İçeriğe geç
13 Ekim 2026, Salı Günün dizesi: “Yâ Rab bela-yı aşk ile kıl âşîna beni”

Leylâ vü Mecnûn · Fuzûlî

Leylâ vü Mecnûn — 9. Bölüm: Mecnûn’un Deliliği

10 / 32 5 dk okuma

Bu bölümde · Beyit 801–900

Yoldaki karşılaşmanın ardından Kays’ın aklı başından gider; insanlar ona "Mecnûn" (deli) demeye başlar. Mecnûn’un gazeli ve aşk vadisine düşmüş birinin hâlinin tasviri.

801Olmışdı gül ile sebze-i ter
Firûze-fürûz ü la‘l-perver

802Bir niçe musâhib-i vefâ-dâr
Mecnûn-ı şikesteni görüp zâr

803Her yan dediler ki ey belâ-keş
Gül çağıdur olmagıl müşevveş

804Bu faslda âdemî gerek şâd
Endûh ü belâ vü gamdan azâd

805Çün ebr değülsen olma giryân
Çün seyl değülsen etme efgân

806Gül kimi bırahma sîneye çâk
Sebze kimi etme bisterün hâk

807Ancak özüni esîr-i gam kıl
Lutf eyle hırâma gel kerem kıl

808Sahrâ dutalum mey içelüm şâd
Endûh ile olma beyle mu‘tâd

809Ey gonca-dehân ü serv-kâmet
Gül oyna zamânı kıl ferâgat

810Pâkize vücûda hayfdur gam
Beyle dahi kalmaya bu âlem

Reklam

811Şâyed açıla gül-i murâdun
Muhkem kıl esâs-ı i‘tikâdun

812Seyr üzre bu nevbahâr faslı
Şâyed bulına nigâr vaslı

813Mecnûn-ı hazîn ayağa durdı
Sahrâlara seyr içün yüz urdı

814Giryân giryân kılurdı seyrân
Hayrân hayrân gezerdi her yan

815Geh sezbeye arz-ı râz ederdi
Geh lâleye min niyâz ederdi

816Çeşmine sürerdi lâle dâğın
Âşık sağınup öpüp ayağın

817Nergis gözine nigâh ederdi
Yârı gözin anup âh ederdi

818Söylerdi benefşeye gam-ı dil
Kim söyleye olsa yâra vâsıl

819Bülbüllere şerh ederdi hâlin
Kumrîlere mihnet ü melâlin

820Her turfe çiçek görüp çeküp âh
Menzil menzil gezerdi nâgâh

821Bir menzile düşdi reh-güzârı
Kim seyrde idi anda yârı

822Bir niçe perî-ruh ile hem-dem
Mecnûn-ı şikesteden mukaddem

823Leylî güzer etmiş ol fezâya
Salmış gül ü lâle üzre sâye

824Bir sebzeye sebz har-geh urmış
Meh sahn-ı felekde hâle kurmış

825Gonca kimi ol latîf har-gâh
Gül berki kimi içinde ol mâh

826Mecnûna mukâbil oldı Leylî
Bahr-ı gama yetdi derd seyli

827Leylî deme şem‘-i meclis-efrûz
Mecnûn deme âteş-i ciger-sûz

828Leylî deme cennet içre bir hûr
Mecnûn deme zulmet içre bir nûr

829Leylî deme evc–i hüsne bir mâh
Mecnûn deme mülk-i aşka bir şâh

830Leylî deme bir yegâne-i dehr
Mecnûn deme bir fesâne-i şehr

831Leylî çemen-i belâ nihâli
Mecnûn felek-i vefâ hilâli

832Leylî meh-i âsmân-ı haşmet
Mecnûn şeh-i kişver-i melâmet

833Leylî saf-ı ehl-i hüsn emîri
Mecnûn ser-i kûy-ı gam fakîri

834Leylî işi işve vü kirişme
Mecnûn gözi yaşı çeşme çeşme

835Leylî vü neşât-ı hüsn kâmı
Mecnûn ü belâ-yı aşk dâmı

836Leylî vü letâfet-i dil-ârây
Mecnûn ü melâmet-i gam-efzây

837Leylîde kemâl-i hüsn ile zevk
Mecnûnda cemâl-i Leylîye şevk

838Leylî sadef-i hayâya bir dür
Mecnûna anunla min tefâhür

839Leylîde visâl-i dûst meyli
Mecnûnda hem ârzû-yı Leylî

840Ol iki sehî-kad ü semen-ber
Birbirine oldılar berâber

841Fûlâda sataşdı seng-i hâre
Od düşdi karâr ü ihtiyâra

842Bir sâza düzildi ol iki târ
