Leylâ vü Mecnûn · Fuzûlî
Leylâ vü Mecnûn — 17. Bölüm: Zincirli Mecnûn
Bu bölümde · Beyit 1601–1700
Mecnûn kendini zincire vurdurur ve bu bahaneyle Leylâ’nın obasına gider. Zincire derdini anlatır, Leylâ’nın karşısına çıkıp gizli sırrını açar ve körlük bahanesiyle sevgilisinin yüzünü görür. Leylâ’nın ve Mecnûn’un gazelleri bu bölümdedir.
1601Efgân edüp etdi hırkasın çâk
Sahrâlara düşdi zâr ü gam-nâk
Bu Mecnûnun zencîre özin bend etdüğidür ve Behâne ile Leylî tarafına getdüğidür
1602Bir gün seher ol mücâvir-i deşt
Eylerdi gürüh-ı vâhş ile geşt
1603Bir pîr-i hazîn görindi nâgâh
Zencirlü bir esîri hem-râh
1604Mecnûnun esîre yandı cânı
Ol pîr-i hazîne sordı anı
1605Kim bu ne esîrdür beyân et
Cürmin men-i mücrime ıyân et
1606Sırr-ı dilin etdi pîr rûşen
Kim dûstdürür değül bu düşmen
1607Men haste-i beste-i iyâlem
Fakr ile iğen şikeste-hâlem
1608Bu hem men-i zârdan beterdür
Âvâre vü hâr ü derbederdür
1609Bir rûzî içün olup füsûn-sâz
Her dem kıluruz füsûnlar âğâz
1610Tâ hâsıl ola maâş-ı etfâl
Bir şu‘bededür bu gördüğün hâl
1611Bu kanlulığa kılupdur ikrâr
Men iylemişem munı giriftâr
1612Sâhib-diyetem men ü bu hûnî
Gör vech-i maâş içün füsûnı
1613Tâ kim gezüp eyleye gedâlığ
Bendeni kıla girih-küşâlığ
1614Her ne kazanur gezende ev ev
Taksîm ederüz arada cev cev
1615Kısmetde hem etmişüz karârı
Men yarıyem ü bu şahs yarı
1616Mecnûn dedi sehv edüpsen ey pîr
Dîvânelere gerek bu zencîr
1617Gel hâcetümi menüm revâ kıl
Bend eyle meni munı rehâ kıl
1618Sâyen tek olup senünle hem-seyr
Men ehl-i keremden isteyem hayr
1619Her ne yığılursa bîş ü ya kem
Varın sana eyleyem müsellem
1620Kasdum bu iki eyleyem men-i zâr
Evden eve seyr müşterî-vâr
1621Şâyed ki bir evde ola mümkin
Ol zühreye olmağum mukârin
1622Pîr oldı ümîd-i nef‘ ile şâd
Evvelki esîrin etdi âzâd
1623Zencîre girüp remîde Mecnûn
Erbâb-ı cünûna düzdi kânûn
Bu Mecnûnun zencîre şerh-i gamıdur ve Beyân-ı silsile-i elemidür
1624Ol silsileye olup hem-âvâz
Ağlardı ki ey menümle hem-râz
1625Sen genc-i belâya ejdehâsen
Ser-rişte-i mihnet ü belâsen
1626Şerh-i gama var min dehânun
Deprendükçe çıkar figânun
1627Başdan ayağa delük delük ten
Gönlündeki râzun etdi rûşen
1628Ey muntazır-ı nezâre-i yâr
Nezzâre-i yâra min gözün var
1629Gezmek hevesiyle hâne hâne
Ol pîr ile oldılar revâne
1630Tevfîk olup anlarunla hem-râh
Leylî haşemi gezerdi bir bir
1631Mecnûn reseni elinde ol pîr
Ev ev haşemi gezerdi bir bir
1632Leylî evine erişdi nevbet
Ol hasteye gâlip oldı hayret
1633Ser-geşte-i âlem oldı pâ-best
Meyhâne öninde düşdi ser-mest
1634Çün çekdi bir ihtiyârsuz âh
Leylî ev içinde oldı âgâh
1635Bir âh ile kıldı haymesin çâk
Mazlûmına açdı çeşm-i nem-nâk
1636Gördi ki görinmez olmuş ol zâr
Olmış gam ile zaîf ü bîmâr
1637Kaşı kimi kâmeti bükilmiş
Yaşı kimi peykeri tökilmiş
1638Cismi gam içinde cân şebîhi
