât-ı hüsn kâmı
Mecnûn ü belâ-yı aşk dâmı
836Leylî vü letâfet-i dil-ârây
Mecnûn ü melâmet-i gam-efzây
837Leylîde kemâl-i hüsn ile zevk
Mecnûnda cemâl-i Leylîye şevk
838Leylî sadef-i hayâya bir dür
Mecnûna anunla min tefâhür
839Leylîde visâl-i dûst meyli
Mecnûnda hem ârzû-yı Leylî
840Ol iki sehî-kad ü semen-ber
Birbirine oldılar berâber
841Fûlâda sataşdı seng-i hâre
Od düşdi karâr ü ihtiyâra
842Bir sâza düzildi ol iki târ
Germ oldı revâc-ı nâle-i zâr
843Ol bahtı muna neşât buldı
Bu gördi anı mukayyed oldı
844Mecnûnda karâr dutmayup hûş
Deryâ-yı tehayyür eyledi cûş
845Bir dem bahabilmedi ol aya
Düşdi yüzi üzre misl-i sâye
846Leylî hem itürdı ihtiyârın
Bir dem görebilmedi nigârın
847Hayrânlığı ol makâma yetdi
Kim düşdi ayakdan ussı getdi
848Gül suyu sepüp revân yüzine
Leylîni getürdiler özine
849Her yan dediler ana ki ey mâh
Nâgeh olur atan anan âgâh
850Kim gayr ile âşinâ olupsen
Bir dilbere mübtelâ olupsen
851Vermez bu reviş netîce-i hûb
Şâyeste değül sana bu üslûb
852Yahşi nazar eylesen yamandur
Hem bize vü hem sana ziyandur
853Andan götürüp bisât ü har-gâh
Ol mâh-likânı hâh ü nâ-hâh
854Öz bürcine kıldılar revâne
Tâ olmaya vâkıf ata ane
855Söz demediler bu mâcerâdan
Ne gencden ü ne ejderhâdan
856Mecnûnı hem etdi çeşm-i hûn-bâr
Sular saçuben yüzine bîdâr
857Gördi ki nigârdan nişan yoh
Bir cism-i füsürde var cân yoh
858Dîvâne kalup perî gedüpdür
Salup anı dil beri gedüpdür
859Çâk eyledi câme kıldı nâle
Hâli bedel oldı özge hâle
860Terk etdi libâs-ı lâle-gûnı
Raht oldı tenine eşk-i hûnı
861Ger mâtem içün misâl-i hâme
Sarmışdı başa siyeh imâme
862Çizgindi başına dûd-ı âhı
Yandurdı imâme-i siyâhı
863İkrâh ile çıhdı pîrehenden
Âr etdi şehîd-i gam kefenden
864Na‘leyni bırahdı ol belâ-cû
Kim âşıka pây-benddür bu
865Hem-demlere özr kıldı âğâz
K’ey bir niçe hem-nişîn ü hem-râz
866Seylâb-ı hücûm-ı aşk yetdi
Men şîfte-hâli garka etdi
867Olman men-i haste ile hem-dem
Tâ batmayasuz bu suya siz hem
868Men reng-i melâmete boyandum
Sevdâ-zedeliğ odına yandum
869Elbette bir od ki düşdi câna
Âhir dutuşup çeker zebâne
870Düşvâr belâmı sehl sanman
Siz dahi menüm oduma yanman
871Menden size düşmesün bir ahker
Çün değmedi hayr değmesün şer
872Sevdâ siyeh etdi rûzgârum
Aşk aldı inân-ı ihtiyârum
873Men bir kuşem uçdum âşiyandan
Men handan ü meyl-i hâne handan
874Kılman mana ev hikâyetin çoh
Dahi menüm anda varmağum yoh
875Sizden sorar olsa ata hâlüm
Keyfiyyet-i mihnet ü melâlüm
876Söylen ki fenâya verdi rahtın
Eyyâm siyâh kıldı bahtın
877Ey pîr-i şikeste-hâl ü nâ-şâd
Tanrı’yçün elümden eyleme dâd
878Deme ki nedür bu mâcerâlar
Senden mana yetdi bu belâlar
879Men bilmez idüm gam-ı cihânı
Teşvîş-i zemîn ü âsmânı
880Âsûde serâçe-i ademde
Ne gussada idüm ü ne gamda
881Bilmezliğ ile hem-râz idi hâlüm