Germ oldı revâc-ı nâle-i zâr

843Ol bahtı muna neşât buldı
Bu gördi anı mukayyed oldı

844Mecnûnda karâr dutmayup hûş
Deryâ-yı tehayyür eyledi cûş

845Bir dem bahabilmedi ol aya
Düşdi yüzi üzre misl-i sâye

846Leylî hem itürdı ihtiyârın
Bir dem görebilmedi nigârın

847Hayrânlığı ol makâma yetdi
Kim düşdi ayakdan ussı getdi

848Gül suyu sepüp revân yüzine
Leylîni getürdiler özine

849Her yan dediler ana ki ey mâh
Nâgeh olur atan anan âgâh

850Kim gayr ile âşinâ olupsen
Bir dilbere mübtelâ olupsen

851Vermez bu reviş netîce-i hûb
Şâyeste değül sana bu üslûb

852Yahşi nazar eylesen yamandur
Hem bize vü hem sana ziyandur

853Andan götürüp bisât ü har-gâh
Ol mâh-likânı hâh ü nâ-hâh

854Öz bürcine kıldılar revâne
Tâ olmaya vâkıf ata ane

855Söz demediler bu mâcerâdan
Ne gencden ü ne ejderhâdan

856Mecnûnı hem etdi çeşm-i hûn-bâr
Sular saçuben yüzine bîdâr

Reklam

857Gördi ki nigârdan nişan yoh
Bir cism-i füsürde var cân yoh

858Dîvâne kalup perî gedüpdür
Salup anı dil beri gedüpdür

859Çâk eyledi câme kıldı nâle
Hâli bedel oldı özge hâle

860Terk etdi libâs-ı lâle-gûnı
Raht oldı tenine eşk-i hûnı

861Ger mâtem içün misâl-i hâme
Sarmışdı başa siyeh imâme

862Çizgindi başına dûd-ı âhı
Yandurdı imâme-i siyâhı

863İkrâh ile çıhdı pîrehenden
Âr etdi şehîd-i gam kefenden

864Na‘leyni bırahdı ol belâ-cû
Kim âşıka pây-benddür bu

865Hem-demlere özr kıldı âğâz
K’ey bir niçe hem-nişîn ü hem-râz

866Seylâb-ı hücûm-ı aşk yetdi
Men şîfte-hâli garka etdi

867Olman men-i haste ile hem-dem
Tâ batmayasuz bu suya siz hem

868Men reng-i melâmete boyandum
Sevdâ-zedeliğ odına yandum

869Elbette bir od ki düşdi câna
Âhir dutuşup çeker zebâne

870Düşvâr belâmı sehl sanman
Siz dahi menüm oduma yanman

871Menden size düşmesün bir ahker
Çün değmedi hayr değmesün şer

872Sevdâ siyeh etdi rûzgârum
Aşk aldı inân-ı ihtiyârum

873Men bir kuşem uçdum âşiyandan
Men handan ü meyl-i hâne handan

874Kılman mana ev hikâyetin çoh
Dahi menüm anda varmağum yoh

875Sizden sorar olsa ata hâlüm
Keyfiyyet-i mihnet ü melâlüm

876Söylen ki fenâya verdi rahtın
Eyyâm siyâh kıldı bahtın

877Ey pîr-i şikeste-hâl ü nâ-şâd
Tanrı’yçün elümden eyleme dâd

878Deme ki nedür bu mâcerâlar
Senden mana yetdi bu belâlar

879Men bilmez idüm gam-ı cihânı
Teşvîş-i zemîn ü âsmânı

880Âsûde serâçe-i ademde
Ne gussada idüm ü ne gamda

881Bilmezliğ ile hem-râz idi hâlüm
Ne hüsn ü ne aşk idi hayâlüm

882Sen vâsıta-i vücûdum oldun
Sen mâni‘-i feyz-i cûdum oldun

883Umdun ki menümle olasen şâd
Derdâ ki ümîdün oldı ber-bâd

884Men yoh olubem sen imdi var ol
Özge halefe ümîd-vâr ol

885Ma‘zûr dut ey azîz ma‘zûr
Men kasd ile senden olmadum dûr

886Çoh sıdk ile eyledüm ana azm
Kim devlet-i vasluna yetem cezm

887Su saldı yoluna eşk-i hasret
Dâmânumı dutdı hâr-ı mihnet

888Tahrîr kılup münâsib-i hâl
Bu şi‘ri hem etdi ana irsâl

Bu gazel Mecnûn dilindendür

889Fesâd-ı aşkı tâ gördüm salâh-ı akldan dûrem
Meni rüsvâ görüp ayb etme ey nâsih ki ma‘zûrem