Derk-i nazarı gam-ı bedîhî
1639Dîdâr ile ol şeh-i letâfet
Mihmânına eyledi ziyâfet
1640Râz-ı dil-i zârın etdi ifşâ
Bu şi‘ri bedîhî kıldı inşâ
Bu gazel Leylî dilindendür
1641Yâr rahm etdi meğer nâle vü efgânumuza
Ki kadem basdı bugün külbe-i ahzânumuza
1642Eşk bârânı meğer kıldı meded kim nâgeh
Bitdi bu şâh-ı gül-i tâze gülistânumuza
1643Bize âh ateşinün yanduğı andan bilinür
Ki çerâğ eyledi rûşen şeb-i hicrânumuza
1644Bu visâle yuhu ahvâli demek mümkin idi
Eğer olsaydı yuhu dîde-i giryânumuza
1645Bir hayâl ola meğer gördüğümüz yohsa nigâr
Mutlakâ hâtıra gelmez ki gele yanumuza
1646Yâr mihmânumuz oldı gelün ey cân ü gönül
Kılalum sarf nemüz var ise mihmânumuza
1647Dilberün câna imiş kasdı Fuzûlî gel ki
Cân verüp dilbere minnet koyalum cânumuza
Bu Mecnûnun Leylîye mukâbil olup Ahvâlin beyân etdüğidür ve Fursatla râz-ı pinhânın ıyân etdüğidür
1648Mecnûn ki ana nezâre kıldı
Râz-ı dilin âşikâre kıldı
1649Çekdi feleğe figân ü âhı
Sultânınun oldı dâd-hâhı
1650K’ey kadri bülend pâdişahum
Bildür mana kim nedür günâhum
1651Fermâna muhâlefet mi kıldum
A‘dâya muvâfakat mi kıldum
1652Bed-hâhlarun mıdur bu tedbîr
Gammâzlarun mıdur bu tezvîr
1653Men mu‘tekidem bu âsitâna
Yâ Rab n’ola reddüme behâne
1654Kimdendür ola mana bu hîle
Kim oldı ola muna vesîle
1655Tâ hâk-i deründen olmışem dûr
Âşüfte vü haste-hâl ü rencûr
1656Gâhî çekerem şikence-i gam
Gâhî olurem belâya hem-dem
1657Tenhâ geçer oldı rûzgârum
Sahrâda ne mûnis ü ne yârum
1658Sen hod güzelüm gamum yemezsen
Ol şîfte handadur demezsen
1659Menden bu tegâfülün acebdür
Gûyâ ki nişâne-i gazabdur
1660Men beyle niçün zebûn ü hârem
Ha geldüm eğer günâhkârem
1661Çökdüm yere gerdenümde zencîr
Bismillâh eğer olursa ta‘zîr
1662Fermân senden kabûl menden
Olma güzelüm melûl menden
1663Zülf ü müje hançer ü resen bes
Hükmüni yürüt hem as hem kes
1664Gel arada bir gubâr koyma
Öldür meni şerm-sâr koyma
1665Ta‘zîrüme eylesen teallül
Lâzım meni öldürür tegâfül
1666Ey lâle-izâr ü anberîn-mû
Gencîne-cemâl ü mâr-gîsû
1667Tâ zülfüne olmışem giriftâr
Zencîr-i cünûna rağbetüm var
1668Gam silsilesine pây-bendem
Dîvâneler içre ser-bülendem
1669Sevdâda dönüp ziyâna sûdum
Peyveste bu şi‘rdür sürûdum
Bu gazel Mecnûn dilindendür
1670Küfr-i zülfün salalı rahneler imânumuza
Kâfir ağlar bizüm ahvâl-i perîşânumuza
1671Seni görmek müteazzir görinür beyle ki eşk
Sana bahdukda dolar dîde-i giryânumuza
1672Cevri çoh eyleme kim olmaya nâgeh dükene
Az edüp cevr ü cefâlar kılasen cânumuza
1673Eksük olmaz gamumuz munca ki bizden gam alup
Her gelen gamlu geder şâd gelüp yanumuza
1674Var her halka-i zencîrümüzün bir ağzı
Muttasıl vermeğe ifşâ gam-ı pinhânumuza
1675Gam-ı eyyâm Fuzûlî bize bî-dâd etdi
Gelmişüz acz ile dâd etmeğe sultânumuza
Tamâmî-i sühan
1676Bir lahza kılup bu resme feryâd