Ne hüsn ü ne aşk idi hayâlüm
882Sen vâsıta-i vücûdum oldun
Sen mâni‘-i feyz-i cûdum oldun
883Umdun ki menümle olasen şâd
Derdâ ki ümîdün oldı ber-bâd
884Men yoh olubem sen imdi var ol
Özge halefe ümîd-vâr ol
885Ma‘zûr dut ey azîz ma‘zûr
Men kasd ile senden olmadum dûr
886Çoh sıdk ile eyledüm ana azm
Kim devlet-i vasluna yetem cezm
887Su saldı yoluna eşk-i hasret
Dâmânumı dutdı hâr-ı mihnet
888Tahrîr kılup münâsib-i hâl
Bu şi‘ri hem etdi ana irsâl
Bu gazel Mecnûn dilindendür
889Fesâd-ı aşkı tâ gördüm salâh-ı akldan dûrem
Meni rüsvâ görüp ayb etme ey nâsih ki ma‘zûrem
890Eğer çâk-i girîbân eylesem men‘eylemen çün men
Metâ‘-ı nengden ârî libâs-ı ârdan ûrem
891Men ü sahrâ-yi vahşet menzil etmen âfiyet küncin
Esir-i dâm-ı zulmet olmazem çün tâlib-i nûrem
892Temerrüd akl fermânından etsem dûstlar bi’llâh
Meni re’yümle sanman aşk sultânına me’mûrem
893Mana kim ta‘ne eyler kim nasîhat ehl-i âlemden
Hoşem kim i‘tibar-ı aşk ile her dilde mezkûrem
894Belâ-yı aşk u derd-i dûst terkin kılmazem zâhid
Ne muştâk-ı behiştem sen kimi ne tâlib-i hûrem
895Hayâl-i çîn-i zülf ü tâk-ı ebrûsiyle zevküm gör
Sanasen haşmet ile Kisrîyem kadr ile Fağfûrem
896Garaz bir ad imiş âlemde men hem eyledüm bir ad
Bi-hamdi’llâh Fuzûlî rind ü rüsvâlıkda meşhûrem
Bu Mecnûnun cünûnunun sıfatıdur ve Vâdî-i aşk sevdâsının keyfiyyetidür
897Ol şîve-i aşk içinde mâhir
Kıldukta vasiyyetini âhir
898Kıldı gözedüp tarîk-i vahşet
Eshâbdan inkıtâ‘-ı ülfet
899Sahrâya düşüp güneş misâli
Tenhâ yürür oldı lâübâlî
900Her daşa ki yetdi tökdi yaşın
La‘l eyledi kûh ü deşt daşın
İçindekiler
- Dîbâce: Giriş Rubaileri
- 1. Bölüm: Hamd ve Münâcât
- 2. Bölüm: Tevhid ve Na’t
- 3. Bölüm: Mi’rac ve Peygamber Kasidesi
- 4. Bölüm: Padişaha Övgü ve Kitabın Yazılış Sebebi
- 5. Bölüm: Bey’e Övgü ve Kays’ın Doğumu
- 6. Bölüm: Mektep Günleri: Kays ile Leylâ
- 7. Bölüm: Annenin Azarı, Leylâ’nın Eve Kapanması
- 8. Bölüm: Ayrılık Gazelleri
- 9. Bölüm: Mecnûn’un Deliliği
- 10. Bölüm: Babanın Arayışı ve Annenin Öğüdü
- 11. Bölüm: Kız İsteme ve Kâbe Yolculuğu
- 12. Bölüm: Çöl Dostları: Dağ, Ceylan ve Güvercin
- 13. Bölüm: Leylâ’nın Geceleri: Mum, Pervane ve Ay
- 14. Bölüm: Seher Yeli, Gül Bahçesi ve Bulut
- 15. Bölüm: İbn Selâm ve Nevfel
- 16. Bölüm: Nevfel’in Savaşları
- 17. Bölüm: Zincirli Mecnûn
- 18. Bölüm: İbn Selâm’ın Umudu
- 19. Bölüm: Zeyd’in Haberi ve Mecnûn’un Sitemi
- 20. Bölüm: Mektuplaşma: İki Murabba
- 21. Bölüm: Babanın Son Öğüdü
- 22. Bölüm: Vedâ ve Babanın Ölümü
- 23. Bölüm: Mecnûn’un Olgunluğu ve Duası
- 24. Bölüm: Münâcât ve Leylâ’nın Gazeli
- 25. Bölüm: İbn Selâm’ın Ölümü
- 26. Bölüm: Leylâ ve Devesi
- 27. Bölüm: Kavuşma ve İstiğnâ
- 28. Bölüm: Leylâ’nın Takdiri
- 29. Bölüm: Leylâ’nın Ölümü
- 30. Bölüm: Mecnûn’un Ölümü
- 31. Bölüm: Hâtime: Âşıkların Kabri