890Eğer çâk-i girîbân eylesem men‘eylemen çün men
Metâ‘-ı nengden ârî libâs-ı ârdan ûrem

891Men ü sahrâ-yi vahşet menzil etmen âfiyet küncin
Esir-i dâm-ı zulmet olmazem çün tâlib-i nûrem

892Temerrüd akl fermânından etsem dûstlar bi’llâh
Meni re’yümle sanman aşk sultânına me’mûrem

893Mana kim ta‘ne eyler kim nasîhat ehl-i âlemden
Hoşem kim i‘tibar-ı aşk ile her dilde mezkûrem

894Belâ-yı aşk u derd-i dûst terkin kılmazem zâhid
Ne muştâk-ı behiştem sen kimi ne tâlib-i hûrem

895Hayâl-i çîn-i zülf ü tâk-ı ebrûsiyle zevküm gör
Sanasen haşmet ile Kisrîyem kadr ile Fağfûrem

896Garaz bir ad imiş âlemde men hem eyledüm bir ad
Bi-hamdi’llâh Fuzûlî rind ü rüsvâlıkda meşhûrem

Bu Mecnûnun cünûnunun sıfatıdur ve Vâdî-i aşk sevdâsının keyfiyyetidür

897Ol şîve-i aşk içinde mâhir
Kıldukta vasiyyetini âhir

898Kıldı gözedüp tarîk-i vahşet
Eshâbdan inkıtâ‘-ı ülfet

899Sahrâya düşüp güneş misâli
Tenhâ yürür oldı lâübâlî

900Her daşa ki yetdi tökdi yaşın
La‘l eyledi kûh ü deşt daşın

İçindekiler
  1. Dîbâce: Giriş Rubaileri
  2. 1. Bölüm: Hamd ve Münâcât
  3. 2. Bölüm: Tevhid ve Na’t
  4. 3. Bölüm: Mi’rac ve Peygamber Kasidesi
  5. 4. Bölüm: Padişaha Övgü ve Kitabın Yazılış Sebebi
  6. 5. Bölüm: Bey’e Övgü ve Kays’ın Doğumu
  7. 6. Bölüm: Mektep Günleri: Kays ile Leylâ
  8. 7. Bölüm: Annenin Azarı, Leylâ’nın Eve Kapanması
  9. 8. Bölüm: Ayrılık Gazelleri
  10. 9. Bölüm: Mecnûn’un Deliliği
  11. 10. Bölüm: Babanın Arayışı ve Annenin Öğüdü
  12. 11. Bölüm: Kız İsteme ve Kâbe Yolculuğu
  13. 12. Bölüm: Çöl Dostları: Dağ, Ceylan ve Güvercin
  14. 13. Bölüm: Leylâ’nın Geceleri: Mum, Pervane ve Ay
  15. 14. Bölüm: Seher Yeli, Gül Bahçesi ve Bulut
  16. 15. Bölüm: İbn Selâm ve Nevfel
  17. 16. Bölüm: Nevfel’in Savaşları
  18. 17. Bölüm: Zincirli Mecnûn
  19. 18. Bölüm: İbn Selâm’ın Umudu
  20. 19. Bölüm: Zeyd’in Haberi ve Mecnûn’un Sitemi
  21. 20. Bölüm: Mektuplaşma: İki Murabba
  22. 21. Bölüm: Babanın Son Öğüdü
  23. 22. Bölüm: Vedâ ve Babanın Ölümü
  24. 23. Bölüm: Mecnûn’un Olgunluğu ve Duası
  25. 24. Bölüm: Münâcât ve Leylâ’nın Gazeli
  26. 25. Bölüm: İbn Selâm’ın Ölümü
  27. 26. Bölüm: Leylâ ve Devesi
  28. 27. Bölüm: Kavuşma ve İstiğnâ
  29. 28. Bölüm: Leylâ’nın Takdiri
  30. 29. Bölüm: Leylâ’nın Ölümü
  31. 30. Bölüm: Mecnûn’un Ölümü
  32. 31. Bölüm: Hâtime: Âşıkların Kabri
Paylaş