Sultânına zulm-i aşkdan dâd
1677Zencîrini etdi pâre pâre
Dutdı yine halkdan kenâre
1678Endâmı şikeste çeşmi nemnâk
Rüsvâ vü harâb ü mest ü bî-bâk
1679Ardınca koşun koşun uşağlar
Ahvâline kim güler kim ağlar
Bu Mecnûnun kûrlığ behânesiyle dildârı Cemâlin gördüğidür ve Dîde-i ümmîdin tûtiyâ-yı maksûda yetürdüğidür
1680Bir gün dahi ol behâne-perdâz
Bir özge behâne kıldı âğâz
1681Bağladı iki gözin ki kûrem
Ahvâl-i cihâna bî-şuûrem
1682Arz eyledi za‘f ü bî-nevâlığ
Ev ev gezüp eyledi gedâlığ
1683Takrîb ile azm-i yâr kıldı
Leylî evine güzâr kıldı
1684Ol dûsta zâhir eyleyüp râz
Yâ dûst deyüp yetürdi âvâz
1685Leylî ki eşitdi ol sadânı
Bildi eşiğindeki gedânı
1686Evden çıhup etdi arz-ı dîdâr
Kıldı sadaka zekât-ı ruhsâr
1687Pinhân bahuben ol âftâba
Mecnûn yine geldi bu hitâba
1688K’ey hâl-i siyâhı göz sevâdı
Cân ârzûsı gönül murâdı
1689Ger bağlu ise gözüm revâdur
Ser-çeşme-i lücce-i belâdur
1690Bend eylemesem önin demâdem
Seylâba geder tamâm-ı âlem
1691Göz kimi seni eyleyüp nezâre
Rüsvâ kılur ehl-i rûzgâra
1692Tahkîk edübem ki düşmenündür
Men kıydım ana rızâ senündür
1693Dergâhuna bağladum getürdüm
Baş üzre ayağuna yetürdüm
1694Ey gamze vü la‘li şehd ü şemşîr
Hâhî afv eyle hâh ta‘zîr
1695Dergâhuna geldüğümde ey hûr
Sermâyem idi gözümdeki nûr
1696Öğretdi gamun mana ticâret
Yüz şükr ki kılmadum hasâret
1697Göz nûrını hâk-i pâya verdüm
Az cinsümi çoh behâya verdüm
1698Şâhum nazar et men-i gedâya
Bîgâneliğ etme âşinâya
1699Cân bâğına gam nihâli tikdün
Ten mülkine derd tohmı ekdün
1700Ol tohm ü nihâle nef‘-i hâsıl
Oldı nem-i eşk ü sûziş-i dil
İçindekiler
- Dîbâce: Giriş Rubaileri
- 1. Bölüm: Hamd ve Münâcât
- 2. Bölüm: Tevhid ve Na’t
- 3. Bölüm: Mi’rac ve Peygamber Kasidesi
- 4. Bölüm: Padişaha Övgü ve Kitabın Yazılış Sebebi
- 5. Bölüm: Bey’e Övgü ve Kays’ın Doğumu
- 6. Bölüm: Mektep Günleri: Kays ile Leylâ
- 7. Bölüm: Annenin Azarı, Leylâ’nın Eve Kapanması
- 8. Bölüm: Ayrılık Gazelleri
- 9. Bölüm: Mecnûn’un Deliliği
- 10. Bölüm: Babanın Arayışı ve Annenin Öğüdü
- 11. Bölüm: Kız İsteme ve Kâbe Yolculuğu
- 12. Bölüm: Çöl Dostları: Dağ, Ceylan ve Güvercin
- 13. Bölüm: Leylâ’nın Geceleri: Mum, Pervane ve Ay
- 14. Bölüm: Seher Yeli, Gül Bahçesi ve Bulut
- 15. Bölüm: İbn Selâm ve Nevfel
- 16. Bölüm: Nevfel’in Savaşları
- 17. Bölüm: Zincirli Mecnûn
- 18. Bölüm: İbn Selâm’ın Umudu
- 19. Bölüm: Zeyd’in Haberi ve Mecnûn’un Sitemi
- 20. Bölüm: Mektuplaşma: İki Murabba
- 21. Bölüm: Babanın Son Öğüdü
- 22. Bölüm: Vedâ ve Babanın Ölümü
- 23. Bölüm: Mecnûn’un Olgunluğu ve Duası
- 24. Bölüm: Münâcât ve Leylâ’nın Gazeli
- 25. Bölüm: İbn Selâm’ın Ölümü
- 26. Bölüm: Leylâ ve Devesi
- 27. Bölüm: Kavuşma ve İstiğnâ
- 28. Bölüm: Leylâ’nın Takdiri
- 29. Bölüm: Leylâ’nın Ölümü
- 30. Bölüm: Mecnûn’un Ölümü
- 31. Bölüm: Hâtime: Âşıkların Kabri